I SA/Łd 923/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział I w składzie następującym: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w J. od postanowienia starszego referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi z dnia 21 grudnia 2016 r. w sprawie ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r Nr UNP: [...] w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za kwiecień 2013 roku do zwrotu na rachunek bankowy p o s t a n a w i a: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Spółka A. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za kwiecień 2013 r. do zwrotu na rachunek bankowy. Spółka uiściła tytułem wpisu od skargi 500 zł. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 25 października 2016 r. Spółka została wezwana do uiszczenia kwoty 1.000 zł tytułem uzupełnienia powyższego wpisu od skargi wynoszącego 1.500 zł. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Spółka wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie kwoty 1.000 zł objętej tym wezwaniem. We wniosku tym skarżąca oświadczyła, że przedmiotem jej działalności jest m.in. produkcja serów. Wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 50.000 zł. Wartość środków trwałych wynosi 935.722,46 zł. W roku 2015 spółka osiągnęła zysk w kwocie 4.554,57 zł. Saldo posiadanych przez nią dwóch rachunków bankowych wykazuje wartości ujemne odpowiednio: - 500.000 zł i - 63,38 zł, natomiast salda trzeciego z posiadanych rachunków bankowych skarżąca nie podała. W uzasadnieniu wniosku skarżąca oświadczyła, że nie posiada dostatecznych środków na uzupełnienie wpisu od skargi w kwocie określonej zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 25 października 2016 r. Jednocześnie skarżąca przytoczyła argumenty wskazujące, w jej ocenie, na trudną sytuację finansową, wynikającą z braku osiągania dochodów, posiadania nieuregulowanych zobowiązań i nieściągalnych wierzytelności oraz konieczności spłaty kredytów zabezpieczonych hipoteką na łączną kwotę 1.307.656 zł. W dniu 18 listopada 2016 r. skarżąca przedstawiła m.in. bilans i rachunek zysków i strat za rok 2015, rachunek zysków i strat za okres od 1 stycznia do 30 września 2016 r., umowę kredytu w rachunku bieżącym z dnia 30 czerwca 2015 r. oraz umowę o kredyt inwestycyjny z dnia 23 września 2013 r., oświadczenie o ustanowieniu hipoteki. Referendarz sądowy ocenił, że zawarte we wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia 22 listopada 2016 r. wezwał Spółkę do złożenia dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jej sytuacji majątkowej, w tym do: wskazania kwoty i źródła pochodzenia środków przeznaczanych na finansowanie bieżącej działalności Spółki, nadesłania odpisu zeznania podatkowego Spółki za 2015 rok, przedstawienia dokumentów potwierdzających aktualną kwotę nieuregulowanych zobowiązań i nadesłania wyciągów z posiadanych przez skarżącą rachunków bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Wezwanie zostało doręczone skarżącej w trybie awizo w dniu 9 grudnia 2016 r. Strona skarżąca nie nadesłała wymaganych przez referendarza sądowego dokumentów. Postanowieniem z dnia 21 grudnia 2016 r. straszy referendarz sądowy odmówił Spółce prawa pomocy przez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Spółka wniosła sprzeciw od ww. postanowienia, w którym zarzuciła naruszenie art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") i wniosła o zmianę postanowienia i przyznanie prawa pomocy w zakresie opisanym we wniosku. Uzasadniając zarzut naruszenia ww. przepisu Spółka podniosła, że z własnej inicjatywy przedstawiła dowody w postaci: sprawozdania finansowego za rok 2015, rachunki i umowy kredytowe. W ocenie Spółki powyższe dokumenty pozwalały na stwierdzenie, że przyznanie prawa pomocy stronie skarżącej, jest uzasadnione. Odnosząc się do wezwania do złożenia dodatkowych dokumentów Spółka wyjaśniła, że wezwanie w tej sprawie z niewiadomych przyczyn nie dotarło do Spółki. O fakcie skierowania do Spółki przedmiotowego wezwania strona skarżąca dowiedziała się dopiero z treści zaskarżonego postanowienia. Do sprzeciwu dołączono bilans na dzień 30 listopada 2016 r., rachunek zysków i strat za okres od 1 stycznia do 30 listopada 2016 r., wykaz zobowiązań Spółki, korekta zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych (CIT-8) za 2015 r. wraz z informacją o odliczeniach i dochodach i od podatku oraz dochodach wolnych i zwolnionych od podatku (CIT-8C) oraz wyciąg z rachunku bankowego Spółki za okres od 1 września 2016 r. do 10 stycznia 2017 r. oraz informację o stanie rachunków bankowych Spółki prowadzonych przez bank węgierski na dzień 5 stycznia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Zasadniczym celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu tym podmiotom, które ze względu na brak środków finansowych nie są w stanie uiścić kosztów sądowych, bądź z racji niedostatecznej wiedzy lub charakteru sprawy nie są w stanie prowadzić swych spraw samodzielnie, bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Tak rozumiane prawo pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenia przez strony pełnych kosztów postępowania, wynikającej z art. 199 P.p.s.a. Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Spółka motywowała swój wniosek bardzo trudną sytuacją finansową, wskazując że od kilkunastu miesięcy nie osiąga żadnych dochodów. Wyjaśniła, że powyższe jest następstwem trudnej sytuacji na rynku towarów oferowanych przez Spółkę. Ponadto kontrahenci Spółki zalegają z płatnościami za dostarczone towary. Spółka oświadczyła, że wobec części dłużników prowadzi postępowania egzekucyjne, które jednak nie przynoszą wymiernych rezultatów. Część tych należności jest nieściągalna. Skarżąca Spółka posiada również zaległości wobec swoich kontrahentów na kwotę 550.970 zł. Spółka podniosła ponadto, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w Ł. wstrzymał wypłatę należnych Spółce zwrotów podatku do towarów i usług za miesiące od lipca do grudnia 2015 r. oraz za styczeń 2016 r. w łącznej kwocie 737.279 zł. Spółka podniosła również że ciążą na niej zobowiązania z tytułu umów kredytowych. W roku 2013 zawarła umowę kredytu inwestycyjnego, natomiast w roku 2015 r. umowę kredytu na rachunku bieżącym Wykonanie ww. umów kredytowych zostało zabezpieczone poprzez ustanowienie hipotek na nieruchomościach Spółki. W ocenie sądu wniosek nie zasługuje na uwzględnienie przede wszystkim dlatego, że Spółka, dysponuje środkami finansowymi umożliwiającymi poniesienie kosztów sądowych, w tym w szczególności uiszczenie wpisu od skargi w wysokości 1.500 zł. Wśród złożonych do akt sprawy dokumentów znajduje się umowa o kredyt w rachunku bieżącym z dnia 30 czerwca 2015 r. z której wynika, że Spółce został udzielony kredyt przeznaczony na finansowanie działalności bieżącej w wysokości 500.000 zł. Podnoszona przez Spółkę okoliczność zabezpieczenia powyższej umowy kredytowej oraz umowy kredytu inwestycyjnego poprzez ustanowienie hipotek, nie ma znaczenia dla oceny, czy Spółka posiada dostateczne środki na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wobec posiadania środków finansowych z umowy kredytowej Sąd nie uwzględnił argumentów, które Spółka podniosła we wniosku i sprzeciwie, iż Spółka w ostatnim czasie nie osiągnęła dochodu z działalności gospodarczej. Z załączonego do sprzeciwu zeznania podatkowego dla potrzeb podatku dochodowego od osób prawnych za rok 2015, wynika że Spółka uzyskała przychód w wysokości przekraczającej 22 mln zł i dochód w wysokości 136.732 zł. Dla porównania, z rachunku zysków i strat na dzień 30 listopada 2016 r., wynika, że Spółka uzyskała przychód w wysokości nieznacznie przekraczającej 1 mln zł. i poniosła stratę ze sprzedaży w wysokości 53.317 zł. Sąd nie neguje również oświadczenia Spółki, iż brak dochodu jest następstwem niewywiązywania się kontrahentów Spółki z obowiązku zapłaty za dostarczone towary. Tym niemniej skoro Spółka posiadła w okresie biegu terminu do uiszczenia wpisu od skargi, środki finansowe umożliwiające poniesienie wpisu od skargi, to fakt, że środki te pochodziły z udzielonego Spółce kredytu na bieżącą działalność, a nie z prowadzonej działalności gospodarczej, nie uzasadniał uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe sąd, na podstawie art. 260 § 1 P.p.s.a. utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego Ake.