I SA/Łd 896/06

Dnia 14 marca 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, Sędziowie Sędzia NSA Arkadiusz Cudak, Asesor WSA Cezary Koziński (spr.), Protokolant Asystent sędziego Arkadiusz Widawski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2007 roku przy udziale - sprawy ze skargi H. R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie : odmowy stwierdzenia nadpłaty i zwrotu podatku akcyzowego zapłaconego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego p o s t a n a w i a 1. umorzyć postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym; 2. zwrócić H. R. z funduszu Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi kwotę 213 (dwieście trzynaście) zł tytułem zwrotu połowy wpisu sądowego. I SA/Łd 896/06 UZASADNIENIE W dniu 6 października 2005 r. Pan H. R. złożył w Urzędzie Celnym [...] w Ł. deklarację AKC-U, wykazując należną kwotę podatku akcyzowego w wysokości 14.171,- zł, naliczoną od wartości wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego marki SUBARU LEGACY OUTBACK o numerze nadwozia [...], rok produkcji 2005. Zadeklarowana kwota podatku została wpłacona przez podatnika na konto Izby Celnej w Ł. w dniu 6 października 2005 r. W dniu 13 października 2005 r. podatnik złożył w Urzędzie Celnym [...] w Ł. wniosek o zwrot nadpłaconego podatku akcyzowego w kwocie 14.171,- zł wraz z korektą deklaracji AKC-U. Wnioskodawca wskazał, że pobieranie tego podatku przez organy celne jest sprzeczne z postanowieniami art. 90 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską i z art. 91 Konstytucji RP. Naczelnik Urzędu Celnego [...] w Ł. decyzją z dnia [...] nr [...], powołując się na przepisy art. 72 § 1, art. 73 § 2, art. 75 § 2 pkt 1 lit. a), art. 75 § 3, art. 207, art. 210 i art. 211 Ordynacji podatkowej, odmówił zwrotu podatku akcyzowego. Zdaniem Naczelnika Urzędu Celnego zmiany polskiego systemu podatkowego po dniu 1 maja 2004 r. mają swoje uzasadnienie w procesie harmonizacji podatków pośrednich w Unii Europejskiej i związanej z tym konieczności dostosowania polskiego ustawodawstwa, przy czym harmonizacja nie oznacza eliminacji krajowych systemów prawnych, a jedynie wprowadzenie do nich identycznych standardów prawnych regulujących daną sferę w ramach krajowego systemu podatkowego. Państwa członkowskie zachowują prawo do wprowadzania lub utrzymania podatków na wyroby objęte podatkiem akcyzowym, pod warunkiem, że podatki te nie spowodują zwiększenia formalności związanych z przekraczaniem granicy w handlu między tymi państwami. Na tej podstawie wprowadzono obecnie obowiązujące przepisy ustawy o podatku akcyzowym (Dz.U. z 2004 r., Nr 29, poz. 257 z póź. zm.). Na powyższą decyzję organu celnego podatnik wniósł w dniu 5 grudnia 2005 r. odwołanie do Dyrektora Izby Celnej w Ł., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie orzeczenia stwierdzającego nadpłatę podatku akcyzowego w wysokości 14.171,- zł oraz zobowiązującego do zwrotu uiszczonego podatku akcyzowego wraz z należnymi odsetkami za zwłokę. Po rozpoznaniu odwołania, Dyrektor Izby Celnej w Ł. decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z prawem wspólnotowym samochody osobowe nie są wyrobami akcyzowymi zharmonizowanymi i w związku z tym zasady ich opodatkowania w państwach członkowskich nie są ujednolicone. W poszczególnych państwach stosowane są różne podatki i opłaty dotyczące samochodów osobowych. Zgodnie z postanowieniami dyrektywy Rady nr 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992 r. w sprawie przepisów ogólnych dotyczących wyrobów podlegających opodatkowaniu podatkiem akcyzowym oraz w sprawie składowania, przepływu i nadzorowaniu takich wyrobów, państwa członkowskie zachowują prawo do wprowadzenia i utrzymania podatku akcyzowego na inne wyroby niż wyroby akcyzowe zharmonizowane. W związku z powyższym zasady ich opodatkowania nie są ujednolicone i w poszczególnych państwach Unii stosowane są różne opłaty i podatki ich dotyczące. Dyrektor Izby Celnej uznał, iż konieczność uiszczenia podatku akcyzowego od samochodu przed jego pierwszą rejestracją spoczywa zarówno na nabywcy samochodu krajowego, jak i unijnego. Nabywca samochodu krajowego (przed pierwszą rejestracją) jest obciążony takimi samymi opłatami, jak nabywca samochodu unijnego, który musi dokonać rejestracji pojazdu w Polsce. Nabywca samochodu unijnego nie jest więc dyskryminowany. Dodano przy tym, iż w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z nabyciem wewnątrzwspólnotowym samochodu, dokonanym przed upływem 2 lat od jego wytworzenia, co oznacza, że należy stosować stawkę w wysokości 13,6%, czyli stawkę taką samą jak dla samochodów sprzedawanych w kraju. W sytuacji zakupu w kraju, podatnikiem jest salon samochodowy, komis czy osoba sprzedająca pojazd przed pierwszą rejestracją. Na tych podmiotach ciąży obowiązek odprowadzenia podatku akcyzowego według stawki 13,6%. W rozpatrywanej sprawie nie ma więc znaczenia, czy strona nabywa samochód w kraju Unii, importuje, czy dokonuje zakupu w kraju, bo zawsze stawka akcyzy dla samochodu dwuletniego wyniesie 13,6%. Tym samym nie można doszukać się dyskryminacji, którą strona zarzuca polskim przepisom prawa podatkowego. Zdaniem organu odwoławczego, nie można porównywać nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego niezarejestrowanego na terytorium kraju do transakcji sprzedaży samochodów używanych wcześniej zarejestrowanych w Polsce, gdyż z prawnego punktu widzenia są to różne sytuacje, a tym samym podlegają innym regulacjom prawnym. Porównywalnymi sytuacjami w przedmiotowej sprawie będą - nabycie samochodu osobowego w innym kraju Unii i nabycie samochodu w kraju przed pierwszą rejestracją. W tych przypadkach zasady opodatkowania są identyczne. Dyrektor Izby Celnej w Ł. uznał, iż w niniejszej sprawie nie zachodzi sprzeczność krajowego prawa podatkowego z prawem wspólnotowym. W dniu 25 kwietnia 2006 r. Pan H. R. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na powyższe rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Celnej, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zarzucając jej naruszenie art. 4 ust. 1 pkt 5, art. 75 ust. 1 i 3 oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym w związku art. 9, art. 83, art. 87 i art. 91 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 90 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską, poprzez ich błędną wykładnię prowadząca do uznania, iż przepisy umów międzynarodowych, w szczególności postanowienia TWE zakazujące dyskryminacyjnego opodatkowania towarów pochodzących z innych państw członkowskich, nie mają w niniejszej sprawie zastosowania. W uzasadnieniu skargi, po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy, skarżący stwierdził, iż nie kwestionuje, że państwa członkowskie zachowały w stosunku do wyrobów akcyzowych niezharmonizowanych prawo do wprowadzenia i utrzymania na nie podatków zgodnie z własną polityką fiskalną. Realizacja tej polityki jest jednak ograniczona zobowiązaniami państw członkowskich, wynikającymi z TWE, a ściśle z art. 90 TWE. Podatek płacony w nabyciu wenatrzwspólntowym powinien być taki sam, jak nałożony był na samochody sprzedawane lokalnie (tj. w związku z ich pierwszą rejestracją w Polsce). Polskie prawo podatkowe, jak wskazał skarżący, traktuje samochody używane sprowadzone z terytorium innego państwa członkowskiego inaczej niż samochody używane sprzedawane lokalnie (produkt podobny lub kontrolujący). Kwestionowany podatek akcyzowy nakładany jest w związku z nabyciem używanego samochodu jedynie na jedną z tych kategorii, tj. na pojazdy sprowadzone z innego państwa członkowskiego przy pierwszej rejestracji w Polsce, w związku z tzw. nabyciem wewnątrzspólnotowym. Co więcej jego wysokość zależy od roku produkcji pojazdu. Na pojazdy używane sprzedawane lokalne nie jest nakładany ani podatek akcyzowy, ani inna podobnego typu opłata. Skarżący zarzucił ponadto, iż organy podatkowe zgodnie z zasadą praworządności (art. 83 Konstytucji RP) powinny ustalić jakie prawo jest w omawianym przypadku właściwe, tj. czy zastosowanie ma norma ustawy, czy norma ratyfikowanej umowy międzynarodowej. W niniejszej sprawie istnieje sprzeczność ustawy polskiej z art. 90 TWE, a zatem organ administracji mógł i powinien zastosować art. 90 Traktatu. Wynika to z art. 9, art. 87 i art. 91 ust. 1 Konstytucji RP, a także z sytemu prawa wspólnotowego, w tym orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich, dotyczących bezpośredniego stosowania prawa przez organy administracji państwa. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Ł. w niósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Jednakże przed rozprawą w dniu 12 marca 2007 r. wpłynęło do Sądu pismo skarżącego z wnioskiem o cofniecie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z art. 60 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z poź. zm.) skarżący może cofnąć skargę, a cofnięcie skargi wiąże sąd. Jednakże sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. Dyrektor Izby Celnej w Ł., wydając decyzję z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Naczelnika Urzędu Celnego [...] w Ł. odmawiające zwrotu podatku akcyzowego, w związku wewnątrzwspólnotowym nabyciem przez Pana H. R. samochodu osobowego marki SUBARU LEGACY OUTBACK rok produkcji 2005. Wyjaśniono również, że postępowanie zakończone tymi decyzjami prowadzone było w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym. Podkreślenia wymaga także fakt, iż Europejski Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 18 stycznia 2007 r. o sygn. akt C-313/05 wskazał, iż artykuł 90 akapit pierwszy TWE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on podatkowi akcyzowemu w zakresie, w jakim kwota podatku nakładana na pojazdy używane starsze niż dwa lata, nabyte w państwie członkowskim innym niż to, które wprowadziło taki podatek, przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w państwie członkowskim, które nałożyło podatek (...). Mając na uwadze przedstawiony powyżej stan faktyczny, Sąd uznał cofnięcie skargi za skuteczne. Nie stwierdzono aby przez dokonanie tej czynności strona skarżąca zmierzała do obejścia prawa. Cofnięcie skargi nie spowoduje też utrzymania w mocy aktu lub czynności dotkniętej wadą nieważności. Z tych względów na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi umorzono postępowanie sądowe, a na podstawie art. 232 § 1 pkt 2 orzeczono o zwrocie stronie skarżącej połowy uiszczonego wpisu.