I SA/Łd 926/16

PostanowienieWSA w Łodzi2016-12-14

Skład orzekający: Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla swojego utrzymania, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Skarżąca wykazała, że jej dochody (renta rodzinna i dodatek do emerytury) w połączeniu z niezbędnymi wydatkami pozostawiają kwotę niewystarczającą do pokrycia pełnych kosztów postępowania sądowego (w tym wpisu od skargi), jednocześnie posiadając majątek, którego nie jest w stanie natychmiast spieniężyć. W związku z tym przyznano jej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
A. W. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. odmawiającą umorzenia zaległości podatkowych i jednocześnie wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawczyni przedstawiła swoje dochody z renty rodzinnej i dodatku do emerytury, ponoszone wydatki, a także posiadany majątek (dom, grunty rolne, las), wskazując na brak środków na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej A. W. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 14 grudnia 2016 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. W. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr UNP: [...], [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od spadków i darowizn p o s t a n a w i a: przyznać skarżącej – A. W. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. A. W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od spadków i darowizn. W skardze zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku skarżąca wskazała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jej majątek stanowi dom o pow. 45 m2 o wartości 17.000 zł, a ponadto grunty rolne o pow. 4,88 ha (klasy IV i V) oraz las o pow. 1.1349 ha. Skarżąca wyjaśniła przy tym, że wartość gruntów rolnych według organów podatkowych wynosi 35.000 zł, a lasu 17.024 zł. Gruntów nie użytkowała ze względu na brak do ubiegłego roku tytułu własności. Jednocześnie skarżąca oświadczyła, że utrzymuje się z renty rodzinnej w wysokości 1.273,59 zł. Jej wydatki wynoszą zaś ok. 876 zł. Pozostałą kwotę przeznacza na zakup odzieży i inne bieżące wydatki. Ponadto w nadesłanym na wezwanie referendarza sądowego piśmie z dnia 30 listopada 2016 roku skarżąca oświadczyła, że nie posiada żadnych kont bankowych i oszczędności. Nie osiąga dochodu z użytkowania lasu i gruntów rolnych. Dodatek do emerytury w kwocie 208,67 zł przysługuje jej od 15 września 2016 roku. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718) – dalej jako: "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie należy do Referendarza sądowego, przy czym ocena sytuacji materialnej nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Jednocześnie wskazać należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Pomoc finansowa ze strony Państwa przysługiwać będzie jedynie podmiotom, które nie mogą - z powodów od siebie niezależnych - pozyskać środków koniecznych do prowadzenia postępowania sądowego (postanowienie NSA z dnia 16 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OZ 326/08, opubl. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz nadesłanych dodatkowych oświadczeń wynika, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jej majątek stanowi dom o pow. 45 m2 o wartości 17.000 zł, a ponadto grunty rolne o pow. 4,88 ha (klasy IV i V) oraz las o pow. 1.1349 ha. Skarżąca utrzymuje się z renty rodzinnej w wysokości 1.273,59 zł. Jej wydatki wynoszą zaś ok. 876 zł. Pozostałą kwotę przeznacza na zakup odzieży i inne bieżące wydatki. Ponadto skarżąca nie posiada żadnych kont bankowych i oszczędności. Nie osiąga dochodu z użytkowania lasu i gruntów rolnych. Dodatek do emerytury w kwocie 208,67 zł przysługuje jej od 15 września 2016 roku. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, w tym zwłaszcza wykazaną kwotę dochodu i niezbędnych wydatków oraz kwotę wpisu od skargi (500 zł) referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącej zasługuje na uwzględnienie i przyznał jej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca wykazała bowiem dostatecznie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Spełnienie zaś tej przesłanki obligowało do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Ake.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło