I SA/Łd 927/10

Dnia 4 listopada 2010 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2010 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A Spółki z z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na 12 rat zapłaty zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za kwiecień, lipiec, wrzesień i listopad 2007 roku p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącej - A Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na 12 rat zapłaty zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za kwiecień, lipiec, wrzesień i listopad 2007 roku. W skardze zawarty został wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi, gdyż skarżąca nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W złożonym następnie, na urzędowym formularzu PPPr, wniosku skarżąca rozszerzyła zakres swego żądania i wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca podała przy tym, że przedmiotem prowadzonej przez nią działalności gospodarczej jest wykonywanie instalacji elektrycznych. Wskazała, iż wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 50.000 zł, wartość środków trwałych wynosi 19.163,01 zł. Ponadto w ostatnim roku obrotowym osiągnęła zysk w wysokości 43.630,36 zł. Oświadczyła również, iż posiada trzy rachunki bankowe. Stan salda pierwszego z nich wynosi -3.81,17 zł; drugiego zaś - 100.257,59 zł. Natomiast stanu salda ostatniego z rachunków skarżąca nie wskazała. Z kolei w uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, że w chwili obecnej znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Aktualny stan salda na rachunkach bankowych wynosi ponad -100.000 zł. Z uwagi na opóźnienia kontrahentów w zapłacie należności Spółka posiada nieuregulowane wierzytelności w wysokości ponad 100.000 zł. Podkreśliła przy tym, że w 2010 roku Spółka wykazuje stratę. Ponosi miesięczne koszty utrzymania w wysokości co najmniej 40.000 zł . Na tę kwotę składają się raty leasingowe (8.000 zł), raty kredytów obrotowych (8.000 zł), czynsz (4.000 zł), rachunki telefoniczne (2.000 zł), wynagrodzenie pracowników (12.000 zł), a ponadto podatki i składki ZUS (5.000-6.000 zł). W związku z tym nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w wysokości 1.500 zł. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia 2 września 2010 roku wezwano Spółkę do nadesłania wyciągów z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, złożenia odpisu aktualnych bilansów oraz rachunku zysków i strat, nadesłania deklaracji podatkowych wskazujących na wysokość dochodu (straty) osiągniętego za okres trzech ostatnich miesięcy - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Wezwanie w powyższej kwestii wraz ze stosownym pouczeniem o skutkach jego niewykonania zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 9 września 2010 roku. W zakreślonym terminie strona skarżąca nie nadesłała wymaganych przez Referendarza sądowego dodatkowych dokumentów dotyczących jej sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych, szczegółowo wskazanych w zarządzeniu z dnia 2 września 2010 roku. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.". Przepis art. 244 tej ustawy stanowi, że prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie zaś do przepisu art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje, zgodnie z § 2 tego przepisu, zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast, według § 3 powołanego przepisu, zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie prawnej i innej jednostce organizacyjnej, w tym także spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, określa natomiast przepis art. 246 § 2 p.p.s.a. I tak, przyznanie pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy jednostka ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym natomiast – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Podkreślić przy tym należy, iż zawarty w przepisie art. 246 § 2 p.p.s.a. zwrot "gdy wykaże" oznacza, że na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Z oświadczeń skarżącej bezspornie wynika jedynie, że przedmiotem prowadzonej przez nią działalności gospodarczej jest wykonywanie instalacji elektrycznych. Wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 50.000 zł, wartość środków trwałych wynosi 19.163,01 zł. Ponadto w ostatnim roku obrotowym osiągnęła zysk w wysokości 43.630,36 zł. Pozostałe okoliczności, w tym zwłaszcza kwestia możliwości płatniczych skarżącej wobec braku przesłania wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, niezłożenia odpisu aktualnych bilansów oraz rachunku zysków i strat, a także nienadesłania deklaracji podatkowych wskazujących na wysokość dochodu (straty) osiągniętego za okres trzech ostatnich miesięcy - w ocenie Referendarza sądowego rozpoznającego niniejszy wniosek, nie zostały należycie przez skarżącą wyjaśnione. Tym samym uznać należało, że skarżąca nie wykazała, iż znajduje się w trudnej sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Jedynie zaś spełnienie tej przesłanki obligowało Referendarza sądowego do przyznania skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Podkreślić przy tym należy, że Referendarz sądowy nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości strony nie są wystarczająco wyjaśnione, gdyż uchyla się ona od złożenia stosownych oświadczeń i żądanych informacji w tym przedmiocie. Sprawą wnioskodawcy, zwłaszcza korzystającego z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, jest bowiem wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. (MSi)