I SA/Łd 918/04

WyrokWSA w Łodzi2004-12-03

Skład orzekający: P. Janicki, W. Jarzębowski, B. Klimowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji podatkowej, wydana na podstawie art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, jest prawidłowa, jeśli zarzut rażącego naruszenia prawa dotyczy błędnej kwalifikacji transakcji sprzedaży waluty obcej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji podatkowej, ponieważ organy podatkowe prawidłowo oceniły, iż transakcja sprzedaży waluty obcej miała związek z prowadzoną działalnością gospodarczą. Różnice w ocenie dowodów między podatnikami a organami podatkowymi nie świadczą o rażącym naruszeniu prawa, zwłaszcza gdy organy dostatecznie uzasadniły swoje stanowisko. W związku z tym skarga została oddalona na podstawie art. 151 PPSA.
Stan faktyczny
Strona skarżąca domagała się stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję Urzędu Skarbowego, która określiła zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 r. Zarzut nieważności opierał się na twierdzeniu o rażącym naruszeniu prawa, polegającym na bezpodstawnym zaliczeniu przez organy podatkowe sprzedaży waluty obcej do przychodów z działalności gospodarczej, podczas gdy była to transakcja prywatna. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił stwierdzenia nieważności, uznając, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA P. Janicki, Sędziowie NSA W. Jarzębowski (spr.), B. Klimowicz, Protokolant T. Naraziński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi Z. G. – K. z udziałem uczestnika M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Izby Skarbowej w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1996 r. oddala skargę I SA/Łd 918/04 U Z A S A D N I E N I E W dniu 15 kwietnia 2004r. M. K. i Z. G. K. zażądali stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Urzędu Skarbowego Ł. z dnia [...] określającą M. K. i Z. G. K. zobowiązanie oraz zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996r. Jako podstawę prawną swego żądania wskazali art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu żądania stwierdzili, że w postępowaniu podatkowym organy podatkowe bezpodstawnie zaliczyły sprzedaż przez Z. G. K. Bankowi A S.A. w dniu 19 stycznia 1996r. 50.000,00 USD jako wykonaną w ramach prowadzonej działalności gospodarczej (Z. G. K. prowadziła wówczas kantor walutowy), chociaż w rzeczywistości była to sprzedaż na indywidualną asygnatę pieniędzy wypłaconych z konta walutowego, nie związanych z prowadzoną działalnością, wcześniej zarobionych przez M. K. podczas pobytu w USA w latach 1975-1978. Powyższa decyzja podatkowa została więc wydana z rażącym naruszeniem art. 2 Konstytucji RP oraz art. 120, art. 121, art. 122 i art. 187 Ordynacji podatkowej. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. w dniu [...] odmówił stwierdzenia nieważności w/w decyzji, gdyż nie została ona wydana z naruszeniem prawa, a więc tym bardziej nie można mówić o jego rażącym naruszeniu. W uzasadnieniu wywodził, że pełnomocnik podatniczki M. K. już w postępowaniu kontrolnym w 1997r. kwestionował ustalenia zawarte w protokole i twierdził, że sprzedaż 50.000,00 USD w dniu 19 stycznia 1996r. nie była związana z prowadzoną wtedy działalnością gospodarczą, lecz była to transakcja prywatna. Z akt postępowania podatkowego dotyczącego podatku dochodowego za 1996r. wynika, że podatniczka w dniu 19 stycznia 1996r. sprzedała Bankowi A S.A. po kursie preferencyjnym uzgodnionym z centralą Banku dwie kwoty USD na dwie asygnaty – 100.000,00 na asygnatę nr 0317 i 50.000,00 na asygnatę 1009. Te ustalenia oraz brak jakichkolwiek dowodów na okoliczność prywatnego charakteru jednej z tych transakcji upoważniał organ podatkowy do przyjęcia, iż obie transakcje miały związek z działalnością gospodarczą Z. K. – prowadzeniem kantoru walutowego. Dyrektor Izby Skarbowej dodał, że w odwołaniu od decyzji Urzędu Skarbowego określającej małżonkom K. zaległość podatkową za 1996r. podatnicy nie zgłosili zarzutów związanych z zaliczeniem tej transakcji do przychodów związanych z działalnością gospodarczą, a decyzja organu odwoławczego z dnia [...] nie została zaskarżona do NSA. W odwołaniu od powyższej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] podatniczka powtórzyła sformułowane wcześniej zarzuty o bezzasadnym zawyżeniu przez organy podatkowe przychodów uzyskanych ze sprzedaży walut w kantorze. Błędna ocena jednej transakcji z dnia 19 stycznia 1996r. świadczy o przekroczeniu przez organy podatkowe granic swobodnej oceny dowodów i świadomym naruszaniu prawa przez urzędników skarbowych. Według odwołującej się sprzedała ona swoje prywatne zapasy walutowe aby za uzyskaną gotówkę powiększyć kapitał zakładowy firmy "B". Stwierdziła też, że decyzja organu odwoławczego z dnia [...] nie została zaskarżona do NSA z powodu przeoczenia terminu do wniesienia skargi. Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Dyrektor Izby Skarbowej postanowił utrzymać w mocy własną decyzję stwierdzając, że nie było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji podatkowej z dnia [...]. Określona w niej zaległość podatkowa wynikała z dowodów zgromadzonych w postępowaniu kontrolnym i podatkowym, zabezpieczonych w siedzibie firmy lub uzyskanych od innych podmiotów, jak bank. Różnice w ocenie dowodu (prywatny albo gospodarczy charakterem transakcji sprzedaży 50.000,00 USD), jakie istniały między podatnikami a organami podatkowymi nie świadczą o naruszeniu prawa przez organy podatkowe zwłaszcza, że organy podatkowe uzasadniły dostatecznie swoje stanowisko w spornej kwestii. W skardze na powyższą decyzję, wnosząc o jej uchylenie ze względu na rażące naruszenie prawa, podatniczka powtórzyła argumenty podniesione w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje stanowisko. Sąd zważył co następuje: Skarga nie jest uzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. Zaskarżona decyzja wydana została w wyniku postępowania wszczętego na żądanie podatników uruchomienia nadzwyczajnego trybu wzruszania decyzji ostatecznych. Według skarżących decyzja ostateczna Izby Skarbowej z dnia [...] dotknięta jest wadą nieważności określoną w art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej co oznacza, że wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Wada ta miałaby polegać na rażąco błędnej ocenie jednej transakcji sprzedaży waluty obcej. Przedmiotem postępowania prowadzonego przez organ podatkowy w rozpatrywanej obecnie sprawie było zatem jedynie ustalenie istnienia albo nieistnienia wyżej określonej wady decyzji podatkowej. Przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji – "rażące naruszenie prawa" - określona została pojęciem nieostrym i ustalenie, czy ewentualne naruszenie prawa ma charakter rażący zależeć będzie od okoliczności konkretnej sprawy. Należy przyjąć, iż naruszenie prawa będące w danej sprawie rażące może dotyczyć zarówno przepisów prawa materialnego, jak i procesowego ale zawsze musi to być wadliwość najpoważniejsza. W zaskarżonej decyzji prawidłowo wskazano na czym ma polegać rażące naruszenie prawa akcentując, iż jest to przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny, łatwo dostrzegalne, polegające na oczywistej sprzeczności pomiędzy treścią normy prawnej, a rozstrzygnięciem, nie dające się pogodzić z wymogami praworządności. Prawidłowo też oceniono, że brak jest podstaw do postawienia zarzutu o oczywiście błędnej kwalifikacji przedmiotowej transakcji jako dokonanej w ramach prowadzenia kantoru wymiany walut. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał na okoliczności przemawiające za taką kwalifikacją. Podkreślił, że w toku całego postępowania kontrolnego i później podatkowego podatnicy nie przedstawili żadnych dowodów na okoliczność posiadania przez Z. G. K. tak znacznej kwoty USD, nie związanej z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą – handlem walutami w kantorze. Kwestionowanie przez podatników gospodarczego charakteru tej transakcji nie oznacza, iż odmienna ocena w tym zakresie dokonana przez organy podatkowe jest oczywiście wadliwa. Dowód bankowy, na który powołuje się skarżąca wcale nie świadczy jednoznacznie o prywatnym charakterze transakcji sprzedaży dolarów. Należy zatem uznać, iż Dyrektor Izby Skarbowej nie naruszył art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej uznając, iż decyzja objęta żądaniem podatników nie została wydana z rażącym naruszenie prawa. W związku z powyższym należało skargę oddalić na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło