I SA/Łd 887/05

Dnia 8 grudnia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Świderska, Sędziowie : Sędzia NSA Teresa Porczyńska, Asesor WSA Cezary Koziński (spr.), Protokolant : Asystent sędziego Adrian Król, po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy odroczenia terminu do uzupełnienia braków odwołania p o s t a n a w i a : odrzucić skargę Wnioskiem z dnia 29 grudnia 2004 r. Pan A. P. zwrócił się do Prezydenta Miasta Ł. z prośbą o umorzenie, bądź "odłożenie spłaty" zaległości I, II i III raty podatku od nieruchomości za 2003 r. oraz I, II, III i IV raty podatku od nieruchomości za 2004 r. Prośbę swą wnioskodawca uzasadnił chorobą oraz kłopotami finansowymi, wynikającymi z zadłużenia w elektrowni, bankach, sądach i innych instytucjach. Decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta Ł. odmówił podatnikowi umorzenia w/w zaległości podatkowych w kwocie 404,90 zł. Organ podatkowy uzasadnił swoje stanowisko tym, iż w rozpatrywanym przypadku nie zaszły szczególne okoliczności, które uzasadniałyby za względu na ważny interes podatnika lub interes publiczny umorzenie zaległości podatkowej. Wskazano, że łączna kwota podatku za 2004 r. wynosi 283,80 zł (co miesięcznie daje obciążenie w wysokości 23,65 zł). Przy łącznych dochodach (1.518,69 zł) Państwa P. nie jest to kwotą, która znacznie obciąży budżet rodziny i zagraża jego egzystencji. Podkreślono także, iż podatnikowi zaproponowano udzielenie ulgi podatkowej w postaci rozłożenia na sześć rat przedmiotowych zaległości podatkowych, na co Pan A. P. nie wyraził zgody. Podatnik co rok, począwszy od 1995 r., ubiega się o umorzenie zaległości podatku od nieruchomości, powołując się na te same argumenty. W związku z tym stosowanie ulgi przez wiele lat stało się, zdaniem organu podatkowego, naruszeniem sprawiedliwości podatkowej, przejawiającej się w powszechnym opodatkowaniu i równości podatkowej, a organ podatkowy nie może z niej czynić powszechnie i stale stosowanego środka do zwolnienia z podatku. W dniu 7 kwietnia 2005 r. Pan A. P. złożył w Urzędzie Miasta Ł. pismo, w którym zawarł prośbę o "przesunięcie terminu odwołania się" od decyzji z dnia [...] z powodu choroby. Powyższe pismo podatnika organ podatkowy potraktował jako odwołanie i wraz z aktami sprawy przesłał do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł.. Organ odwoławczy pismem z dnia [...] nr [...], powołując się na przepisy art. 169 § 1 w związku z art. 222 i 228 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, wezwał Pana A. P. do uzupełnienia braków wniesionego odwołania poprzez wskazanie zarzutów przeciw zaskarżonej decyzji, określenie istoty i zakresu żądania będącego przedmiotem odwołania i wskazanie dowodów uzasadniających to żądanie. W następstwie tego wezwania, Pan A. P. w piśmie z dnia 16 czerwca 2005 r., również powołując się na chorobę, poprosił o "przedłużenie terminu dostarczenia odpowiedzi" w tym zakresie. W dniu [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wydało postanowienie nr [...], którym na podstawie art. 228 § 1 pkt 3 i § 2 w związku z art. 222 oraz 235 Ordynacji podatkowej pozostawiło odwołanie podatnika bez rozpatrzenia. W tym samym dniu organ ten wydał również decyzję nr [...], którą w oparciu o art. 48 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej oraz art. 1 ust. 1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych odmówiono Panu A. P. odroczenia terminu do uzupełnienia braków odwołania. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż termin do uzupełnienia braków odwołania, zgodnie z art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej wynosi siedem dni od doręczenia stronie wezwania. Instytucja odroczenia terminu została uregulowana w art. 48 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ podatkowy, na niosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może odraczać inne terminy przewidziane w przepisach prawa podatkowego, z wyjątkiem terminów określonych w art. 69-71, art. 77 § 1-3, art. 79 § 2, art. 80 § 1, art. 87 § 3 i 4, art. 88 § 1 i art. 118. Zdaniem organu odwoławczego, aby organ administracji publicznej mógł odroczyć termin do uzupełnienia braków odwołania musi być spełniona przesłanka ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Powołując się na orzecznictwo NSA, wskazano, iż "dokonując oceny ważnego interesu podatnika należy mieć na względzie całokształt jego sytuacji, także w aspekcie rzetelności w wypełnianiu wcześniej zobowiązań wobec państwa. Interes publiczny to nie tylko potrzeba zapewnienia maksymalnych dochodów w budżecie państwa, ale także ograniczenie jego ewentualnych wydatków, np. zasiłki dla bezrobotnych, czy pomoc opieki społecznej. Hipoteza wyprowadzonej z art. 48 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej normy prawnej brzmi: "w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym". Spójnik "lub" łączący zawarte w niej przesłanki oznacza, że na wniosek podatnika organ może odroczyć termin do uzupełnienia braków wniesionego odwołania w trzech sytuacjach – gdy przemawia za tym ważny interes podatnika, gdy przemawia za tym interes publiczny oraz gdy przemawiają za tym obie przesłanki łącznie. Mając powyższe na uwadze Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uznało, iż choroba Pana A. P., jako jedyny argument uzasadniający złożoną prośbę, nie spełnia warunków odroczenia terminu do uzupełnienia braków wniesionego odwołania. Od powyższej decyzji, zgodnie z zawartym w niej pouczeniem, Pan A. P. złożył odwołanie w dniu 13 lipca 2005 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł.. Organ odwoławczy potraktował ten wniosek jako skargę na decyzję i przekazał ją wraz z aktami sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W złożonym odwołaniu - "skardze" Pan A. P. przedstawił ponownie swoją sytuację materialną i stwierdził, że choroba nie pozwoliła mu skonstruować sensownego pisma będącego odwołaniem, ani nie mógł przedstawić stosownych dowodów uzasadniających swoje żądanie. Podkreślił również, że w Wydziale Finansowym Urzędu Miasta Ł. składał już kilkadziesiąt dokumentów i opisywał stan swojego zdrowia, który nie pozwalał na normalne funkcjonowanie w życiu codziennym, a jego wykształcenie nie pozwala mu na zrozumienie i przedstawienie kontrargumentów przeciwko przytoczonym w uzasadnieniu decyzji przepisom prawnym. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, nie ustosunkowując się do przedstawionych zarzutów i prosząc o "uznanie zaskarżonego postanowienia, jako integralnej części odpowiedzi na skargę". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Sąd przed przystąpieniem do rozpoznania skargi bada dopuszczalność zaskarżenia. Zaskarżenie aktu lub czynności jako objaw woli skarżącego, wskazujący na brak akceptacji tego aktu lub czynności z jego strony, powinno wynikać z treści wniesionej skargi. Do ustalenia zaistnienia aktu zaskarżenia konieczne jest stwierdzenie skargi jako pisma procesowego skierowanego do sądu oraz zawartego w niej żądania weryfikacji aktu lub czynności w całości lub w części. Wystarczające dla przyjęcia istnienia aktu zaskarżenia jest stwierdzenie w skardze niezadowolenia z treści aktu lub czynności, wyrażającego się w ich krytyce (zob. T. Woś, w. "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz", Warszawa 2005, s. 274). Ze złożonej przez Pana A. P. odwołania - "skargi" można wywnioskować, iż nie akceptuje on rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w sprawie odmowy odroczenia terminu uzupełnienia braków odwołania, a zwłaszcza nieuwzględnienia jego choroby jako okoliczności uzasadniającej późniejsze uzupełnienie braków formalnych odwołania. Jednakże warunkiem formalnym skutecznego złożenia skargi jest złożenie jej po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli przysługiwały one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, gdyż zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba, że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Z akt sprawy wynika, że decyzja z dnia [...] nr [...] jest pierwszą decyzją w sprawie i zgodnie z art. 221 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z póź. zm.) w przypadku wydania decyzji w pierwszej instancji przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych, dyrektora izby skarbowej, dyrektora izby celnej lub przez samorządowe kolegium odwoławcze odwołanie od decyzji rozpatruje ten sam organ podatkowy, stosując odpowiednio przepisy o postępowaniu odwoławczym. W związku z tym należy uznać, iż skargę skierowano przedwcześnie do Sądu, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. powinno potraktować pismo strony z dnia 11 lipca 2005 r. jako odwołanie od wydanej przez siebie decyzji z dnia [...] i rozpoznać sprawę. Sąd wskazuje ponadto, iż przy rozpoznawaniu odwołania Pana A. P. od decyzji z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. powinno uwzględnić zakres normowania art. 48 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 z póź. zm.). Odroczenie innych terminów przewidzianych w przepisach prawa podatkowego dotyczyć może terminów innych niż terminy płatności oraz spoza wyliczenia zawartego w tym przepisie. Odroczenie to ma zastosowanie do terminów materialnoprawnych (a nie proceduralnych, dla których istnieje odrębny tryb przywrócenia na podstawie art. 162 Ordynacji podatkowej), zwykle związanych z określonymi przez przepisy prawa skutkami prawnymi zdarzeń bądź sytuacji. Odroczyć więc można na podstawie tego przepisu np. termin do złożenia deklaracji, informacji podatkowych, wniosku lub oświadczenia (zob. A. Huchla, C. Kosikowski, H. Dzwonkowski – "Ordynacja podatkowa-Komentarz", Dom Wydawniczy ABC, 2004 r., s. 192). Z tych względów na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę odrzucić.