I SA/Łd 887/17

Dnia 14 listopada 2017 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. R. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] UNP:[...] w przedmiocie: określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do listopada 2012 roku p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącemu M. R. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 600 zł (sześćset złotych); 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu 1 sierpnia 2017 roku M. R. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z [...] roku określającą mu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące do stycznia do listopada 2012 roku. W skardze zawarty był wniosek podatnika o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz informacji udzielonych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania są dochody z tytułu zatrudnienia wnioskodawcy w wysokości ok. 4.200 zł brutto, z wynagrodzenia tego w związku z potraceniami komorniczymi skarżącemu do wypłaty przypada kwota ok. 1.500 zł miesięcznie. Wnioskodawca zamieszkuje w domu należącym do córki na zasadzie użyczenia i jest zobowiązany do zakupu energii elektrycznej dla całej nieruchomości i udokumentował ponoszone z tego tytułu wydatki miesięcznie na kwotę 176 zł. Ponadto skarżący obciążony jest obowiązkiem spłaty kredytu bankowego którego miesięczna rata wynosi ok. 560 zł. Skarżący zadeklarował wydatki na paliwo w wysokości 300 zł miesięcznie mimo, że nie wykazał samochodu w składnikach swojego majątku. Wnioskodawca oświadczył, że nie prowadzi z żoną wspólnego gospodarstwa domowego pozostaje w ustroju rozdzielności majątkowej małżeńskiej. Podał jednak, że jego żona utrzymuje się ze świadczenia przedemerytalnego w wysokości 878 zł netto miesięcznie. Nadesłał także rachunek za wodę za trzy miesiące w wysokości 80 zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek jest częściowo zasadny. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w poprzez zwolnienie od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu Państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz akt sprawy wynika, że M. R. utrzymuje się z dochodu z wynagrodzenia za pracę, który w związku z potraceniami komorniczymi wynosi ok. 1.500 zł netto miesięcznie. Skarżący nie posiada żadnego majątku. Zamieszkuje w domu należącym do córki, w którym mieszka także jego żona z która pozostaje w ustroju rozdzielności majątkowej małżeńskiej. Miesięczne koszty utrzymania domu ponoszone przez stronę to koszty zakupu energii elektrycznej w wysokości ok. 176 zł miesięcznie. Ponadto skarżący obciążony jest obowiązkiem spłaty kredytu bankowego którego miesięczna rata wynosi ok. 560 zł i zadeklarował ponoszenie kosztów dojazdu do pracy samochodem w wysokości ok. 300 zł miesięcznie. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w sprawie niniejszej (6.272 zł) stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dlatego, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych ponad kwotę 600 zł. Należy podkreślić, że partycypacja w kosztach postępowania jest obowiązkiem strony nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem koniecznego utrzymania, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Wnioskodawca dysponuje stałymi miesięcznymi dochodami, których wysokość w zestawieniu z wykazanymi kosztami niezbędnego utrzymania do których zgodnie z oświadczeniem córki u której zamieszkuje należy zaliczyć jedynie wydatki na energię elektryczną i żywność, pozwala w ocenie referendarza sądowego na wygospodarowania kwoty 600 zł stanowiącej ułamek należnego wpisu od wniesionej skargi, zwłaszcza, że kwota ta stanowić będzie jedyne obciążanie skarżącego w toku zainicjowanego przez niego postępowania. Wniosku o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych nie może uzasadniać chęć zaspokojenia przez skarżącego swoich zobowiązań kredytowych. Przyznanie pierwszeństwa zobowiązaniom prywatnoprawnym wnioskodawcy prowadziłoby do ich nieuzasadnionego uprzywilejowania i przerzucenia kosztów toczonego postępowania na Skarb Państwa czyli współobywateli. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. AKE.