I SA/Łd 93/12

Dnia 29 czerwca 2012 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A Spółki cywilnej w Ł. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi A Spółki cywilnej w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu za styczeń, marzec i maj 2006 roku, uchylenia decyzji w części dotyczącej określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc za wyżej wymienione miesiące i umorzenia postępowania w sprawie oraz określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za styczeń, marzec i maj 2006 roku p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącej A Spółce cywilnej w Ł. prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. W dniu 19 grudnia 2011 r. A Spółka cywilna w Ł. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu za styczeń, marzec i maj 2006 roku, uchylenia decyzji w części dotyczącej określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc za wyżej wymienione miesiące i umorzenia postępowania w sprawie oraz określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za styczeń, marzec i maj 2006 roku. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie 13.866 zł Spółka wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. W złożonym, na urzędowym formularzu PPPr, oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca podała, że przedmiotem prowadzonej przez nią działalności gospodarczej jest handel artykułami przemysłowymi. Wskazała przy tym, iż wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 1.000 zł. Kwotę zaś środków trwałych oraz zysku (straty) za ostatni rok obrotowy określiła jako "zero". Oświadczyła również, iż stan jej konta bankowego wynosi -1.205,40 zł (na dzień 30.04.2012 r.). Natomiast w uzasadnieniu wniosku skarżąca, podniosła argumenty mające na celu zakwestionowanie legalności zaskarżonej przez nią decyzji. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia 24 maja 2012 r. zobowiązano skarżącą do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie wyciągów z posiadanych przez Spółkę A s.c. rachunków bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, wyciągów z posiadanych przez wspólników Spółki A s.c. (czyli: PHU B Sp. z o.o. i C Sp. z o.o.) rachunków bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, przedstawienia aktualnego bilansu Spółki A s.c. oraz rachunku zysków i strat tej Spółki, przedstawienie aktualnych bilansów oraz rachunków zysków i strat należących do Spółek: B Sp. z o.o. i C Sp. z o.o. wraz z przedstawieniem dokumentów wskazujących na kwotę osiąganego dochodu (przychodu) z okresu ostatnich 3 miesięcy (np. deklaracji VAT-7 za ostatnie 3 miesiące), wskazanie kwoty i źródła środków przeznaczanych na finansowanie bieżącej działalności Spółki A s.c., złożenie odpisu (kserokopii) zeznań podatkowych za 2011 rok (należących do ww. wspólników Spółki A s.c.) - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy . W odpowiedzi na powyższe wezwania skarżąca w drodze pism z dnia 11 czerwca 2012 r. oraz z dnia 20 czerwca 2012 r. nadesłała dokumenty i informacje dotyczące jej sytuacji majątkowej, za wyjątkiem bilansów należących do wspólników, czyli Spółki B Sp. z o.o. i Spółki C Sp. z o.o. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 2 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, w tym także spółce cywilnej, może być przyznane na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Podkreślić należy także, iż w świetle wskazanego powyżej art. 246 § 2 p.p.s.a. rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, w tym także spółce cywilnej, prawa pomocy ma charakter uznaniowy. Oznacza to zatem, że nawet jeżeli zostałby spełniona przesłanka braku nie środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, Referendarz sądowy nie musi przychylić się do żądania strony, a jedynie może przyznać jej prawo pomocy, gdy uzna, że zachodzi taka potrzeba z uwagi na konieczność zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do sądu. Jednocześnie wskazać należy, że strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania (tj. kosztów sądowych i wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika) i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku powinna uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I GZ 1/10 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Przenosząc te uwagi na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych informacji i dokumentów źródłowych wynika, że przedmiotem prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej jest handel artykułami przemysłowymi. Wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 1.000 zł. Kwota środków trwałych wynosi "zero". Także kwotą "zero" skarżąca zamknęła ostatni rok obrotowy. Stan jej konta bankowego na dzień 30 kwietnia 2012 r. wynosił -1.205,40 zł i obecnie Spółka nie posiada obrotów na tym rachunku bankowym. W 2011 roku oraz w okresie od stycznia 2012 roku do chwili obecnej Spółka nie uzyskała jakichkolwiek przychodów, co znajduje potwierdzenie w nadesłanych deklaracjach VAT-7 za ostatnie trzy miesiące. Koszty działalności Spółki w postaci wydatków z tytułu korzystania z lokalu biurowego i powierzchni magazynowej wynoszą łącznie 500 zł. Finansowanie tych kosztów, jak podała skarżąca, realizowane jest długiem, płatność dokonywana będzie na koniec umów najmu, czyli z końcem 2013 roku. Jednakże analiza nadesłanych wyciągów z rachunków bankowych dowodzi, że wspólnik skarżącej – C Sp. z o.o. w okresie od dnia 9 marca 2012 r. do 1 czerwca 2012 r. dysponował znacznymi kwotami pieniężnymi, co znajduje potwierdzenie w dokonanych wypłatach na tzw. "dyspozycję ustną" z rachunku prowadzonego przez Bank A SA opiewających na kwoty: 4.950 zł (operacja w dniu 13.03.2012 r.), 1.900 zł (operacja w dniu 20.04.2012 r.), 3.000 zł (operacja w dniu 11.05.2012 r.), 9.500 zł (operacja w dniu 30.05.2012 r. ). W tym kontekście uwagę zwraca także kwota 28.920,04 zł widniejąca na rachunku drugiego wspólnika – B Sp. z o.o. w dniu 19 stycznia 2012 r., a zatem już po złożeniu skargi, wraz z wniesieniem której skarżąca powinna była się liczyć z obowiązkiem uiszczenia kosztów sądowych. Dodatkowo wskazać należy, że skarżąca, mimo wezwania, nie nadesłała, wymaganego bilansu żadnej z powyższych Spółek. Jednocześnie za zasadnością złożonego wniosku nie przemawia kwota obrotów wykazana przez B Sp. z o.o. w nadesłanych deklaracjach VAT-7. Wynika z nich bowiem, że obroty tej Spółki w okresie od lutego do kwietnia 2012 r. wynosiły odpowiednio: 9.137 zł, 11.558 zł, 13.415 zł, a zatem wykazują tendencję wzrostową. Ponadto saldo końcowe na rachunku bankowym należącym do C Sp. z o.o. ww. opiewa na kwotę 3.010,78 zł, przy wcześniejszej wypłacie z tego rachunku kwoty 9.500 zł (ww. operacja w dniu 28.05.2012 r.). Działający w imieniu skarżącej K.H., dokonujący powyższych wypłat, w żadnej mierze nie ustosunkował się również do kwestii przeznaczenia kwoty powyższych środków, w tym zwłaszcza nie wykazał, że służą one finansowaniu działalności skarżącej. Te bowiem określił na kwotę 500 zł miesięcznie i podał, iż są to wydatki z tytułu korzystania z lokalu biurowego oraz powierzchni magazynowej, wskazując przy tym, że są one realizowane długiem, bowiem płatność dokonywana będzie z końcem 2013 roku. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie i odmówił przyznania jej prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. W ocenie Referendarza sądowego wobec przedstawionej sytuacji majątkowej, w tym zwłaszcza kwoty wypłat dokonywanych z wyżej wskazanego rachunku bankowego w okresie objętym złożonym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, należało uznać, że skarżąca nie wykazała, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji. (MSi)