I SA/Łd 911/14
PostanowienieWSA w Łodzi2014-10-02
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika?Ratio decidendi
Osobie fizycznej może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W przypadku, gdy skarżący wykaże taką niezdolność, wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie.Stan faktyczny
Skarżący Z. C. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą zobowiązania podatkowego w VAT. W skardze zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego oraz doradcy podatkowego. Skarżący przedstawił swoją trudną sytuację materialną, wskazując na niską emeryturę, potrącenia komornicze i brak majątku. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, skarżący przedstawił dodatkowe dokumenty i informacje.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu Z. C. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 2 października 2014 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 2 października 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. C. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego oraz doradcy podatkowego w sprawie ze skargi Z. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr PT-I/4407-0001/21469/14/U08/KP w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za okres od listopada 2008 roku do sierpnia 2009 roku p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu – Z. C. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Z. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za okres od listopada 2008 roku do sierpnia 2009 roku. W skardze skarżący zawarł wniosek o przyznanie mu pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata.
W złożonym następnie, na wezwanie Przewodniczącego Wydziału, urzędowym formularzu (PPF) skarżący zmodyfikował treść swego żądania i wskazał, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego oraz doradcy podatkowego. Jednocześnie w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, że nie posiada żadnego majątku. Uzyskuje dochód z tytułu emerytury w wysokości 1.106 zł netto. Ponadto w uzasadnieniu skarżący dodatkowo wyjaśnił, że prowadził firmę "A" P.H. prawie przez 20 lat (od 1990 r. do 2010 r.). Zbankrutował wskutek nieściągalnych długów od kontrahentów na wysokie kwoty, pomimo nakazów sądowych i czynności egzekucyjnych. Stracił cały dorobek życia, był bezrobotnym bez środków do życia. W marcu 2011 roku uzyskał decyzję potwierdzająca fakt, iż jest bezrobotny, bez prawa do zasiłku, po 40 latach pracy.
Z końcem 2013 roku przygarnęli go rodzice, z chwilą nabycia praw emerytalnych przyznano mu emeryturę, z której potrąceniu przez komornika sądowego podlega kwota 475 zł. Ponadto we wniosku skarżący zawarł oświadczenie, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym i rzecznikiem patentowym.
Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 29 sierpnia 2014 roku wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jego sytuacji majątkowej, w tym do: nadesłania wyciągów z ewentualnie posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, podania łącznej kwoty i źródła dochodu rodziców, z którymi skarżący zamieszkuje oraz kwoty środków przeznaczanych miesięcznie na utrzymanie rodziny, podstawowe opłaty eksploatacyjne oraz zakup lekarstw, a także nadesłania odpisu zeznania podatkowego za 2013 rok - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący w drodze pisma z dnia 25 września 2014 roku nadesłał wymagane dodatkowe dokumenty i informacje źródłowe.
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje:
Wniosek o przyznanie prawa pomocy jest zasadny.
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym została uregulowana w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.".
Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy).
Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczeń o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz nadesłanych dokumentów wynika, że skarżący uzyskuje dochód z tytułu emerytury w wysokości 1.106 zł netto, z którego potrąceniu polega kwota 475 zł. Skarżący nie posiada żadnego majątku ani rachunków bankowych, zamieszkuje u rodziców, nie prowadzi jednak z nimi wspólnego gospodarstwa domowego. Rodzice skarżącego otrzymują emerytury w kwotach
1.500 zł i 1.100 zł, samodzielnie ponoszą wydatki związane z utrzymaniem, opłatami eksploatacyjnymi i zakupem lekarstw. Natomiast miesięczne wydatki skarżącego zamykają się kwotą ok. 700 zł, pozostałą sumę przeznacza na wyżywienie. W 2013 roku skarżący nie składał zeznania podatkowego.
Wobec powyższego Starszy referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż wobec przedstawionej sytuacji materialnej skarżący nie mógłby ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, związanych z wniesieniem skargi. Tym niemniej, zważywszy na tożsamy charakter pomocy prawnej świadczonej przez radców prawnych i doradców podatkowych w ramach wykonywanego zawodu (w zakresie obejmującym występowanie przed sądami i urzędami) oraz możliwość ustanowienia skarżącemu wyłącznie jednego pełnomocnika z urzędu, Starszy referendarz sądowy uznał za zasadne w niniejszej sprawie przyznać skarżącemu prawo pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika w osobie radcy prawnego.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z
art. 245 § 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
mko
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło