I SA/Łd 93/07

Dnia 18 czerwca 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Cudak, Sędziowie Sędzia NSA Paweł Janicki (spr.), Asesor WSA Renata Kubot-Szustowska, Protokolant Asystent sędziego Anna Dębowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 czerwca 2007 roku sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] ustalającej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości na rok 1997 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz radcy prawnego M. S. kwotę 240,00 (dwieście czterdzieści złotych) oraz 22% podatku od towarów i usług (52,80 złotych), a także 17 zł (siedemnaście złotych) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Postanowieniem z dnia [...], nr [...], wydanym na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 w związku z art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], Nr [...]. W uzasadnieniu organ administracji podał, że wskazaną wyżej decyzją organ I instancji ustalił J. K. wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości na rok 1997. Decyzja ta została doręczona podatnikowi w dniu 14 czerwca 1999 roku. Od powyższej decyzji pismem z dnia 24 lipca 2006 roku, które wpłynęło do Urzędu Miasta Ł. Delegatury Ł.–P., Referatu Finansowego w dniu 26 lipca 2006 roku, J. K. złożył odwołanie, wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do jego złożenia. Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. odmówiło stronie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. Uznając, że odwołanie zostało złożone po upływie ustawowego terminu do jego wniesienia, organ administracji podniósł, iż ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji wynika, że została ona doręczona w dniu 14 czerwca 1999 roku. Od tego momentu zaczął biec 14 – dniowy termin do wniesienia odwołania, który upłynął w dniu 28 czerwca 1999 roku. Za bezsporne Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uznało, iż opatrzone datą 24 lipca 2006 roku odwołanie strony zostało złożone bezpośrednio w organie – Urzędzie Miasta Ł. Delegaturze Ł.– P., Referat Finansowy – w dniu 26 lipca 2006 roku. Przy czym jako dowód wskazało prezentatę wpływu na wniesionym odwołaniu. Reasumując organ administracji stwierdził, że odwołanie strony zostało złożone po upływie terminu do jego wniesienia, konsekwencją czego jest jego bezskuteczność, a co za tym idzie – ostateczność decyzji. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skardze J. K. podniósł, iż o decyzji podatkowej dowiedział się dopiero w tym roku z postanowienia Prezydenta Miasta Ł. o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego oraz pisma Urzędu Miasta Ł. z dnia 5 lipca 2006 roku. W trakcie biegu terminu do złożenia odwołania chorował, a zatem jego wniosek o przywrócenie terminu był uzasadniony. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymują stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu. W piśmie z dnia 30 maja 2007 roku skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu obrazę przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nieuwzględnienie i nierozpatrzenie wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności nieustalenie jego stanu zdrowia w czerwcu 1999 roku oraz w lipcu 2006 roku, a w konsekwencji tego naruszenia – obrazę art. 162 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej poprzez błędne uznanie, że nie uprawdopodobnił on, iż uchybił terminowi do wniesienia odwołania bez swojej winy oraz nie zachował siedmiodniowego terminu do wniesienia podania o przywrócenie terminu liczonego od dnia ustania przyczyny uchybienia. W uzasadnieniu tego pisma podniesiono, że w odwołaniu skarżący wskazał, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej w związku z czym "prosi o przydzielenie mu pomocy prawnej". Mimo obowiązku dokładnego ustalenia wszystkich okoliczności sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie zbadało jakie to przeszkody zdrowotne uniemożliwiają stronie wykonywanie uprawnień procesowych. Tymczasem analiza tego wniosku doprowadziłaby organ administracji do ustalenia, iż skarżący od wielu lat cierpi na chorobę przewlekłą, w związku z którą przyjmuje leki psychotropowe, a jego stan zdrowia jest zmienny. W piśmie tym podkreślono także, iż nie ulega wątpliwości, że tego rodzaju terapia mogła utrudnić skarżącemu sporządzenie odwołania oraz wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w ustawowym terminie. Jak bowiem wiadomo, przyjmowanie leków psychotropowych może powodować zaburzenia w funkcjonowaniu umysłu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych względów aniżeli w niej wskazane. Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. stwierdziło uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], nr [...]. Podstawę prawną tego rozstrzygnięcia stanowił art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, w myśl którego organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Przepis ten ma charakter bezwarunkowy. Oznacza to, iż w wypadku stwierdzenia po wniesieniu odwołania w ramach tzw. wstępnego badania sprawy uchybienia terminowi określonemu w art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej, organ odwoławczy zobowiązany jest do wydania postanowienia uniemożliwiającego rozpatrzenie takiego odwołania, w wyniku czego podatnik zostaje pozbawiony prawa do instancyjnej kontroli wydanego przez organ I instancji rozstrzygnięcia. Z tego też względu w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że w wypadku złożenia odwołania po terminie wraz z prośbą o jego przywrócenie organ odwoławczy nie może wydać postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania przed rozpatrzeniem takiej prośby w trybie i na zasadach określonych w art. 162 i art. 163 Ordynacji podatkowej. Od rozstrzygnięcia tej kwestii wstępnej zależą dalsze losy odwołania, w szczególności zaś to, czy odwołanie to będzie rozpatrywane merytorycznie. Uwzględnienie prośby o przywrócenie terminu wyłącza bowiem możliwość wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie (por. np. wyrok NSA z dnia 9 listopada 1994r., SA/Gd 312/94 – nie publikowany i wyrok NSA z dnia 31 maja 2000r., SA/Sz 565/2000 – "Palestra" 2001, nr 11 – 12, s. 217, B. Gruszczyński, M. Niezgódka – Medek, R. Hauser, A. Kabat, S. Babiarz, B. Dauter – Ordynacja podatkowa, Komentarz – Warszawa 2005, s. 896). W rozpatrywanej sprawie sytuacja taka niewątpliwie miała miejsce, bowiem w piśmie z dnia 24 lipca 2006 roku zawierającym odwołanie od wskazanej wyżej decyzji organu I instancji, skarżący zawarł również prośbę o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Wprawdzie postanowieniem z dnia [...], nr [...], a więc wydanym jedynie jeden dzień wcześniej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. odmówiło stronie przywrócenia terminu do wniesienia tego odwołania, lecz w dacie wydania zaskarżonego postanowienia nie było ono jeszcze prawomocne, zaś na skutek wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skargi, wyrokiem z dnia 18 czerwca 2007 roku, wydanym w sprawie sygn. akt I SA/Łd 92/07, zostało wyeliminowane z obrotu prawnego. Tym samym mająca istotny wpływ na wynik sprawy kwestia wstępna nie została ostatecznie rozstrzygnięta. W tej sytuacji wydanie przez organ administracji zaskarżonego rozstrzygnięcia uznać trzeba za przedwczesne. Wobec powyższego, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało uchylić zaskarżone postanowienie. O przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego od Skarbu Państwa tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu wynagrodzenia w wysokości 292,80 zł (240,00 zł plus 52,80 zł jako 22% podatku od towarów i usług) oraz kwoty 17 zł tytułem zwrotu wydatku w postaci uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa orzeczono na podstawie art. 250 tej ustawy w związku z § 15 pkt 1 i 2 przy zastosowaniu § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c oraz § 2 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 1349 ze zm.).