I SA/Łd 919/10

Dnia 3 listopada 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Koziński Sędziowie Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk - Drozda Sędzia WSA Bożena Kasprzak (spr.) Protokolant Tomasz Furmanek po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2010 roku na rozprawie sprawy ze skargi Z. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie w sprawie zwrotu z urzędu podatku od nieruchomości za lata 2004 – 2010 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Łd 919/10 UZASADNIENIE Burmistrz S. postanowieniem z [...] r. dokonał z urzędu zwrotu Z. G. podatku od nieruchomości za lata 2004 - 2010 w kwocie 309,00 zł. W uzasadnieniu postanowienia podano, iż w związku z analizą konta podatkowego Nr [...] stwierdzono, że wystąpiła na nim nadpłata spowodowana uiszczeniem podatku w zawyżonej wysokości. Organ wskazał, że nadpłata podatkowa zostanie zwrócona na wskazane pisemnie przez podatnika konto bankowe lub w innej formie rozliczenia określonej przez podatnika. Na powyższe postanowienie Z. G. złożył zażalenie, wnosząc o jego unieważnienie, ponieważ jest sprzeczne z nakazem płatniczym Nr [...] z dnia [...] r. oraz decyzją Nr [...] z dnia [...] r. Urzędu Miejskiego w S.. W uzasadnieniu zażalenia podniósł, że decyzja Urzędu Miejskiego w S. Nr [...] z dnia [...] r. obejmuje rozliczeniem również lata 2009 - 2010 i spowoduje podwójne opłacenie podatków za te lata. Z kolei decyzją Urzędu Miejskiego w S. Nr [...] z dnia [...] r. ustalono wielkość podatku za rok 2009 na kwotę 427 zł z czternastodniowym terminem płatności. Kwota 427 zł została wpłacona w wyznaczonym terminie na konto Urzędu Miejskiego w S.. Nakaz płatniczy Nr [...] z dnia [...] r. w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2010 r. ustalił zaś wielkość podatku i terminy płatności. Kwota podatku została podzielona na cztery raty, a termin płatności pierwszej raty przypada na okres do 15 marca 2010 r., w którym też została zapłacona. Ponadto wskazano, że zaskarżone postanowienie jest także niekompletne, ponieważ nie zawiera wyliczenia kwoty do zwrotu, co uniemożliwia odniesienie się do niego w pełnym zakresie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. T. stwierdziło niedopuszczalność zażalenia Z. G. na postanowienie wydane z upoważnienia Burmistrza S. przez Kierownika Referatu Podatków i Opłat Urzędu Miejskiego w S. z dnia [...] r. w przedmiocie zwrotu z urzędu podatku od nieruchomości za lata 2004 - 2010 w kwocie 309,00 zł. W uzasadnieniu powyższego postanowienia podniesiono, że art. 77b Ordynacji podatkowej nie określa, w jakiej formie winien działać organ podatkowy dokonujący zwrotu nadpłat, w szczególności, czy winien on mieć formę postanowienia. Zdaniem SKO jest to wyłącznie czynność materialno - techniczna. Natomiast na gruncie ustawy Ordynacja podatkowa zaskarżalne są tylko takie postanowienia, co do możliwości wzruszania których ustawodawca wyraźnie się wypowiedział. Podniesiono, że co do zasady zatem organ podatkowy mógł wydać postanowienie w przedmiocie zwrotu nadpłaty, tym niemniej przepisy tej ustawy nie zawierają unormowań w zakresie możliwości zaskarżenia tego stanowiska (postanowienia) w trybie procesowym, a zatem jego podważenia w drodze zażalenia. Zauważono, iż pomimo powyższego w postanowieniu Burmistrza S. błędnie pouczono skarżącego o przysługującym mu prawie złożenia na nie zażalenia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. SKO zważyło, że wprawdzie błędne pouczenie nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia, jednakże nie można w ten sposób przyznawać stronie uprawnień naruszających ustalone prawem zasady postępowania administracyjnego. Reasumując stwierdzono, że skoro na postanowienie organu I instancji nie służy zażalenie jako środek jego zaskarżenia, to wniesione na nie zażalenie z dnia 27 marca 2010 r. należy uznać za niedopuszczalne w rozumieniu art. 228 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 Ordynacji podatkowej. Na postanowienie SKO w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarga Z. G.. Skarga dotyczy także postanowienia Kolegium Nr [...] z dnia [...] r. stwierdzającego brak przesłanek do uwzględnienia ponaglenia skarżącego z dnia 3 kwietnia 2010 r. "na przewlekłość postępowania Urzędu Miejskiego w S." odnośnie zwrotu nadpłaty podatków za lata 2004 - 2009. Do zarzutów w tej sprawie Kolegium odniosło się w odrębnym piśmie Nr [...]. Skarga w tej części została rozstrzygnięta w odrębnej sprawie o sygn. akt [...]. Skarżący wyjaśnia, iż ww. postanowienia Kolegium z dnia [...]r. i z dnia [...]r. otrzymał w odpowiedzi na skargę z dnia [...] r. złożoną na przewlekłość postępowania Urzędu Miejskiego w S. w sprawie zwrotu nadpłaty podatków za lata 2004 - 2008 r. w kwocie 1.008,80 zł. W ocenie skarżącego postanowienia Kolegium zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, bowiem pomijają najistotniejsze w tej sprawie dokumenty, tj. decyzje Urzędu Miejskiego w S. z dnia [...]r.: Nr [...], Nr [...], Nr [...], Nr [...], Nr [...], zmniejszające podatek rolny i podatek od nieruchomości za lata 2004 -2008 o kwotę 1.008,80 zł. Skarżący informuje, że podstawę ich wydania stanowiła decyzja Głównego Geodety Kraju Nr [...] z dnia [...]r. uchylająca w całości decyzje Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Ł. Nr [...] z dnia [...] r. i stwierdzająca nieważność decyzji Starosty P. [...] z dnia [...]r. Skarżący podnosi, że zgodnie z art. 77 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, nadpłata podatku powinna być zwrócona podatnikowi w terminie 30 dni od wydania decyzji o zmianie, uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności decyzji. Oświadcza, że nie składał w Urzędzie Miejskim w S. wniosku o zaliczenie nadpłaty wraz z jej oprocentowaniem w całości lub w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych, oraz to, że nie posiada zaległości podatkowych. Z kolei wnioski o zwrot nadpłaty wraz z oprocentowaniem (ostatni z dnia 2 marca 2010 r.) pozostały bez odpowiedzi. Nie otrzymał też zwrotu nadpłaty za lata 2004-2008. W ocenie skarżącego z uzasadnień "obu decyzji" Kolegium wynika, że Urząd Miejski w S. ukrywa dokumenty i podaje nieprawdziwe dane księgowe odnośnie nadpłaty. W związku z tym uważa, iż Kolegium nie jest zorientowane w całości sprawy i dlatego też odnosi się także do kwestii opłat za lata 2009 i 2010, których skarga nie dotyczy. Reasumując, zdaniem skarżącego, postępowanie Kolegium i Urzędu Miejskiego w S. narusza art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 12 i art. 35 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. -Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), dalej: "Kpa" oraz art. 76 § 1 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.). Z tych też względów skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonych postanowień Kolegium i "spowodowanie wypłaty" należnej nadpłaty wraz z oprocentowaniem, wynikającej z decyzji wydanych przez Urząd Miejski w S.. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. T. wniosło o jej oddalenie podnosząc argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej z punktu widzenia legalności, tj. z punktu widzenia zgodności zaskarżonych decyzji i innych aktów administracyjnych z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ww. ustawy, sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości lub części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast w myśl art. 151 ppsa w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala. Analiza akt prowadzonego postępowania oraz zarzutów podniesionych w skardze doprowadziły Sąd do przekonania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 76b w związku z art. 76a oraz art. 228 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 Ordynacji podatkowej, które skutkowało koniecznością wyeliminowania zaskarżonego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Przedmiotem zaskarżonego postanowienia, jak stwierdza organ I instancji, jest kwestia zwrotu podatku od nieruchomości wobec wystąpienia nadpłaty spowodowanej uiszczeniem przez skarżącego podatku w zawyżonej wysokości. Jak wynika z akt postępowania administracyjnego powyższa nadpłata powstała w wyniku uchylenia przez organ podatkowy wcześniejszych decyzji dotyczących wymiaru podatku od nieruchomości za lata 2004-2008 i wydania, w wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania, decyzji ustalających wysokość zobowiązania podatkowego za ww. lata w wysokości niższej od tej wynikającej z pierwotnie wydanych decyzji. Z kolei za rok 2009 wydano jedną decyzję wymiarową w zakresie podatku od nieruchomości w dniu 15 marca 2010 roku dopiero po ostatecznym uregulowaniu kwestii kwalifikacji gruntów (która była przyczyną uchylenia decyzji wymiarowych za lata 2004-2008 po wznowieniu postępowania w tym zakresie), natomiast wymiar