I SA/Łd 890/10

Dnia 4 listopada 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Joanna Tarno Sędziowie: Sędzia WSA Tomasz Adamczyk (spr.) Sędzia WSA Bartosz Wojciechowski Protokolant: Edyta Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2010 r. sprawy ze skargi A Oddział w Polsce, K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty z tytułu podatku od nieruchomości za 2004 r.. 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta MiastaT.; 2. zasądza od SKO w P. na rzecz A Oddział w Polsce, K. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Łd 890/10 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. M. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia A. S.A. z/s w K. nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2004 r. W uzasadnieniu postanowienia SKO wyjaśniło, że w wyniku wniosku strony z dnia 30 grudnia 2009 r., który wpłynął do Urzędu Miasta T. M. w dniu 4 stycznia 2010 r., organ pierwszej instancji odmówił wszczęcia postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty podatku od nieruchomości za 2004 rok. W zażaleniu na postanowienie organu I instancji pełnomocnik zarzucił naruszenie art. 79 § 2 w związku z art. 12 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej - poprzez niezasadne przyjęcie, iż dla określenia, czy zachowany został termin do złożenia wniosku stwierdzenie nadpłaty należy brać pod uwagę dzień doręczenia wniosku organowi podatkowemu, co doprowadziło do nieuzasadnionej odmowy wszczęcia postępowania i w rezultacie do naruszenia także art. 165a § l Ordynacji podatkowej poprzez jego bezpodstawne zastosowanie w sprawie. W uzasadnieniu odwołania podniesiono, iż nie można zgodzić się z twierdzeniem, że postępowanie w sprawie zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2004 rok, wszczęte wnioskiem spółki, stało się bezprzedmiotowe na skutek jego przedawnienia w dniu 31 grudnia 2009 r. Zaznaczono, iż wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2004 rok został złożony w dniu 30 grudnia 2009 r. w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego, a więc w terminie, w którym przysługiwało prawo do jego złożenia. W ocenie autora odwołania, wskazany przepis ma zastosowanie do obliczania zarówno terminów prawa materialnego (tj. m.in. terminu określonego w art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej), ale i do terminów procesowych. Skoro spółce przysługiwało prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2004 rok, to tym samym na Prezydencie spoczywał obowiązek merytorycznego rozpatrzenia złożonego w tym terminie wniosku. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji wskazał, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane m.in. na podstawie przepisu art. 165a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze. zm.)., natomiast postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty reguluje art. 75 ustawy. W art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej ustawodawca określił termin, którego upływ skutkuje tym, iż podatnik nie może domagać się stwierdzenia nadpłaty. Zgodnie z tym przepisem, prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Termin określony w cyt. wyżej art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej jest ważny dla podatnika jak i dla organu podatkowego, ze względu na kwestie związane z przedawnieniem zobowiązania podatkowego za rok, którego dotyczy żądanie stwierdzenia nadpłaty. Nie ulega wątpliwości, w ocenie SKO w P. T., że zobowiązanie podatkowe w tym podatku uległo przedawnieniu z upływem 31 grudnia 2009 r. Stosownie bowiem do postanowień art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Podkreślono, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty może być wszczęte tylko na wniosek podatnika (płatnika albo inkasenta). Wniosek ten, zgodnie z art. 165 § 3 Ordynacji podatkowej, z zastrzeżeniem art. 165a tej ustawy, wszczyna postępowanie, którego celem jest rozstrzygnięcie tego, czy powstała nadpłata, a jeżeli tak, to w jakiej wysokości. Istotne jest, iż wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty, podatnik obowiązany jest złożyć skorygowaną deklarację podatkową (art. 75 § 3 Ordynacji podatkowej). Zaznaczono, iż za nadpłatę, zgodnie z art. 72 § 1pkt 1, uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Chcąc zatem stwierdzić, czy w sprawie występuje nadpłata, należy porównać wysokość zobowiązania podatkowego zadeklarowanego w pierwotnej deklaracji i zapłaconego z wysokością zobowiązania podatkowego wynikającego ze złożonej przez podatnika korekty deklaracji. Niezbędnym jednak elementem postępowania prowadzonego w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty jest zbadanie okoliczności istotnych z punktu widzenia wskazanej przez podatnika przesłanki stwierdzenia nadpłaty i ustalenie, czy wynikająca z tej korekty wysokość zobowiązania podatkowego jest prawidłowa, czy też zobowiązanie to należałoby określić w innej wysokości. Dopiero to pozwoli rozstrzygnąć kwestię istnienia bądź nieistnienia nadpłaty. Zdaniem organu II instancji, skoro wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2004 rok wpłynął do organu podatkowego I instancji w dniu 4 stycznia 2010 r., a więc już po przedawnieniu zobowiązania podatkowego za ten rok, organ podatkowy nie mógł prowadzić postępowania, którego celem byłaby ocena prawidłowości dokonanej korekty zobowiązania podatkowego, a następnie merytoryczne rozstrzygnięcie, czy powstała nadpłata za 2004 rok. Za nieuzasadniony uznano zarzut autora odwołania, że wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2004 rok winien być merytorycznie rozpatrzony, gdyż został złożony z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 12 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Kolegium nie podzieliło stanowiska podatnika, że wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2004 rok winien być merytorycznie rozpatrzony, gdyż został złożony w okresie, gdy spółce przysługiwało prawo do jego złożenia, zgodnie z art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej, który należy powiązać z art. 12 § 6 pkt 2 tej ustawy, określającym kiedy termin uważa się za zachowany. Podkreślono, że przepis art. 165 § 3 Ordynacji podatkowej jednoznacznie rozstrzyga, że o dacie wszczęcia postępowania na wniosek strony, przesądza data jego wpływu do organu podatkowego. W tym bowiem momencie organ może dopiero zapoznać się z treścią żądania podatnika. Dopóki wniosek fizycznie nie zostanie dostarczony do organu podatkowego, organ ten nie jest w stanie ustalić czego domaga się podatnik, a tym bardziej nie może dokonywać jakichkolwiek ustaleń, czy podejmować określonych czynności w przedmiocie złożonego żądania (wniosku). Postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. T. zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. przez pełnomocnika B. SE, Oddział w Polsce, który zarzucił organowi naruszenie: art. 79 § 2 oraz art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niezasadne uznanie, że przedawnienie się zobowiązania podatkowego już po wniesienie przez podatnika wniosku o stwierdzenie nadpłaty – złożonego w odpowiednim terminie – uniemożliwia wszczęcie postępowania, co doprowadziło do niezasadnego utrzymania w mocy postanowienia organu podatkowego pierwszej instancji odmawiającego wszczęcia postępowania podatkowego. W związku z powyższym wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 146 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Na wstępie wyjaśniono, że B. SE, Oddział w Polsce jest następcą prawnym A. S.A. z/s w K.. W ocenie strony skarżącej, nie można się zgodzić z twierdzeniem SKO w P. T., iż postępowanie w sprawie zwrotu nadpłaty podatku od nieruchomości za 2004 r. nie mogło być wszczęte przez Prezydenta, gdyż zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2004 r. uległo przedawnieniu w dniu 31 grudnia 2009 r. Zdaniem strony w sytuacji gdy nadanie wniosku w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego nastąpiło w dniu 30 grudnia 2009 r. to nie ma wątpliwości, iż spółka złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2004 r. w odpowiednim terminie, tj. w okresie gdy przysługiwało jej do tego prawo. Mając na uwadze powyższe wywiedziono, iż oczywistym jest, że na organie I instancji spoczywał obowiązek merytorycznego rozpatrzenia tego wniosku. Przepisy Ordynacji podatkowej w żaden sposób nie wykluczają możliwości stwierdzenia przez organ podatkowy nadpłaty w podatku po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za dany rok, w sytuacji gdy wniosek został złożony w terminie. Niezrozumiałym dla strony skarżącej pozostaje okoliczność dlaczego uzasadniając swoje stanowisko o niemożności rozpatrzenia wniosku SKO w P. T. powołało się na treści art. 165 § 3 Ordynacji podatkowej. Podkreślono, iż przepis art. 165 § 3 Ordynacji podatkowej ma na celu jedynie jednoznaczne wskazanie daty wszczęcia postępowania. Określenie tej daty ma bowiem znaczenie dla zastosowania niektórych przepisów prawa podatkowego. Przepis ten jednak w żaden sposób nie wpływa na obliczanie (a tym bardziej skrócenie) terminu przewidzianego w art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej. Czym innym jest bowiem zachowanie przez podatnika terminu na złożenie wniosku o stwierdzenie nadpłaty, a czym innym określenie daty wszczęcia podstępowania. Podsumowując, zdaniem strony skarżącej, skoro spółka złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2004 r. w odpowiednim terminie to jednocześnie organ podatkowy zobowiązany jest do jego merytorycznego rozpatrzenia. W rezultacie, nie było podstaw do wydania zaskarżonego postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławczego w P. T. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa, i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 12 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego albo złożone w polskim urzędzie konsularnym. Art. 12 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej przewiduje domniemanie złożenia pisma już w dacie jego nadania, ale tylko i wyłącznie na użytek oceny dochowania prawem przewidzianego terminu na złożenie danego pisma (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 lutego 2008 r. III SA/Wa 2180/07, LEX nr 462871). Przepis ten nie ma zastosowania natomiast do działań organu podatkowego, który może podejmować określone czynności dopiero wówczas, kiedy uzyska informację o wystąpieniu warunków do ich podjęcia. Dlatego w myśl art. 165 § 3 Ordynacji podatkowej o dacie wszczęcia postępowania na wniosek strony przesądza data jego wpływu do organu, zaś przepis art. 12 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej nie ma zastosowania do daty wszczęcia postępowania. Zgodnie z art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej, prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Na podstawie art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. W myśl tego przepisu zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2004 r. przedawniało się z upływem 31 grudnia 2009 r. Ponieważ wniosek o stwierdzenie nadpłaty w tym podatku Spółka nadała w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego w dniu 30 grudnia 2009 r. – co jest bezsporne – to oznacza, że przedmiotowy wniosek został złożony przed upływem terminu przedawnienia. W tej sytuacji organ błędnie przyjął, że prawo strony do złożenia wniosku wygasło, czym naruszył art. 79 § 2 w zw. z art. 12 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Wbrew twierdzeniom organu, w sprawie nie zachodziły przesłanki do odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a Ordynacji podatkowej, co oznacza, że przepis ten zostały błędnie zastosowany. Rozpoznając sprawę ponownie organ zobowiązany będzie do merytorycznej oceny wniosku skarżącej Spółki. Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 200 i 205 206 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji. Sz.Ch.