I SA/Łd 921/16
WyrokWSA w Łodzi2017-01-17
Skład orzekający: Joanna Tarno, Bożena Kasprzak, Paweł Kowalski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy ustalająca metodę i wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, zróżnicowaną w zależności od liczby mieszkańców, narusza prawo?Ratio decidendi
Sąd uznał, że rada gminy była uprawniona do wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na podstawie kryterium liczby mieszkańców, a także do zróżnicowania stawek tej opłaty. Zróżnicowanie to jest zgodne z art. 6j ust. 1 pkt 1 i ust. 2a ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, który umożliwia gminom elastyczną politykę w tym zakresie. Skoro uchwała ma umocowanie w przepisach prawa i nie została wydana z przekroczeniem upoważnienia ustawowego, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.Stan faktyczny
Skarżący A. S. wniósł skargę na uchwałę Rady Gminy Sadkowice dotyczącą wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz wysokości stawki. Skarżący zarzucił uchwale rażące naruszenie prawa przez niesprawiedliwą i krzywdzącą wysokość opłat dla osób samotnych. Organ gminy argumentował, że uchwała jest zgodna z prawem i oparta na przepisach ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, a zróżnicowanie stawek miało na celu dobro rodzin wielodzietnych. Sąd rozpatrywał kwestię prawidłowości wezwania do usunięcia naruszenia prawa oraz zgodności uchwały z przepisami prawa.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Tarno (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Kasprzak Sędzia WSA Paweł Kowalski Protokolant: Asystent sędziego Maciej Dębski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi A. S. na uchwałę Rady Gminy Sadkowice z dnia 30 marca 2015 r. nr VI/35/2015 w przedmiocie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości stawki opłaty oddala skargę.
I SAŁd 921/16
UZASADNIENIE
A. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na uchwałę nr VI/35/2015 Rady Gminy Sadkowice z dnia 30 marca 2015 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości stawki opłaty.
W odpowiedzi na skargę Gmina Sadkowice przedstawiła następujący stan faktyczny:
Dnia 17 sierpnia 2016 r. do Urzędu Gminy w Sadkowicach wpłynęło pismo F. S., pełnomocnika A. S., z prośbą do Wójta Gminy Sadkowice o zmianę w.w. uchwały. W piśmie tym skarżący zarzucił, że stawki opłat przyjęte w tej uchwale są niesprawiedliwe i krzywdzące wobec gospodarstw domowych, w których zamieszkuje mniejsza liczba osób.
Pismem z dnia 29 sierpnia 2016 r. Wójt Gminy Sadkowice udzieliła odpowiedzi na pismo F. S.
Dnia 31 sierpnia 2016 r. do Urzędu Gminy w Sadkowicach wpłynęło kolejne pismo, w którym skarżący prosił o odpowiedź na pytanie drugie pisma z dnia 17 sierpnia 2016 r., które brzmiało: "dziesięcioosobowa rodzina produkuje więcej śmieci płaci 32 zł miesięcznie. Czy według Pani Wójt są to stawki sprawiedliwe? Bardzo bym prosił o odpowiedź na piśmie".
Pismem z dnia 6 września 2016 r. Wójt Gminy Sadkowice udzieliła ponownie odpowiedzi na pytanie drugie pisma z dnia 17 sierpnia 2016 r.
Dnia 19 sierpnia 2016 r. F. S. uczestniczył w XX/2016 sesji Rady Gminy Sadkowice. Podczas punktu dotyczącego wolnych wniosków, wnioskował m.in. o zmianę przedmiotowej uchwały i ustalenie sprawiedliwej stawki.
Odpowiadając na wniosek skarżącego, Przewodniczący Rady Gminy Sadkowice oznajmił, że stawka została już podjęta i Rada Gminy nie zamierza zmieniać uchwały w tej sprawie.
W dniu 19 września 2016 r. do Urzędu Gminy w Sadkowicach wpłynęła skarga A. S., w której wniósł o stwierdzenie nieważności wymienionej uchwały Rady Gminy oraz zwolnienie go od kosztów sądowych w całości, zarzucając powyższej uchwale rażące naruszenie prawa przez niesprawiedliwą i krzywdząca dla osób samotnych i starszych wysokość opłat.
Jako główną podstawę prawną skargi skarżący wskazał przepis art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 446; dalej: "u.s.g").
W odpowiedzi na skargę organ nie zgodził się z powyższym zarzutem i wskazał, że zaskarżona uchwała jest zgodna z prawem, oparta została na przepisie art. 6j ust. 1 pkt 1 i ust. 2a, art. 6k ust. 1 pkt 1, ust. 2a oraz ust. 3 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (j.t. Dz. U z 2016 r. poz. 250; dalej: "u.u.c.p.g."). Organ podkreślił, że zgodnie z zaskarżoną uchwałą osoba samotna za zagospodarowanie odpadów komunalnych płaci 15 zł miesięcznie, co stanowi koszt wywozu 1 pojemnika odpadów. Zgodnie z uchwałą, im więcej osób zamieszkujących daną nieruchomość, tym stawka opłaty za 1 osobę jest niższa. Przy udziale sołtysów zebrane zostały informacje o ilości osób faktycznie mieszkających na terenie Gminy Sadkowice. Z informacji tych wynika, że na terenie Gminy zamieszkuje najwięcej rodzin powyżej 3 osób. Wobec powyższego Rada Gminy uchwaliła metodę i stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, mając na względzie dobro rodzin wielopokoleniowych i wielodzietnych, których w Gminie mieszka najwięcej.
W ocenie Rady Gminy Sadkowice skarżący nie wykazał naruszenia prawa i w związku z tym skarga powinna zostać oddalona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 101 ust. 1 u.s,g. każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
W myśl art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., powoływanej dalej jako "P.p.s.a.") skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Na podstawie art. 53 § 2 w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4 (tj. gdy ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie), skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa.
Artykuł 101 u.s.g. nie wskazuje wprost organu właściwego do rozpatrzenia wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, nie budzi wątpliwości jednak, że powinien to być organ właściwy do uchylenia lub zmiany kwestionowanej uchwały (zarządzenia), czyli organ, który podjął tę uchwałę lub wydał to zarządzenie. Z art. 52 § 1 wynika bowiem wymóg wyczerpania środków zaskarżenia przed organem właściwym w sprawie.
W omawianym przypadku organem takim jest Rada Gminy Sadkowice. Skarżący jednak swoje pismo (z 17 sierpnia 2016 r.) skierował do Wójta Gminy Sadkowice i od tego organu otrzymał odpowiedź (pismo z 29 sierpnia 2016 r., doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 30 sierpnia 2016 r.).
Jednakże w orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że skierowanie wezwania do usunięcia naruszenia prawa do wójta, burmistrza czy prezydenta miasta, zamiast do rady gminy, nie powoduje, że wezwanie takie jest prawnie bezskuteczne i nie może być traktowana tak jakby nie zostało wniesione. Wójt (burmistrz, prezydenta miasta) kieruje bieżącymi sprawami gminy oraz reprezentuje ją na zewnątrz (art. 31 u.s.g.). Oznacza to, że obowiązkiem wójta (burmistrza, prezydenta miasta) jest nadanie wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa właściwego biegu (por. postanowienie NSA z dnia 14 listopada 2012 r. II OSK 2694/12, LEX nr 1248464).
W literaturze (por. A. Faruga, Niektóre aspekty wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia z art. 101 ustawy o samorządzie gminnym Przegląd Prawa Publicznego rocznik 2010, nr 6, s. 71–72, oraz powoływani tam autorzy) prezentowane jest również stanowisko, że wezwanie można wnieść zarówno do organu, który podjął dany akt i będzie właściwy do rozpatrzenia wezwania, jak i do organu reprezentującego daną jednostkę samorządu terytorialnego.
Pogląd ten podziela również skład orzekający w niniejszej sprawie. W konsekwencji należy stwierdzić, że skarżący dopełnił obowiązku wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, był zatem uprawniony do wniesienia skargi do WSA w Łodzi, co uczynił w dniu 19 września 2016 r., czyli dochowując ustawowego terminu.
Istota sprawy sprowadza się do oceny zgodności z prawem uchwały Rady Gminy Sadkowice w zakresie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
W uchwale tej w § 1 organ wskazał, że od właścicieli nieruchomości zamieszkałych opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość. W § 2 natomiast organ zróżnicował te stawki w zależności od ilości osób zamieszkujących daną nieruchomość.
W ocenie Sądu Rada Gminy Sadkowice była uprawniona do wyboru metody ustalania opłaty na podstawie art. 6j ust. 1 pkt 1 u.u.c.p.g. (w oparciu o kryterium liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość), przy jednoczesnym zróżnicowaniu stawek tej opłaty. Zauważyć należy bowiem, że taki był m.in. cel włączenia do art. 6 u.u.c.p.g. ustępu oznaczonego jako 2a, wprowadzonego ustawą z dnia 25 stycznia 2013 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2013 r., poz. 228) dalej: "ustawa nowelizująca". Zgodnie z tym przepisem "Rada gminy może zróżnicować stawki opłaty w zależności od powierzchni lokalu mieszkalnego, liczby mieszkańców zamieszkujących nieruchomość, odbierania odpadów z terenów wiejskich lub miejskich, a także od rodzaju zabudowy".
W uzasadnieniu projektu ustawy nowelizującej (druk nr 1000 Sejmu RP VII kadencji) wyraźnie stwierdzono, że projekt "ma na celu wprowadzenie rozwiązań umożliwiających gminom racjonalną i elastyczną politykę w zakresie ustalania opłat za odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i gospodarowania tymi odpadami". Ponadto wskazano, że "proponowana w art. 1 w pkt 2 lit. a) i b) noweli zmiana w art. 6j ustawy ma na celu umożliwienie gminom wyboru różnych metod ustalania opłat dla poszczególnych części obszaru gmin (np. części wyposażonej w wodociągi - według zużycia wody, natomiast co do pozostałego obszaru - według innej metody)".
Należy zauważyć przy tym, że zróżnicowanie sposobu ustalania opłaty za odbieranie odpadów komunalnych, o którym mowa w art. 6 ust. 2a u.u.c.p.g., nie wiąże się z rzeczywistym kosztem. W związku z tym w praktyce może okazać się, że w niektórych przypadkach będzie on wyższy lub niższy od ponoszonego przez konkretnego mieszkańca. Być może tak właśnie jest w przypadku skarżącego, co nie oznacza jednak, że zaskarżona uchwała narusza prawo.
Reasumując, zaskarżona uchwała podjęta przez Radę Gminy Sadkowice ma umocowanie w przepisach prawa i nie została wydana z przekroczeniem granic upoważnienia ustawowego.
Z powyższych względów Sąd uznał, że zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
ds
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło