I SA/Łd 90/11

PostanowienieWSA w Łodzi2011-04-05

Skład orzekający: Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej można przyznać prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego na podstawie wykazania braku możliwości poniesienia kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego, gdyż skarżący wykazał, że jego sytuacja majątkowa i dochodowa nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Stan faktyczny
S. W. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi dotyczącą odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od osób fizycznych za 2009 rok. W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu od skargi, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego oraz adwokata, wskazując na trudną sytuację finansową swojej rodziny, która nie posiada majątku i osiąga dochody niewystarczające na pokrycie kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Przyznać skarżącemu S. W. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 5 kwietnia 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku S. W. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi S. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od osób fizycznych za 2009 rok p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu – S. W. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. S.W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od osób fizycznych za 2009 rok. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi podatnik złożył na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego oraz adwokata. W zawartym na tymże formularzu oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną E. i 17-letnią córką K. Oświadczył przy tym, że osiąga dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 1.358,81 zł. Wynagrodzenie pobierane przez jego żonę w wysokości 4.363,83 zł stanowi przedmiot zajęcia komorniczego, w efekcie którego jest ono ograniczone do wysokości kwoty wolnej od potrąceń i wynosi 1.317 zł. Rodzina nie posiada przy tym żadnego majątku. W uzasadnieniu wniosku skarżący wyjaśnił ponadto, że wskazane zajęcia komornicze powodują, że pozostałe środki wystarczają jedynie na pokrycie bieżących potrzeb rodziny. Podkreślił, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z zatrudnieniem adwokata oraz doradcy podatkowego, a charakter sprawy i wysokość sumy, o którą wystąpił urząd, uzasadnia przyznanie mu pomocy prawnej i merytorycznej z zakresu podatków. W związku z powyższymi oświadczeniami podatnika, Referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 7 marca 2011 r. wezwał skarżącego do jednoznacznego wskazania, czy ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, czy też w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego - w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu bez rozpoznania. Jednocześnie wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: nadesłanie wyciągów z posiadanych przez niego oraz jego żonę rachunków bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, określenie kwoty środków przeznaczanych przez rodzinę na utrzymanie oraz podstawowe opłaty eksploatacyjne oraz wskazanie tytułu prawnego do nieruchomości, pod adresem której skarżący zamieszkuje – w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W wykonaniu powyższego wezwania, skarżący w drodze pisma z dnia 25 marca 2011 r. sprecyzował zgłoszone wcześniej żądanie i wskazał, że wnosi o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. Ponadto oświadczył, że opłaty związane z utrzymaniem rodziny oraz podstawowymi opłatami eksploatacyjnymi wynoszą łącznie 1.612,30 zł. Do pisma skarżący załączył wyciągi z rachunków bankowych małżonków oraz kserokopię umowy najmu lokalu mieszkalnego. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz z nadesłanych informacji dodatkowych wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną E. i 17-letnią córką K. Łączny dochód małżonków, z uwzględnieniem wskazanych potrąceń komorniczych wynagrodzenia żony skarżącego, wynosi 2.675,81 zł. Rodzina nie posiada żadnego majątku i zamieszkuje w wynajętym mieszkaniu. Opłaty związane z utrzymaniem rodziny oraz podstawowymi opłatami eksploatacyjnymi wynoszą łącznie 1.612,30 zł. Ponadto analiza nadesłanych wyciągów bankowych dowodzi, że małżonkowie nie posiadają także żadnych oszczędności. Jednocześnie skarżący nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym i rzecznikiem patentowym. Biorąc po uwagę powyższe okoliczności, Referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. W ocenie Referendarza sądowego przedstawiona we wniosku sytuacja majątkowa skarżącego powoduje bowiem, iż nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. (MSi)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło