I SA/Łd 904/13

Dnia 17 września 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 17 września 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku Przedsiębiorstwa A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego oraz odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier za poszczególne miesiące 2010 roku p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącej – Przedsiębiorstwu A Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Przedsiębiorstwo A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego oraz odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier za poszczególne miesiące 2010 roku. W skardze został zawarty wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości. W nadesłanym następnie, na wezwanie Przewodniczącego Wydziału, wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonym na urzędowym formularzu (PPPr), skarżąca podała, że przedmiotem działalności Spółki jest działalność związana z grami losowymi i zakładami wzajemnymi z wyłączeniem prowadzenia działalności w zakresie gier liczbowych, loterii pieniężnych, wideo loterii i gry telebingo, która to działalność stanowi monopol Państwa, pozostała działalność rozrywkowa i rekreacyjna, a ponadto pozostała działalność usługowa, gdzie indziej niesklasyfikowana. Wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 1.000.000 zł. Wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok wynosi 300.155,92 zł. W ostatnim roku obrotowym Spółka osiągnęła zysk w kwocie 713.731,90 zł. Stan jej konta bankowego w A Bank na koniec miesiąca poprzedzającego złożenia wniosku wynosi 180.334,29 zł. Skarżąca wskazała przy tym, że posiada w swoim majątku automaty o niskich wygranych, które ze względu na przewidziane w ustawie o grach hazardowych i realizowane przez organy celne stopniowe eliminowanie z rynku działalności podmiotów urządzających tego rodzaju gry nie przedstawiają obecnie realnej wartości. W uzasadnieniu wniosku skarżąca stwierdziła, że nie posiada środków na poniesienie wpisu od skargi. Skarga ta dotyczy jednej z wielu analogicznych decyzji Dyrektorów Izb Celnych na terenie całej Polski. Łączne zatem obciążenie skarżącej nie ogranicza się do kwoty wpisu w niniejszej sprawie, ale do sumy wpisów w wielu sprawach przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi w całym kraju. Skarżąca wskazała przy tym, że podobnych postępowań, jak również postępowań w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od gier, prowadzi kilkaset, niektóre z nich zakończyły się już decyzjami ostatecznymi, co wiąże się z koniecznością uiszczenia wpisów stosunkowych, niejednokrotnie o znacznej wysokości. Jednocześnie skarżąca podkreśliła, że nie była w stanie przewidzieć kosztów, jakie będzie ponosiła w związku z koniecznością uiszczenia wpisów od skarg. Wniosek inicjujący postępowaniem przed Naczelnikiem Urzędu Celnego, a później Dyrektorem Izby Celnej, stał się zasadny i konieczny dopiero w lipcu 2012 roku, kiedy to Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał wyrok przesądzający o technicznym charakterze przepisów ustawy o grach hazardowych. Dopiero to orzeczenie dało asumpt do składania przez skarżącą wniosków o stwierdzenie nadpłaty w podatku od gier za poprzedni okres ponad dwóch lat (obecnie trzech) obowiązywania tej ustawy. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia 14 sierpnia 2013 roku wezwano skarżącą do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie wyciągów z posiadanych przez nią rachunków i lokat bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, złożenie odpisu aktualnego bilansu oraz rachunku zysków i strat Spółki, określenie miesięcznej kwoty dochodu osiąganego z tytułu prowadzonej działalności związanej z grami losowymi i zakładami wzajemnymi oraz przedstawienie odpisu (kserokopii) zeznania podatkowego skarżącej za 2012 rok, w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca w drodze pisma z dnia 4 września 2013 roku nadesłała dodatkowe dokumenty objęte zarządzeniem Referendarza sądowego z dnia 14 sierpnia 2013 roku. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 2 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, może być przyznane na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Podkreślić należy także, iż w świetle wskazanego powyżej art. 246 § 2 p.p.s.a. rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania osobie prawnej prawa pomocy ma charakter uznaniowy. Oznacza to zatem, że nawet jeżeli zostałby spełniona przesłanka braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, Referendarz sądowy nie musi przychylić się do żądania strony, a jedynie może przyznać jej prawo pomocy, gdy uzna, że zachodzi taka potrzeba z uwagi na konieczność zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do sądu. Jednocześnie wskazać należy, że strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku powinna uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I GZ 1/10 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Odnosząc powyższe uwagi do złożonego wniosku stwierdzić należy, że w stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, a tym samym wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Analiza akt sprawy i przedłożonej dokumentacji, w tym zwłaszcza przedstawiony bilans oraz rachunek zysków i strat za 2012 rok, nie pozwalają bowiem na stwierdzenie, aby skarżąca wykazała, iż posiadane przez nią aktywa finansowe nie wystarczają na pokrycie kosztów postępowania sądowego, a po uiszczeniu określonej kwoty tytułem kosztów sądowych nie będzie w stanie utrzymać płynności finansowej. Wykazany zysk netto skarżącej na dzień 31.12.2012 r. w kwocie 713.731,90 zł niewątpliwie potwierdza, że skarżąca znajduje się w dobrej kondycji finansowej, co więcej, kondycja ta wykazuje tendencję rosnącą, gdyż zysk Spółki w porównaniu ze stanem na dzień 31.12.2011 r. wzrósł z kwoty 521.436,43 zł do wskazanej kwoty 7.13.731,90 zł. Dodatkowo dobrą kondycję finansową wnioskodawczyni potwierdza fakt, iż rachunkach bankowych skarżącej w analizowanym okresie (od czerwca do sierpnia 2013 roku) kwota środków wykazanych jako "saldo dostępne" wynosiła odpowiednio: 172.297,24 zł (30.06.2013 r.), 19.733,38 zł (lipiec 2013 r.) i 54.642,95 zł (31.08.2013 r.). Figurowały one jako dostępne także w okresie występowania skarżącej z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Jednocześnie za zasadnością złożonego wniosku nie przemawia również wartość środków trwałych Spółki, jeśli zestawić tę wartość z wysokością wpisu sądowego od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 480 zł. Z oświadczeń zawartych we wniosku wynika bowiem, że skarżąca jako spółka z ograniczoną odpowiedzialnością według bilansu za 2012 rok posiadała kapitał zakładowy w wysokości 1.000.000 zł oraz środki trwałe o wartości 300.155,92 zł (na dzień 31 grudnia 2012 roku). Na koniec 2012 roku posiadała środki pieniężne w kasie i na rachunku bankowym w łącznej kwocie 196.161,50 zł, a także inne środki pieniężne w wysokości 49.500 zł. Kwota tychże środków pieniężnych niewątpliwie umożliwiała poczynienie oszczędności na rzecz przyszłych opłat sądowych związanych z inicjatywą zaskarżenia wielu decyzji organu celnego, w tym decyzji zaskarżonej w niniejszej sprawie. Wskazać przy tym należy, że w 2012 roku skarżąca uzyskała przychód w wysokości 43.657.782,26 zł, przy kosztach jego uzyskania wynoszących 42.667.036,51 zł. Spółka nie wspominała przy tym o jakichkolwiek trudnościach związanych z finansowaniem tego rzędu kwoty kosztów uzyskania przychodów. Za zasadnością wniosku skarżącej nie przemawia także wykazana wysokość uzyskanego dochodu za 2012 rok, który zamykał się kwotą 990.745,75 zł. Ponadto również aktualnie przedstawiona informacja o zysku (stracie) netto za miesiące od marca do lipca 2013 roku potwierdza, że skarżąca znajduje się w dobrej kondycji finansowej, jej zysk netto w ostatnim ze wskazanych miesięcy stanowił bowiem kwotę 16.403,18 zł. W tym stanie sprawy, Referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie i odmówił przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, co więcej zgromadzone na rachunku bankowym środki pieniężne jednoznacznie przesądzają, że skarżąca posiada środki na pokrycie kosztów związanych z wniesioną skargą. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia. AK.