I SA/Łd 901/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Porczyńska Sędzia WSA Joanna Tarno Protokolant: Sekretarz sądowy Agnieszka Kerszner po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2014 r. sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od decyzji organu I instancji w sprawie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2006. 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokat M. Z. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o kwotę podatku od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. stwierdziło niedopuszczalność odwołania wniesionego przez M. P. od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta P. przez Zastępcę Skarbnika Miasta z dnia [...] r. w sprawie ustalenia I. S., jako samoistnemu posiadaczowi nieruchomości, łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2006 w kwocie 102 zł od nieruchomości położonej w P. przy ul. A 8. Decyzją z dnia [...] r. ustalono I. S. - posiadaczowi samoistnemu nieruchomości położonej w P. przy ul. A 8 wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2006. Decyzja ta nie została zaskarżona, w związku z tym stała się ostateczną. Decyzją z tej samej daty organ podatkowy I instancji umorzył w stosunku do M. P. postępowanie w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego za rok 2006 r. od ww. nieruchomości. Organ ustalił, że strony nie można uznać za samoistnego posiadacza nieruchomości położonej przy ul. A 8, bowiem jest nim I. S. Z uwagi na brak istnienia obowiązku podatkowego spoczywającego na skarżącej, stwierdzono bezprzedmiotowość postępowania i powołaną decyzją organ umorzył postępowanie w sprawie ustalenia w stosunku do niej zobowiązania podatkowego za 2006 r. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r., na którą strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi (sygn. akt I SA/Łd 232/08). Organ wskazał, że skoro umorzone zostało postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego w stosunku do skarżącej (dotyczące nieruchomości przy ul. A 8), to tym samym brak jest podstaw prawnych do uznania jej za stronę postępowania, w sprawie dotyczącej ustalenia I. S. - posiadaczowi samoistnemu - wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego od niniejszej nieruchomości. Na M. P. nie ciąży obowiązek podatkowy, gdyż nie jest ona podatnikiem podatków wynikających z decyzji z dnia [...] r., ani jej adresatem. Niezgadzając się ze stanowiskiem organu I instancji, skarżąca złożyła odwołanie od decyzji przez niego wydanej. W uzasadnieniu podniosła, że ww. decyzja jest wadliwa, gdyż nieruchomość położona w P. przy ul. A 8 znajduje się pod jej zarządzaniem od śmierci: babci męża, tj. od dnia 15 sierpnia 1984 r. i jej męża, tj. od dnia 4 maja 1988 r. Nadto wskazała, iż od czerwca 1999 roku stale zajmuje też powierzchnię budynku mieszkalnego, znajdującego się na tej nieruchomości. Zarówno nieruchomością, jak i budynkiem zarządza nadal i "opłaca dobra, z których korzysta". Skarżąca otrzymała kserokopię wskazanej decyzji w dniu 15 kwietnia 2008 r. z akt jej własnej sprawy toczącej się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi. W odpowiedzi na złożone odwołanie, SKO w P. postanowieniem z dnia [...]r. stwierdziło niedopuszczalność odwołania M. P. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że postępowanie odwoławcze zostaje uruchomione przez czynność procesową strony, jaką jest wniesienie odwołania. Aby jednak czynność ta wywołała skutek prawny, musi spełniać określone wymagania, m.in. co do osoby wnoszącego odwołanie. Niedopuszczalność odwołania może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą wówczas, gdy odwołanie wniesione zostanie przez osobę niebędącą stroną postępowania podatkowego. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych dotyczy zaś sytuacji, w których w ogóle nie występuje przedmiot orzekania. Organ wskazał, że wniesienie odwołania przez osobę nie będącą stroną postępowania powoduje, że nie uruchamia ono postępowania odwoławczego. W takim przypadku, przepis art. 228 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. – dalej jako "o.p.") nakazuje organowi odwoławczemu stwierdzić fakt niedopuszczalności odwołania w drodze postanowienia. Niezgadzając się ze stanowiskiem organu, M. P. złożyła skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu podniosła argumenty tożsame z tymi jakie wskazała w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 220 § 1 o.p., od decyzji organu podatkowego wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ podatkowy wyższego stopnia (§ 2). W myśl przepisu art. 133 § 1 cytowanej ustawy, stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoby trzecie, o których mowa w art. 110 - 117a o.p., które z uwagi na swój interes prawny żądają czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy. Stroną w postępowaniu podatkowym może być również osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej inna niż wymienione w § 1 powołanego powyżej artykułu, jeżeli zgodnie z przepisami prawa podatkowego przed powstaniem obowiązku podatkowego ciążą na niej szczególne obowiązki lub zamierza skorzystać z uprawnień wynikających z tego prawa (§ 2). Jak słusznie wskazał organ, wniesienie odwołania przez osobę nie będącą stroną postępowania powoduje, że nie uruchamia ono postępowania odwoławczego. W takim przypadku, przepis art. 228 § 1 pkt. 1 o.p. nakazuje organowi odwoławczemu stwierdzić fakt niedopuszczalności odwołania w drodze postanowienia. Instytucja strony postępowania została oparta na interesie prawnym bezpośrednio odnoszącym się do sfery prawnej danego podmiotu, który legitymuje ten konkretny podmiot do przypisania mu przymiotu strony w konkretnym postępowaniu. Treść art. 133 o.p. wskazuje, iż interesem prawnym jest interes zgodny z prawem i chroniony przez prawo, który wynikać musi z całokształtu okoliczności zaistniałych w danej sprawie. Interes prawny każdorazowo powinien wynikać z konkretnej normy prawa materialnego i odnosić się do określonego stanu faktycznego. Musi on przy tym bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej podmiotu. Stroną jest tylko ten podmiot, którego własny interes prawny (obowiązek lub uprawnienie) podlega konkretyzacji w tym postępowaniu podatkowym. Stroną postępowania podatkowego, jak słusznie wskazał organ, są zatem osoby związane z obowiązkiem podatkowym jak i te, których związek z postępowaniem opiera się o inne prawa i obowiązki wynikające z prawa podatkowego. Z treści zarówno odwołania jak i skargi wynika w sposób oczywisty, iż skarżąca uważa się za stronę postępowania w sprawie dotyczącej nieruchomości położonej przy ulicy A 8 w P. Jako potwierdzenie faktu bycia stroną postępowania podatkowego zakończonego decyzją podatkową, skierowaną do I. S., przywołała decyzję Kolegium z dnia [...] r., wydaną w sprawie ustalenia warunków zabudowy, gdzie w uzasadnieniu uznano M. P. za mającą prawa do nieruchomości sąsiadującej z terenem projektowanej zabudowy, dotyczącą nieruchomości przy ulicy A15. Strona nadto podniosła, iż nieruchomość położona w P. przy ul. A 8 jest pod jej zarządem od śmierci babci męża, tj. od dnia 15 sierpnia 1984 r. i męża, tj. od dnia 4 maja 1988 r. Wskazała, iż od tamtych lat w Referacie Finansowym są dokonywane opłaty od obu nieruchomości, tj. A 8 i 15. Decyzja z dnia [...] r. dotyczyła I. S., jako samoistnej posiadaczki nieruchomości położonej w P. przy ul. A 8 i do niej została skierowana. Podatniczka nie zaskarżyła niniejszego rozstrzygnięcia, co sprawiło, iż stało się ono ostateczne. M. P. natomiast nie jest podatnikiem podatku wynikającego ze wskazanej decyzji, ani jej adresatem. W rozpatrywanej sprawie istotne jest również to, że decyzją z dnia [...]r. wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta P. przez Zastępcę Skarbnika Miasta, umorzono w stosunku do M. P. postępowanie w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego za rok 2006 r. od ww. nieruchomości. Organ podatkowy I instancji uznał bowiem, że M.P. nie można było uznać za samoistnego posiadacza nieruchomości położonej w P. przy ul. A 8. Z uwagi na brak istnienia obowiązku podatkowego spoczywającego na skarżącej, stwierdzono bezprzedmiotowość postępowania, w związku z czym organ umorzył postępowanie w sprawie ustalenia w stosunku do niej łącznego zobowiązania podatkowego za 2006 r. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r., na którą strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Sąd podziela stanowisko organu, iż M. P. nie spełnia wymogów określonych w cytowanym art. 133 o.p. i nie jest ona stroną przedmiotowego postępowania. W jej sprawie, dotyczącej tej samej nieruchomości, toczy się odrębne, samodzielne postępowanie. Skoro umorzone zostało postępowanie podatkowe w ww. sprawie, to tym samym brak jest podstaw prawnych do uznania skarżącej za stronę postępowania, w sprawie dotyczącej ustalenia I. S. wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego od niniejszej nieruchomości za 2006 r. Nadto ostateczność zaskarżonej decyzji, czyni wspomniane odwołanie niedopuszczalnym i obliguje do stwierdzenia jego niedopuszczalności. M. P. nie będąc stroną w niniejszym postępowaniu ani adresatem decyzji, w rozumieniu art. 220 o.p., nie mogła skutecznie wnieść odwołania od decyzji z dnia [...] r. Z powyższych względów, w ocenie sądu, organ prawidłowo orzekł o niedopuszczalności złożonego przez skarżącą odwołania. Powyższego stanowiska nie zmienia fakt przyjęcia w innym postępowaniu, dotyczącym warunków zabudowy, iż skarżąca jest stroną tegoż postępowania. Kwestie bycia stroną ustala się w każdym postępowaniu i uznanie w innym postępowaniu skarżącej za stronę nie oznacza automatycznego jej uznania za stronę postępowania podatkowego dotyczącego nieruchomości przy ul. A 8. Mając powyższe na uwadze, uznając zarzuty wskazane w treści skargi za nieuzasadnione sąd, na podstawie art. 151 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."), orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt. 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). ak