I SA/Łd 926/12

Dnia 14 września 2012 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 14 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi G. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2012 p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu G. S. prawa pomocy w zakresie całkowitym. G. S. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. T. z dnia [...] ustalającą skarżącemu wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2012. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł podatnik wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W nadesłanym na wezwanie sądu urzędowym formularzu PPF zmodyfikował swój wniosek domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. W oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach G. S. wskazał, że wspólnie z żoną oraz dwoma synami prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest wynagrodzenie za pracę żony skarżącego w wysokości 1.758 zł netto miesięcznie oraz dochody z działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego, które w 2012 roku narastająco do lipca wyniosły 95.465 zł. Wnioskodawca podkreślił, że dochód ten jednak nie pokrył nawet kredytów bankowych, które zmuszony był zaciągnąć w 2010 i 2011 roku w związku z tym, że w 2010 roku poniósł stratę z działalności w wysokości 50.000 zł. Skarżąca jest właścicielem położonych w P. T. nieruchomości: domu o powierzchni 134 m2, mieszkania o powierzchni ok. 49 m2, działki o powierzchni ok. 1.700 m2, działki o powierzchni 300 m2 budynku o powierzchni 1.090 m2, oraz nieruchomości położonej w miejscowości K. powierzchni 1,2 ha, a także samochodu suzuki ignis z 2007 roku, nie posiada innego majątku ani oszczędności. Skarżący podkreślił, że posiada wysokie zadłużenie z tytułu kredytu hipotecznego związanego z działalnością gospodarczą w wysokości 290.000 zł, kredytu obrotowego firmowego w kwocie 250.000 zł oraz niezapłaconych faktur firmowym na kwotę 180.000 zł, dlatego nie stać go na ponoszenie kosztów procesu. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270) dalej "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do regulacji zawartej w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący wspólnie z żoną oraz dwoma synami prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest wynagrodzenie za pracę jego żony w wysokości 1.758 zł netto miesięcznie oraz dochód z działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego, który w 2012 roku narastająco do lipca wyniósł 95.465 zł. Skarżący jest właścicielem majątku nieruchomego w postaci: domu o powierzchni 134 m2, mieszkania o powierzchni ok. 49 m2, działki o powierzchni ok. 1.700 m2, działki o powierzchni 300 m2, budynku o powierzchni 1.090 m2, oraz nieruchomości położonej w miejscowości K. powierzchni 1,2 ha, a także samochodu suzuki ignis z 2007 roku, nie posiada innego majątku ani oszczędności. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie (100 zł) oraz treść art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. należało uznać, że G. S. nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem koniecznego utrzymania, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Odnosząc się do eksponowanych przez stronę w swoim wniosku wydatków ponoszonych z tytułu spłaty kredytów stwierdzić należy, że dla oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy nie jest istotna wysokość deklarowanych przez stronę wydatków, ale kwota wydatków uznawanych za niezbędne do zaspokojenia podstawowych potrzeb rodziny i zapewnienia jej prawidłowego funkcjonowania. Nie ulega wątpliwości, że za wydatki konieczne uznać należy koszty zakupu żywności, środków czystości czy mediów, do kategorii tej nie można zaliczyć wydatków na spłatę kredytów inwestycyjnych zaciągniętych przez skarżącego w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Zwolnienia od kosztów sądowych nie uzasadnia bowiem chęć zaspokojenia w pierwszej kolejności zobowiązań prywatnoprawnych, preferencyjnie traktowanych przez skarżącego. Instytucja prawa pomocy nie bez przyczyny określana jest często mianem "prawa ubogich", prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych obiektywnie możliwości uzyskania środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego z jakichkolwiek źródeł. Skarżący będący przedsiębiorcą oraz właścicielka majątku znacznej wartości nie należy do tego kręgu podmiotów. Miesięczne dochody gospodarstwa domowego skarżącego znacznie przekraczają średnią krajową, skarżący jest właścicielem rozległego majątku nieruchomego, którego wartość wielokrotnie przewyższa koszty związane z przedmiotowym postępowaniem, powyższe obiektywnie przeczy jej twierdzeniom o braku jakichkolwiek środków, z których mogłyby zostać pokryte koszty procesu. Negatywnie ocenić należy próbę przeniesienia na Skarb Państwa, a więc współobywateli kosztów postępowania sądowego w sytuacji, gdy skarżący i jego żona osiągają średnio w bieżącym roku dochody rzędu 15.000 zł miesięcznie, które w ocenie referendarza pozwalają na wygospodarowanie środków na uiszczenie wymaganego w sprawie wpisu od skargi i opłacenie wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. mk