podatku za 2010 rok wynika z nakazu płatniczego z dnia 5 lutego 2010 roku. Zatem w zakresie lat 2009-2010 nie było zmiany wymiaru zobowiązania podatkowego. W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, w zakresie spornego zwrotu winny mieć zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej, regulujące tryb stwierdzenia nadpłaty, co wynika wprost z treści art. 76b Ordynacji podatkowej, w szczególności ma tu zastosowanie przepis art. 76a §1 w związku z art. 77b §1 Ordynacji podatkowej. Stosownie do przepisu art. 76b ordynacji – przepisy art. 76, art. 76a, art. 77b i art. 80, a więc dotyczące zaliczenia nadpłaty, stosuje się odpowiednio do zwrotu podatku. Natomiast w myśl art. 76a §1 ordynacji – w sprawach zaliczenia nadpłaty na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych wydaje się postanowienie, na które służy zażalenie. Z kolei zgodnie z art. 77b §1 – zwrot nadpłaty następuje : 1) na wskazany rachunek bankowy podatnika, płatnika lub inkasenta obowiązanego do posiadania rachunku bankowego, 2) w gotówce, jeżeli podatnik, płatnik lub inkasent nie są obowiązani do posiadania rachunku bankowego, chyba że zażądają zwrotu nadpłaty na rachunek bankowy. W stanie faktycznym zaistniałym w rozpoznawanej sprawie, w sytuacji, gdy nadpłata powstała w wyniku uchylenia przez organ podatkowy wcześniejszych decyzji wymiarowych dotyczących lat 2004-2008 i wydania, w wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania, decyzji ustalających wysokość zobowiązania podatkowego za ww. lata w wysokości niższej od tej wynikającej z pierwotnie wydanych decyzji, organ podatkowy winien wydać postanowienie w przedmiocie zwrotu podatku, na podstawie art. 76b w związku z art. 76a §1 Ordynacji podatkowej, na które to postanowienie – wbrew stanowisku SKO - stronie przysługuje zażalenie, stosownie do przytoczonego wyżej art. 76a §1 Ordynacji podatkowej, mającego tu odpowiednie zastosowanie. Korzystając z tego środka zaskarżenia, jak słusznie podniósł skarżący, strona ma możliwość zakwestionować prawidłowość wyliczenia wskazanej w tym postanowieniu kwoty zwrotu podatku. W niniejszej sprawie organ II instancji tego prawa pozbawił skarżącego i w konsekwencji naruszył przepisy art. 228 §1 pkt 1 w związku z art. 239 ordynacji. Z akt sprawy nie wynika, aby wskazany wyżej tryb stwierdzenia nadpłaty znalazł zastosowanie w rozpoznawanej sprawie. Z zaskarżonego postanowienia wynika natomiast coś zupełnie innego, a mianowicie to, że zwrot podatku jest wyłącznie czynnością techniczną nie podlegającą zaskarżeniu, co pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu art. 76b w związku z art. 76a Ordynacji podatkowej. Organ II instancji nie dokonał więc oceny aktu I instancji stosownie do ww. regulacji, w szczególności nie przeanalizował tego, w jaki sposób powstała różnica będąca przedmiotem zwrotu, skąd wynika kwota wskazana w postanowieniu o zwrocie. Tym samym stwierdzić należy, iż zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania – art. 76b w związku z art. 76a przez ich niezastosowanie oraz art. 228 §1 pkt 1 w związku z art. 239 Ordynacji podatkowej przez ich błędne zastosowanie, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie są natomiast uzasadnione zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia wymienionych w skardze przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, bowiem zastosowanie w niniejszej sprawie miały przepisy Ordynacji podatkowej, a nie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, a w myśl art. 3 §1 pkt 2 kpa – przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się do : spraw uregulowanych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa ... z wyjątkiem działów IV, V i VIII. Biorąc pod uwagę powyższe wywody przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze winno ponownie dokonać oceny postanowienia organu I instancji uwzględniając wskazaną wyżej przez Sąd ocenę prawną. Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności, na podstawie art. 145 § 1 punkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec o uchyleniu zaskarżonej decyzji. Sąd uznał za wystarczające uchylenie decyzji organu odwoławczego mając na względzie, że organ ten jest w stanie samodzielnie ocenić i zdecydować, czy możliwe jest naprawienie zaistniałych uchybień we własnym zakresie, czy też konieczne stanie się uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 .p.p.s.a. Sz.Ch.