I SA/Łd 91/14

PostanowienieWSA w Łodzi2014-03-13

Skład orzekający: Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona, która prowadzi działalność gospodarczą przynoszącą stały dochód i nie udokumentowała swojej sytuacji materialnej pomimo wezwania, może zostać zwolniona od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych został odmówiony, ponieważ strona nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Pomimo wezwania do udokumentowania dochodów i kosztów, strona nie przedstawiła wymaganych dokumentów, a prowadzenie działalności gospodarczej przynoszącej stały dochód nie kwalifikuje jej do kręgu podmiotów, którym prawo pomocy powinno być udzielane w pierwszej kolejności.
Stan faktyczny
Skarżący Z. W. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. dotyczącą ustalenia podatku od nieruchomości za 2010 rok. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację materialną. Referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku poprzez przedstawienie szeregu dokumentów potwierdzających jego dochody, koszty utrzymania i stan majątkowy. Skarżący nie uzupełnił wniosku, ale uiścił wpis od skargi.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącemu Z. W. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 13 marca 2014 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.. W. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie: ustalenia podatku od nieruchomości za 2010 roku p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu Z. W. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 30 grudnia 2014 roku Z. W. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] roku ustalającą skarżącemu wysokość podatku od nieruchomości za 2010 roku. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie. W oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach wskazał, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest prowadzona przez niego działalność gospodarcza, z której uzyskuje dochód na poziomie 2.000 zł miesięcznie. Skarżący oświadczył, że jest właścicielem mieszkania o powierzchni 23,5 m2, nie posiada innego majątku ani oszczędności. Wskazał nadto, że ma na utrzymaniu dwoje dzieci, na które płaci alimenty w wysokości 85 zł miesięcznie, zaś 700 zł wynoszą jego miesięczne koszty utrzymania wraz kosztami zakupu niezbędnych leków. Zarządzeniem z 14 lutego 2014 roku wnioskodawca został zobowiązany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: nadesłanie odpisu zeznania podatkowego za 2012 rok, udokumentowanie dochodów z działalności gospodarczej, na które wskazuje we wniosku, udokumentowanie wysokości miesięcznych kosztów utrzymania gospodarstwa domowego oraz ponoszonych wydatków alimentacyjnych; nadesłanie wyciągów z posiadanych kont i lokat bankowych (osobistych oraz firmowych) za ostatnie 2 miesiące, nadesłanie deklaracji w podatku od towarów i usług VAT-7 za ostatnie 4 okresy rozliczeniowe z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, wskazanie składników majątku trwałego firmy skarżącego z podaniem ich wartości, w terminie 10 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 20 lutego br. i pozostało bez odpowiedzi. W dniu 28 lutego br wnioskodawca uiścił wpis od skargi w sprawie niniejszej. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 poz. 270 ze zm.)- dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. We wniosku o przyznanie prawa pomocy Z. W. wskazał, że sam prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest działalność gospodarcza przynosząca miesięczny dochód na poziomie 2.000 zł. Oświadczył także, że nie posiada oszczędności ani żadnego majątku poza mieszkaniem o powierzchni 23,5 m2, w którym zamieszkuje. Skarżący oświadczył, że 850 zł miesięcznie płaci tytułem alimentów na dzieci zaś 700 zł miesięcznie wynoszą jego koszty utrzymania dlatego nie jest zdolny do poniesienia kosztów sądowych. W celu weryfikacji złożonych oświadczeń został zobowiązany do ich udokumentowania jednak nie przedstawił żadnych dokumentów potwierdzających wielkość posiadanych na utrzymanie dochodów, wysokości ponoszonych kosztów utrzymania i innych stałych obciążeń jego gospodarstwa domowego. W tym miejscu należy wskazać, iż w sytuacji, w której oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach strony okaże się niewystarczające dla oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego, i możliwości płatniczych bądź wzbudza wątpliwości jest ona obowiązana złożyć dodatkowe oświadczenia lub dokumenty źródłowe. Skarżący nie wywiązał się z nałożonych na niego obowiązków w żaden sposób nie udokumentował kwoty bieżących dochodów ani wysokości ponoszonych kosztów utrzymania. Nie nadesłał także rachunków bankowych umożliwiających ustalenie wysokości tych wartości. W tej sytuacji brak jest możliwości przeprowadzenia kompleksowej oceny sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych wnioskodawcy w celu ustalenia czy rzeczywiście obiektywnie odpowiada ona przesłankom uzasadniającym przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wskazać należy, iż w interesie skarżącego ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy leżeć powinno prawidłowe oraz pełne wyjaśnienie rzeczywistej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych i na nim spoczywa ciężar dowodu, obowiązek wykazania, że jego sytuacja materialna jest rzeczywiście na tyle trudna, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie. Instytucja prawa pomocy nie bez przyczyny określana jest często mianem "prawa ubogich", prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionym (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na pokrycie kosztów procesu z jakichkolwiek źródeł. Skarżący prowadzący przynoszącą stałe dochody działalność gospodarczą nie należy do tego kręgu podmiotów. Uwzględniając powyższe oraz fakt, że w dniu 28 lutego br. skarżący uiścił kwotę 400 zł tytułem wpisów od wszystkich spraw zawisłych z jego skargi równocześnie przed tutejszym sądem stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że wnioskodawca nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. AK.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło