I SA/Łd 890/17

Dnia 23 listopada 2017 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. Ł. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. Ł. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] UNP: [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącej K. Ł. prawo pomocy poprzez zwolnienie od połowy wpisu sądowego od skargi; 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu 9 sierpnia 2017 roku K. Ł. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z [...] roku orzekającą o solidarnej odpowiedzialności skarżącej za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w podatku dochodowym od osób fizycznych za okres od stycznia do czerwca 2012 roku. W skardze zawarty był wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego na urzędowym formularz PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz dokumentów i informacji udzielonych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że wnioskodawczyni wspólnie z mężem prowadzi gospodarstwo domowe, w którym pozostaje dwoje dzieci. Jedyny majątek rodziny stanowi mieszkanie o powierzchni 36 m2 o wartości 120 tys. zł. Źródłem dochodu rodziny wnioskodawczyni jest prowadzona przez jej męża działalność gospodarcza, z której zadeklarował dochód na poziomie ok. 2.140 zł netto oraz wynagrodzenie za pracę skarżącej w wysokości 1.459 zł, a także środki z programu 500+. Udokumentowane przez stronę koszty miesięcznego utrzymania wynoszą 450 zł czynsz, 134 zł opłata za prąd, ok 720 zł opłata za przedszkole syna, 80 zł opłaty za telefony. Ponadto rodzina ponosi wydatki na dobrowolne ubezpieczenie w wysokości ok. 130 zł, spłaca kredyt, którego miesięczna rata wynosi ok. 660 zł, oraz opłaca zajęcia dodatkowe dzieci w zadeklarowanej wysokości 180 zł. Z nadesłanych przez stronę wyciągów z rachunków bankowych wynika, że w okresie od 1 września do 30 października br na należącym do jej męża rachunku A. zanotowano uznania na kwotę 19.907 zł obciążenia 21.149 zł, saldo rachunku w dniu poprzedzającym oświadczenia na formularzu PPF wniosku o prawo pomocy wynosiło ok. 2.500 zł. Z kolei na rachunku męża skarżącej ekonto suma uznań za ten sam okres wynosiła 8.976 zł suma obciążeń 8.981 zł. na rachunku tym na dzień poprzedzający wystąpienie z wnioskiem o prawo pomocy znajdowała się kwota 80 zł. Mąż wnioskodawczyni do sprawy sygn.. akt I SA/Łd 891/17 nadesłał także bilans swojej firmy za okres od 1 stycznia do 30 września br. z którego wynika, że w tym okresie osiągnął przychód w wysokości ok. 150.000 zł poniósł koszty w wysokości ok. 133.000 zł i odnotował dochód rzędu ok. 16.000 zł. Z zapisów z podatkowej księgi przychodów i rozchodów oraz deklaracji VAT-7 wynika, że miesięczne przychody męża wnioskodawczyni w tym okresie br. wahały się w granicach od 2.891 zł do 40.461 zł. Z nadesłanej korekty zeznania podatkowego za 2016 rok wynika, że przychód męża skarżącej z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej wyniósł 152.586 zł, koszty uzyskania przychodu wyniosły 133.396 zł, co dawało dochód w kwocie 19.189 zł. Dodatkowo jej mąż uzyskał dochód ze stosunku pracy w wysokości 39.048 zł. Strona uzyskała dochód ze stosunku pracy w wysokości 17.403 zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek skarżącej jest częściowo zasadny. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369.) – dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza PPF), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. We wniosku o przyznanie prawa pomocy K. Ł. wskazała, że wspólnie z mężem prowadzi gospodarstwo domowe, w którym pozostaje dwoje dzieci. Jedyny majątek rodziny stanowi mieszkanie o powierzchni 36 m2 o wartości 120 tys. zł. Źródłem dochodu rodziny jest prowadzona przez jej męża działalność gospodarcza, z której zadeklarował dochód na poziomie 2.140 zł netto oraz wynagrodzenie za pracę skarżącej w wysokości 1.459 zł, a także środki z programu 500+. Udokumentowane przez stronę koszty miesięcznego utrzymania wynoszą 450 zł czynsz, 134 zł opłata za prąd, ok 720 zł opłata za przedszkole syna, 80 zł opłaty za telefony. Ponadto rodzina ponosi wydatki na dobrowolne ubezpieczenie w wysokości ok. 130 zł, spłaca kredyt, którego miesięczna rata wynosi ok. 660 zł, oraz opłaca zajęcia dodatkowe dzieci w zadeklarowanej wysokości 180 zł. Z nadesłanej korekty zeznania podatkowego za 2016 rok wynika, że przychód męża skarżącej z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej wyniósł 152.586 zł, koszty uzyskania przychodu wyniosły 133.396 zł, co dawało dochód w kwocie 19.189 zł. Dodatkowo jej mąż uzyskał dochód ze stosunku pracy w wysokości 39.048 zł. Strona uzyskała dochód ze stosunku pracy w wysokości 17.403 zł. W 2017 roku za okres styczeń- październik działalność męża skarżącej przyniosła dochód w wysokości ponad 150.000 zł. Miesięczne przychody męża wnioskodawczyni w tym okresie wahały się w granicach od 2.891 zł do ok. 40.000 zł. Z nadesłanych przez stronę wyciągów z rachunków bankowych jej męża wynika, że w okresie od początku września do końca października na rachunku A. zanotowano uznania na kwotę 19.907 zł obciążenia 21.149 zł, saldo rachunku w dniu poprzedzającym oświadczenia na formularzu PPF wniosku o prawo pomocy wynosiło ok. 2.500 zł. Z kolei na rachunku ekonto suma uznań za ten sam okres wynosiła 8.976 zł suma obciążeń 8.981 zł. na rachunku tym na dzień poprzedzający wystąpienie z wnioskiem o prawo pomocy znajdowała się kwota 80 zł. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie (500 zł) oraz okoliczność, że równocześnie z skargi wnioskodawczyni oraz jej męża zawisły jeszcze trzy sprawy z wpisem w tej samej wysokości stosowanie do treści art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, dlatego w celu zachowania prawa do sądu zasadnym jest przyznanie jej zwolnienia od połowy wpisu sądowego od skargi. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych uznać należy za niezasadny. Partycypacja w kosztach postępowania jest bowiem obowiązkiem strony nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem koniecznego utrzymania, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Rodzina wnioskodawczyni dysponuje stałymi miesięcznymi dochodami, których wysokość w zestawieniu z wykazanymi niezbędnymi kosztami utrzymania, pozwala w ocenie referendarza sądowego na wygospodarowanie kwoty 250 zł stanowiącej ułamek należnego wpisu od skargi oraz ewentualnych dalszych kosztów sądowych, których wysokość będzie już niższa. Na ocenę tą wpływa to, że znaczną część wydatków rodziny stanowią koszty obsługi komercyjnego zadłużenia kredytowego oraz inne wydatki nie mające charakteru wydatków niezbędnego utrzymania osoby ubogiej (dodatkowe ubezpieczenie, zajęcia dodatkowe dzieci). Dlatego wydatki te nie mogą usprawiedliwiać wniosku o przyznanie prawa pomocy. Nie można bowiem dać pierwszeństwa zobowiązaniom prywatnoprawnym, którymi są zaciągnięte kredyty, lub wydatki o charakterze niekoniecznym przed powinnością ponoszenia opłat sądowych (art. 199 p.p.s.a.) stanowiących dochód budżetu państwa (art. 212 § 2 p.p.s.a.). Wielkość obrotów z działalności gospodarczej prowadzonej przez męża wnioskodawczyni, które w roku bieżącym do końca września osiągnęły już wielkość całego roku minionego oraz wysokość środków, którymi obraca na swoich rachunkach bankowych wskazuje na możliwość częściowej partycypacji w kosztach zainicjowanego postępowania. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 1 i 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. AKE.