I SA/Łd 890/08

Dnia 10 września 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy: Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 10 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005 roku p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącej B. N. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 17 czerwca 2008 roku Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. przekazał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skargę B. N. na swoją decyzję z dnia [...] w przedmiocie określenia skarżącej zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005 roku. W skardze zawarty był wniosek o zwolnienie skarżącej od kosztów sądowych w całości. W złożonym na formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach B. N. podał, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego dochody miesięczne z tytułu wynagrodzenia za pracę zamykają się kwotą 3.494 zł. Skarżąca jest właścicielką mieszkania o powierzchni 39 m2 w którym zamieszkuje, nie posiada innego majątku ruchomego, nieruchomości ani oszczędności. Uzasadniając swój wniosek wskazał, iż w związku z błędną decyzja organów podatkowych znacznemu pogorszeniu uległy wyniki prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej w postaci stacji paliw w Dąbrówce Wielkiej i skarżąca obawia się, iż konieczne będzie jej zamknięcie ze względu na brak płynności finansowej. Dodatkowo wskazała na swoje problemy zdrowotne, które wymagają znaczących nakładów finansowych. Zarządzeniami z dnia 23 lipca i 12 sierpnia 2008 roku skarżąca została wezwana do nadesłania zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodów za dwa ostatnie lata kalendarzowe, bądź odpisów zeznań podatkowych, wyciągów z posiadanych kont i lokat bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentów potwierdzających ich zajęcie w postępowaniu egzekucyjnym; a także udokumentowania wysokości miesięcznych wydatków eksploatacyjnych oraz wydatków na leki i leczenie, na które wskazuje w swoim wniosku o prawo pomocy, a ponadto do nadesłania deklaracji VAT-7 za ostatnie 4 okresy rozliczeniowe W wykonaniu zarządzenia sądu skarżąca nadesłała dokumenty oraz rachunki (z odręczną adnotacją przelew inteligo) potwierdzające, iż miesięczne koszty eksploatacji jej mieszkania zamykają się kwota około 620 zł (opłata na rzecz wspólnoty mieszkaniowej, prąd, gaz i telefon), a także kopie deklaracji podatkowych PIT-37 i PIT-36L za lata 2006-2007. Z deklaracji tych wynika, iż w roku 2006 dochody skarżącej ze stosunku pracy zamykały się kwotą 39.702.46 zł, z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w tym roku skarżąca osiągnęła przychód w wysokości 3.027.392,61 zł ponosząc koszty w wysokości 3.024.207,39 zł co dało dochód w kwocie 3.185,22 zł, w 2007 roku dochody skarżącej ze stosunku pracy wynosiły 46.128.20, zaś prowadzona przez nią działalność gospodarcza przyniosła przychód w kwocie 2.713.236,27 zł pochłaniając koszty w wysokości 2.620.658,31 zł i w efekcie kształtując jej dochód w kwocie 92.577,96 zł. Skarżąca nadesłał kopie zawiadomienia o zajęciu jej rachunków bankowych prowadzonych przez Bank A w Z. na kwotę 318.314,49 zł oraz zaświadczenie pochodzące od tego banku potwierdzające , iż na obu prowadzonych przez niego rachunkach należących do skarżącej w okresie od 1 maja do 31 lipca 2008 roku nie występowały żadne obroty. Odnośnie ponoszonych kosztów leczenia skarżąca przedstawiła jedynie dokumentację lekarską w postaci kart informacyjnych oraz wyników jej badań za lata 1994 - 2007 . Z nadesłanych przez skarżącą deklaracji VAT-7 wynika, iż w okresie od kwietnia do lipca 2008 roku skarżącą z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej miała następujące obroty w miesiącu kwietniu 269.386 zł, maju 233.439 zł, czerwcu 297.274 zł, zaś w lipcu 316.520 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek skarżącej nie jest zasadny. Stosownie do przepisu art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. We wniosku o przyznanie prawa pomocy B. N. wskazała, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Źródłem jej utrzymania są dochody ze stosunku pracy w kwocie 3.494 zł miesięcznie oraz z tytułu prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej, które w ubiegłym roku zamknęły się kwotą około 92.577zł, dając w przeliczeniu na miesiąc dochód rzędu 7.714 zł. Skarżąca zamieszkuje w będącym jej własnością mieszkaniu o powierzchni 39 m2, nie posiada innego majątku, ruchomego, nieruchomości ani oszczędności. Miesięczne stałe wydatki gospodarstwa domowego skarżącej wynoszą około 620 zł (opłata na rzecz wspólnoty mieszkaniowej, prąd, gaz i telefon). Warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez nią, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. Ocena sytuacji materialnej nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, czy skarżąca uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Skarżąca oświadczyła, iż posiada jedynie dwa rachunki bankowe w Banku A w Z. podczas gdy z nadesłanych przez nią rachunków dokumentujących jej wydatki eksploatacyjne wynika, iż sa one opłacane przelewem "interligo" co świadczy o posiadaniu przez skarżąca rachunku bankowego w banku PKO BP. Powyższe uniemożliwia prawidłową ocenę posiadania bieżących środków finansowych, którymi dysponuje skarżąca. Wskazać należy, iż w interesie skarżącej ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy leżeć powinno prawidłowe oraz pełne wyjaśnienie rzeczywistej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych, w ocenie zaś sądu jej postawa służy zaprezentowaniu swojej sytuacji majątkowej w taki sposób by odpowiadała przesłankom określonym w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ze złożonych na wezwanie sądu dokumentów wynika, iż dochody w gospodarstwie domowym skarżącej w ostatnich 2 latach znajdowały się na poziomie znacznie przekraczającym średnią krajową i wynosiły około 11.000 zł netto w roku ubiegłym. Powyższe czyni niewiarygodnym oświadczenie skarżącej o złej kondycji finansowej jej gospodarstwa domowego. Za niewiarygodne uznać należy także oświadczenie skarżącej o złej kondycji finansowej prowadzonej działalności gospodarczej bowiem jej dochody z tego tytułu w roku ubiegłym zamknęły się kwotą rzędu 92.577 zł i mimo pogorszenia się warunków prowadzenia działalności gospodarczej na skutek zajęcia rachunków bankowych skarżącej nadal osiąga ona systematycznie obroty w granicach 300.000 zł miesięcznie. Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że B. N. nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Sąd nie przychylił się do wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym mając na uwadze, iż obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Należy podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Negatywnie ocenić należy próbę przeniesienia na Skarb Państwa kosztów postępowania sądowego w sytuacji, gdy skarżąca osiągają dochody blisko 11.000 zł miesięcznie, które w ocenie sądu pozwalają na wygospodarowanie środków na uiszczenie wymaganych w sprawie kosztów sądowych. Wysokość dochodów skarżącej w zestawieniu z wysokością wpisu sądowego w sprawie niniejszej nie pozwala na przyjęcie, iż skarżąca obiektywnie nie posiada środków finansowych, z których mogłyby zostać pokryte należności sądowe. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. M.K.