I SA/Łd 924/13

PostanowienieWSA w Łodzi2013-09-12

Skład orzekający: Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W sytuacji, gdy analiza dochodów i niezbędnych wydatków rodziny wskazuje na niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie.
Stan faktyczny
Skarżący H. R. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. Skarżący wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i córką, a jego dochody z emerytury i działalności gospodarczej stanowią jedyne utrzymanie rodziny. Po analizie złożonych dokumentów i wyjaśnień, referendarz sądowy uznał, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania rodziny.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu H. R. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 12 września 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 12 września 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku H. R. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 rok p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu – H. R. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. H. R. złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 rok. We wniosku tym skarżący podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z 13-letnią córką W. oraz żoną J. Uzyskuje dochód z tytułu emerytury w wysokości 980 zł brutto (po potrąceniach) oraz z tytułu działalności gospodarczej w wysokości ok. 1.100 zł brutto. Łączny dochód z obu tych źródeł stanowi jedyne utrzymanie rodziny, gdyż jego żona nie osiąga żadnych dochodów. Majątek rodziny stanowi zaś dom o pow. 124,81 m2. Jednocześnie w uzasadnieniu wniosku skarżący dodatkowo wskazał, że toczy się obecnie wobec niego kilka postępowań podatkowych. W ostatnim czasie niezasadnie wszczęto wobec niego postępowanie egzekucyjne na podstawie decyzji organu I instancji, którą następnie w całości uchylono. Skarżący podkreślił przy tym, że nie posiada żadnych oszczędności. Z tych powodów nie jest w stanie ponieść kosztów niniejszego postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. Do wniosku skarżący załączył zeznanie podatkowe PIT-36 (kserokopię) i kserokopie: PIT-40A, PIT/B oraz decyzji o waloryzacji emerytury z dnia 5 marca 2013 roku, a ponadto wyciągi z rachunku bankowego za okres listopad i grudzień 2012 roku i dokumenty dotyczące wydatków na zakup biletów dla córki, leków i opłat z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 31 lipca 2013 roku wezwano pełnomocnika wnioskodawcy do złożenia przez skarżącego dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jego sytuacji majątkowej, w tym do nadesłania wyciągów z ewentualnie posiadanych przez skarżącego i jego żonę rachunków i lokat bankowych (osobistych i firmowych) z okresu ostatnich 3 miesięcy, wyjaśnienia przyczyny braku zatrudnienia i osiągania dochodu przez żonę skarżącego, w tym także przedstawienia decyzji właściwego urzędu pracy potwierdzającej status żony skarżącego jako osoby bezrobotnej z prawem lub bez prawa do zasiłku z tego tytułu oraz udokumentowania wskazanych we wniosku kwot potrąceń emerytury skarżącego "z tytułu egzekucji", w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik skarżącego w drodze pisma z dnia 19 sierpnia 2013 roku wyjaśniła, że żona skarżącego nie posiada rachunku bankowego. Do pisma pełnomocnik załączyła wyciągi z rachunku bankowego skarżącego za okres od kwietnia do lipca 2013 roku, zeznanie podatkowe żony skarżącego za 2012 rok, zaświadczenie z PUP w Z. wraz z jej wyjaśnieniami dotyczącymi braku zatrudnienia. Ponadto w dniu 22 sierpnia 2013 roku pełnomocnik skarżącego nadesłała informację od komornika sądowego o prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym przeciwko skarżącemu. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz nadesłanych wyjaśnień i dokumentów wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z 13-letnią córką W. oraz żoną J. Żona skarżącego nie pracuje zawodowo, ma bowiem trudności ze znalezieniem pracy i aktualnie pomaga mu w prowadzeniu działalności (wynajem pokoi w C.). W związku z powyższym jedne źródło utrzymania 3-osobowej rodziny stanowi dochód skarżącego z tytułu emerytury i działalności gospodarczej, w łącznej kwocie 2.080 zł. Wydatki rodziny związane z dojazdami córki do szkoły, zakupem leków i opłatami z tytułu składek ZUS zamykają się kwotą rzędu 560 zł. Pozostałą kwotę dochodu pochłaniają wydatki za zakup żywności, garderoby itp. Majątek rodziny stanowi zaś dom o pow. 124,81 m2. Żona skarżącego nie posiada rachunków bankowych. Natomiast analiza nadesłanych wyciągów z rachunku bankowego skarżącego dowodzi, że nie posiada on wolnych środków, które mógłby przeznaczyć na uiszczenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Jednocześnie z nadesłanych informacji wynika, że wobec skarżącego toczy się postępowanie egzekucyjne z wniosku Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. (kwota ostatniego potrącenia wynosi 302,72 zł). Ponadto w 2012 roku skarżący osiągnął dochód w kwocie 22.368,87 zł (według PIT-36). Z kolei żona skarżącego w 2012 roku nie osiągnęła żadnego dochodu. W tej sytuacji, Referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Sytuacja majątkowa skarżącego i przedstawione możliwości płatnicze skarżącego wynikające z zestawienia kwoty dochodu i niezbędnych wydatków 3-osobowej rodziny powodują bowiem, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. AK.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło