I SA/Łd 902/05

Dnia 3 lutego 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski, Asesor WSA Cezary Koziński, Protokolant asystent sędziego Katarzyna Orzechowska, Po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2006 roku na rozprawie sprawy ze skargi S. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej i ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2001 rok 1. uchyla zaskarżoną decyzje; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz skarżącej kwotę 445 (czterysta czterdzieści pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. I SA/Łd 902/05 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. ustalił S. W. podatek od nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 41 za 2001 r. na kwotę 1.897,30 zł. Powyższa decyzja została wydana na podstawie wykazu nieruchomości z dnia 12 stycznia 1999 r., w którym podatniczka wskazała "pozostałe grunty" o pow. 1498 m 2 i "pozostałe budynki" o pow. 336 m 2 oraz oświadczenia strony z tej samej daty, że nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej. Postanowieniem z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. na podstawie art. 240 § 1 pkt. 5 ustawy ordynacji podatkowej wznowił postępowanie w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 19 (?) za lata 1999 – 2003 zakończone decyzjami ostatecznymi (m.in. z dnia 5 lutego 2001 r.) podając, że w wyniku analizy dokumentacji oraz dokonanej wizji lokalnej stwierdzono, że na w/w nieruchomości S. W. w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą, na podstawie zaświadczenia z Referatu A z dnia 29 kwietnia 1998 r. Decyzją z dnia [....] Prezydent Miasta Ł. na podstawie art. 245 § 1 pkt.1 ustawy Ordynacja Podatkowa uchylił w części decyzję z dnia [...] w kwocie 1.897,30 zł przypisując kwotę 3.645,60 zł . Powyższa decyzja została uchylona w całości decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Organ Odwoławczy ocenił, że Prezydent Miasta Ł. nie przedstawił przesłanek do wznowienia postępowania. Okoliczność ujawnienia w postępowaniu wznawiającym postępowanie faktu, że S.W. w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą, bez odpowiedniego uzasadnienia w decyzji kończącej to postępowanie nie może stanowić przesłanki do wznowienia postępowania. Przepis art. 240 § 1 pkt. 5 Ordynacji Podatkowej pozwala na wznowienie postępowania tylko wtedy, gdy ujawnione w danej sprawie okoliczności faktyczne lub dowody spełniają łącznie następujące cechy : są nowe, istniały w dniu wydania decyzji, są istotne dla sprawy oraz nie były znane organowi, który wydał decyzję. Ponownie rozpoznając sprawę Prezydent Miasta Ł. postanowieniem z dnia [...] wznowił postanowienie w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości położonej w Ł. przy ulicy A 41 za lata 1999 – 2003 wskazując w szczególności, że S.W. przedstawiła decyzję z dnia [...] o uchyleniu decyzji z dnia [...] w sprawie wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej co ewidentnie potwierdza, że podatniczka nie zaprzestała prowadzenia działalności w 1999 r. Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. na podstawie art. 245 § 1 pkt. 4 ustawy Ordynacja Podatkowa uchylił w części decyzję z dnia [...] w kwocie 1.897,30 zł przypisując kwotę 3.645,60 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpatrzeniu odwołania S.W. decyzją z dnia [...] uchyliło rozstrzygnięcie organu I instancji przekazując mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy podkreślił, że decyzja Prezydenta Miasta Ł. nie zawiera prawidłowej podstawy prawnej, którą mogą stanowić tylko przepisy ustaw podatkowych i przepisy prawa podatkowego w uzasadnieniu art. 3 pkt. 1 i 2 Ordynacji Podatkowej. Decyzją z dnia [..] Prezydent Miasta Ł. na podstawie art. 245 § 1 pkt. 1 w związku z art. 240 § 1 pkt. 7 ustawy Ordynacja Podatkowa stwierdził zaistnienie przesłanek określonych w art. art. 240 § 1 pkt. 7 Ordynacji Podatkowej i uchylił w całości decyzję z dnia [..] oraz ustalił wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 41 za 2001 r. w wysokości 5.542,90 zł. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że S.W. w dniu 12 stycznia 1999 r. złożyła wykaz nieruchomości, w którym podała do opodatkowania "pozostałe budynki" o pow. 336 m2 i "pozostałe grunty" o pow. 1498 m2 wraz z informacją, że strona nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej od 1 stycznia 1999 r. W dniu [...] podatniczka przedstawiła decyzję z tej samej daty o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej. Na podstawie tych informacji organ podatkowy ustalił dla S.W. wysokość zobowiązania podatkowego na rok 2000 i kolejne lata. W wyniku kontroli nieruchomości w dniu 14 stycznia 2004 r. ustalono, że S.W. prowadzi na niej działalność gospodarczą – firmę handlową "B" na podstawie zaświadczenia z Referatu A z dnia 29 kwietnia 1998r. Wykaz złożony przez S.W. w dniu 12 stycznia 1999 r. jest niezgodny ze stanem faktycznym. Dnia 28 stycznia 2004 r. organ podatkowy powziął wiadomość, że decyzja Referatu A Ł.-P. z dnia [....] w sprawie wykreślenia S.W. z ewidencji działalności gospodarczej została uchylona decyzja z dnia [...] a podatnika nieprzerwanie prowadzi działalność gospodarczą. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpatrzeniu odwołania podatniczki decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji podano, że Prezydent Miasta Ł. postanowieniem z dnia [...] wznowił postępowanie w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2001 rok, które zakończył wydaniem decyzji uchylającej w całości ustalone nią zobowiązanie i ustalił wysokość zobowiązania podatkowego za 2001 rok w kwocie 5.542,90 zł. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ podatkowy pierwszej instancji stwierdził zaistnienie przesłanki określonej w art. 240 § l pkt 7 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. § 240 § l pkt 7 ustawy Ordynacja podatkowa "W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana na podstawie innej decyzji lub orzeczenia sądu, które zostały następnie uchylone lub zmienione w sposób mogący mieć wpływ na treść wydanej decyzji". Wznowienie postępowania polega na przeprowadzeniu ponownego postępowania i wydaniu decyzji podatkowej w sprawie, w której zapadła już decyzja ostateczna, jeśli postępowanie w którym została ona wydana było dotknięte kwalifikowaną wadliwością proceduralną. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową, która umożliwia weryfikację ostatecznych decyzji podatkowych z powodu wad postępowania podatkowego, a nie samej decyzji. Postępowanie podatkowe może być wznowione, jeśli było obarczone jedną z wad wymienionych w komentowanym artykule. Należy podkreślić, iż katalog podstaw wznowienia postępowania zawarty w art. 240 § l Ordynacji podatkowej ma charakter zamknięty. Oznacza to niedopuszczalność wznowienia postępowania na podstawie jakiejkolwiek innej przesłanki, niż wymieniona w tym artykule. Analiza przesłanki wydania decyzji na podstawie innej decyzji lub orzeczenia sądu, które zostały następnie uchylone lub zmienione w sposób mogący mieć wpływ na treść wydanej decyzji, wymaga przede wszystkim ustalenia pojęcia "innej decyzji lub orzeczenia sądu". W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że mówiąc o "innej decyzji lub orzeczeniu sądu", ustawodawca miał na myśli akt administracyjny lub sądowy, który stanowił szeroko rozumianą podstawę prawna, a nie faktyczną wydania decyzji podatkowej. Oznacza to, że bez tej "innej decyzji lub orzeczenia sądu" nie byłoby podstaw do wydania decyzji podatkowej. Chodzi więc o rozstrzygnięcie jakiejś sprawy lub pojedynczej kwestii, zawarte w decyzji administracyjnej lub w orzeczeniu sądowym, wydanych w odrębnej i samodzielnej sprawie, stanowiące istotny fakt prawotwórczy w następnej, już innej sprawie podatkowej w sytuacji, gdy albo w ogóle nie mogłaby być wydana decyzja podatkowa, albo nie mogłaby być wydana decyzja określonej treści, bez stanu prawnego lub faktycznego, ukształtowanego albo stwierdzonego wcześniejszym rozstrzygnięciem administracyjnym lub sądowym innej, odrębnej sprawy. Zmiana bądź uchylenie decyzji administracyjnej albo orzeczenia sądowego powoduje, że od określonej daty albo upada istotny dla późniejszej sprawy fakt prawotwórczy, albo zmienia się jego treść. W obu wypadkach zachodzi podstawa do ponownego rozpatrzenia sprawy podatkowej co do jej istoty. W przedmiotowej sprawie, S. W. pismem z dnia 12 stycznia 1999 roku poinformowała organ podatkowy pierwszej instancji, iż cyt: "(...) z dniem l stycznia 1999 roku nie prowadzę żadnej działalności gospodarczej. W związku z powyższym proszę o zmianę stawek podatku od nieruchomości znajdującej się przy ul. A 41". Do informacji tej, S. W. załączyła decyzję o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej z dniem [...] wpisu dokonanego w dniu 15 października 1991 roku pod numerem [...] dotyczącego działalności przez nią zgłoszonej. Organ podatkowy pierwszej instancji ustalił wysokość zobowiązania zgodnie ze zgłoszoną zmianą. W dniu 28 stycznia 2004 roku organ podatkowy powziął wiadomość, iż decyzja organu ewidencyjnego o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej, na podstawie której S. W. wniosła o dokonanie zmiany stawki opodatkowania gruntów i budynków, została uchylona w dniu [...] a podatniczka prowadzi działalność gospodarczą nieprzerwanie od dnia dokonania wpisu o prowadzeniu działalności gospodarczej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję S. W. wniosła o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją Prezydenta Miasta Ł. podnosząc zarzuty naruszenia przepisów art.240 § 1 pkt. 7, 120, 121, 122, 124, 210 § pkt. 4 i 6 i 210 § 4 ustawy Ordynacja Podatkowa. Strona skarżąca podnosi, że Prezydent Miasta Ł. powołał się na fakt, iż wydając decyzje wymiarowe opierał się na decyzji z dnia [...] o wykreśleniu podatniczki z ewidencji działalności gospodarczej. Decyzja o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej została uchylona w dniu 27 lipca 1999 r. Przepis art. 240 § 1 pkt. 7 Ordynacji podatkowej, na podstawie którego zostało wznowione postępowanie w sprawie wymaga wprost, aby uchylenie lub zmiana decyzji nastąpiła już po wydaniu decyzji ostatecznej w sprawie, w której wznowione zostało postępowanie. W niniejszej sprawie mamy do czynienia ze wznowieniem postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną na podstawie uchylenia decyzji, które miało miejsce przed wydaniem owej decyzji ostatecznej. W takiej sytuacji przepis art. 240 § 1 pkt. 7 Ordynacji podatkowej nie może mieć zastosowania. Prezydent Miasta Ł. nie może zasłaniać się datowaną na 2000 r. niewiedzą w zakresie swojej własnej decyzji wydanej w 1999 r. W decyzjach organów obu instancji brak jest wskazania podstawy prawnej jak również uzasadnienia decyzji w zakresie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie. W piśmie z dnia 2 lutego 2006 r. skarżąca przedstawiła dodatkowe argumenty na poparcie swojego stanowiska. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje : Skarga jest zasadna. W rozpoznawanej sprawie postępowanie zostało wznowione na podstawie art. 240 § 1 pkt. 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137 poz. 926 ze zm.). Zgodnie z powołanym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana na podstawie innej decyzji lub orzeczenia sądu, które zostały następnie uchylone lub zmienione w sposób mogący mieć wpływ na treść wydanej decyzji. Decyzja ustalająca podatek od nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 41 za 2000 r. została wydana w dniu [...] r. i stała się ostateczna. Skarżący trafnie zauważa, że o podstawie wznowienia z art. 240 § 1 pkt. 7 Ordynacji podatkowej można mówić wówczas, gdy po wydaniu decyzji ostatecznej zostanie uchylona lub zmieniona inna decyzja, na podstawie której zapadła decyzja ostateczna. Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [....] uchylająca decyzję z dnia [...] w sprawie wykreślenia S. W. z ewidencji działalności gospodarczej została wydana przed dniem wydania decyzji ostatecznej z dnia [...] i nie mogła stanowić podstawy do wznowienia postępowania w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości za 2001 r. określonej w art. 240 § 1 pkt. 7 Ordynacji podatkowej. Już tylko z tej przyczyny zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu. Dodatkowo zauważyć należy, że Prezydent Miasta Ł. postanowieniem dnia [...] wznowił postępowanie w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 19 (co wydaje się oczywistą omyłką, która jednak nie została sprostowana – prawidłowo A 41) na podstawie art. 240 § 1 pkt. 5 Ordynacji podatkowej. Postanowienie to stanowi podstawę do przeprowadzenia w pierwszej kolejności postępowania co do przesłanek wznowienia (art. 243 § 2 Ordynacji podatkowej). Postanowienie o wznowieniu postępowania nie zawęża granic postępowania wznowionego tylko co do podstaw w nim wymienionych i z urzędu mogą być badane także inne podstawy wznowienia, z wyłączeniem sytuacji gdy wznowienie może nastąpić tylko na żądanie strony (zob. wyrok NSA z dnia 15 listopada 1999 r. FSA 1/99, ONSA 2000 r. Nr 2 poz. 45) Tymczasem w rozpoznawanej sprawie po uchyleniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzji z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. postanowieniem z dnia [...] ponownie wznowił postępowania w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za lata 1999-2003 a więc w sprawach, w których postępowanie już zostało wznowione postępowaniem z dnia [...] i nie zostało zakończone. Postanowienie z dnia [...] nie zostało wyeliminiwane z obrotu prawnego. Z powyższych względów, wobec naruszenia wskazanych przepisów postępowania, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji wyroku. Zgodnie z art. 152 powołanej wyżej ustawy określono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnieniu się wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 cyt. Ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z §18 ust 1 pkt. 1 lit. c. rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. Nr 163 poz. 1348 ze zm.