I SA/Łd 890/15

Dnia 21 sierpnia 2015 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Z. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie: określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 rok p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącemu A. Z. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 500 zł (pięćset złotych); 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. A. Z. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] r. w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 rok. W skardze zawarty był wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi. W złożonym na wezwanie sądu urzędowym formularzu PPF skarżący rozszerzył wniosek o prawo pomocy domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Z oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach, załączonych do niego dokumentów oraz informacji nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego w sprawie sygn.. akt I SA/Łd 737/15 wynika, że skarżący wspólnie z żoną i trzema córkami prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest prowadzona przez niego działalność gospodarcza w postaci dwóch stacji paliw, z której miesięczny dochód waha się w granicach 10.000 zł. Żona skarżącego także jest wspólnikiem spółki jawnej zajmującej się handlem węglem jednak działalność ta z uwagi na przynoszone w latach 2013 i 2014 straty jest wygaszana. Dodatkowe źródło dochodów rodziny stanowi najmu pokoi w ich warszawskim mieszkaniu w wysokości 2.300 zł miesięcznie, jednak jest on uzyskiwany tylko w trakcie roku akademickiego i ulegnie zmniejszeniu o kwotę 900 zł miesięcznie w związku z tym, że druga z córek wnioskodawcy w październiku br. rozpoczyna studia w W.. Wnioskodawca jest właścicielem domu o powierzchni 225 m2,w którym zamieszkuje z rodziną oraz mieszkania w W. o powierzchni 86 m2 a także samochodu Nissan Qasqai z 2011 roku i urządzeń stacji LPG. Teren samych stacji jest przez niego dzierżawiony. Z nadesłanego zeznania podatkowego za 2014 rok wynika, że z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej strona uzyskała przychód w wysokości 11.065.156 zł poniosła koszty w wysokości 10.919.359 zł osiągając dochód rzędu 145.797 zł W bieżącym roku z nadesłanych deklaracji VAT-7 za miesiące od marca do maja wynika, że przychody skarżącego wahały się w granicach 463.000- 582.000. Skarżący oświadczył, że źródłem finansowania jego działalności gospodarczej był kredyt odnawialny w wysokości 160.000 zł, który wygasł w lipcu br. i wnioskodawcy nie udało się go przedłużyć Skarżący obciążony jest obowiązkiem spłaty dwóch kredytów hipotecznych, których łączna rata miesięczna wynosi ok. 5.350 zł. Stałe miesięczne koszty utrzymania gospodarstwa domowego oszacowane przez skarżącego zamykają się kwotą ok. 800 zł miesięcznie (energia elektryczna, opłata za wodę i ścieki oraz media) do tego w sezonie zimowym dochodzi opłata za ogrzewanie w wysokości ok. 600 zł miesięcznie. Skarżący ponosi także koszty opłaty za studia najstarszej córki w wysokości 930 zł miesięcznie od października do czerwca, oraz koszty leczenia w wysokości 200-300 zł miesięcznie. Jest także obciążony obowiązkiem spłaty kredytu za meble w wysokości 358 zł miesięcznie. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek jest częściowo zasadny. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. We wniosku o przyznanie prawa pomocy A. Z. wskazał, że wspólnie z żoną i trzema córkami prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest prowadzona przez niego działalność gospodarcza w postaci dwóch stacji paliw w wysokości 12.300 zł miesięcznie oraz dochody uzyskiwane z najmu pokoi w okresie roku akademickiego w wysokości 2.300 zł miesięcznie, który jednak ulegnie zmniejszeniu o kwotę 900 zł miesięcznie w związku z tym, że druga z córek wnioskodawcy w październiku br. rozpoczyna studia w W.. Wnioskodawca jest właścicielem domu o powierzchni 225 m2,w którym zamieszkuje z rodziną oraz mieszkania w W. o powierzchni 86 m2 a także samochodu Nissan Qasqai z 2011 roku i urządzeń stacji LPG. Teren samych stacji jest przez niego dzierżawiony. Skarżący oświadczył, że źródłem finansowania jego działalności gospodarczej był kredyt odnawialny w wysokości 160.000 zł, który w lipcu nie został przedłużony przez bank. Skarżący obciążony jest obowiązkiem spłaty dwóch kredytów hipotecznych, których łączna rata miesięczna wynosi ok. 5.350 zł. Stałe miesięczne koszty utrzymania gospodarstwa domowego wnioskodawcy zamykają się kwotą ok. 800 zł miesięcznie (energia elektryczna, woda i ścieki oraz media) do tego w sezonie zimowym dochodzi opłata za ogrzewanie ok. 600 zł miesięcznie. Skarżący opłaca także studia najstarszej córki w wysokości 930 zł miesięcznie, ponosi także koszty leczenia 200-300 zł miesięcznie i spłaca kredyt na meble w wysokości 358 zł miesięcznie. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w sprawie niniejszej (6.173 zł), stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny dlatego, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 500 zł. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych na tym etapie postępowania uznać należy za przedwczesny. Partycypacja w kosztach postępowania jest obowiązkiem strony nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Przeprowadzone postępowanie wskazuje, że sytuacja materialna skarżącego ulega zmianom, mimo trudności wywołanych zabezpieczeniem na majątku wnioskodawcy dokonanym przez urząd skarbowy skarżącemu udaje się w dalszym ciągu prowadzić działalność gospodarczą przynoszącą dochody na poziomie 10.000 zł miesięcznie. Działalność ta mimo zawirowań z wiązanych za zabezpieczeniami na rachunkach bankowych wnioskodawcy przyniosła ze ubiegły rok zysk i także w tym roku ma bilans dodatni powyższe przeczy twierdzeniom strony o braku jakichkolwiek środków, z których mogłyby zostać pokryte należności sądowe. Obecna sytuacja finansowa strony wskazuje, że nie jest ona wstanie uiścić pełnej kwoty należnego wpisu od skargi i dlatego w tym zakresie skarżącemu należało przyznać częściowe zwolnienie ponad kwotę 500 zł, jednak okoliczność, że w dalszym ciągu z sukcesem prowadzi on swoją działalność gospodarczą z miesięcznymi obrotami na poziomie 500.000 zł i reguluje swoje zobowiązania prywatnoprawne nie pozwala na przyjęcie tezy o trwałej utracie możliwości sfinansowania kosztów postępowania przez skarżącego. Z powyższych względów za przedwczesne uznano orzekanie o kosztach sądowych występujących potencjalnie w przyszłości. Odmowa przyznania całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych na obecnym etapie postępowania nie zamyka stronie drogi do wystąpienia z wnioskiem o jego przyznanie, w szczególności w razie oczywistej zmiany sytuacji materialnej strony. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. Ake.