I SA/Łd 93/14

WyrokWSA w Łodzi2014-06-11

Skład orzekający: Tomasz Adamczyk, Paweł Janicki, Cezary Koziński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy ma obowiązek uwzględnić wniosek o odroczenie zapłaty zaległej raty podatku rolnego, jeśli podatnik nie przedstawił wystarczających dowodów potwierdzających istnienie ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego?
Ratio decidendi
Organ podatkowy nie ma obowiązku uwzględnienia wniosku o odroczenie zapłaty zaległej raty podatku rolnego, jeśli podatnik nie przedstawił wystarczających dowodów potwierdzających istnienie ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Ciężar udowodnienia tych przesłanek spoczywa na podatniku. W przypadku braku takich dowodów, organ podatkowy może odmówić odroczenia zapłaty.
Stan faktyczny
Skarżąca J. W. wniosła o odroczenie zapłaty II raty podatku rolnego za 2013 r. z powodu trudnej sytuacji finansowej, spowodowanej opadami deszczu. Organy podatkowe dwukrotnie wzywały ją do złożenia protokołu o stanie majątkowym i innych dokumentów potwierdzających jej sytuację finansową, jednak skarżąca nie przedstawiła wymaganych dowodów, uznając protokół za niezrozumiały. Wójt Gminy B. odmówił odroczenia, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do sądu administracyjnego, podnosząc m.in. lekceważący stosunek organów i wskazując na chorobę męża jako przyczynę trudnej sytuacji finansowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 11 czerwca 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Adamczyk Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Janicki (spr.) Sędzia WSA Cezary Koziński Protokolant: St. sekretarz sądowy Dorota Choińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2014 roku sprawy ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy odroczenia zapłaty zaległej II raty podatku rolnego za 2013 r. oddala skargę. We wniosku z dnia 3 czerwca 2013r. skarżąca J. W. wnosiła o odroczenie zaległej II raty podatku rolnego za rok 2013 do dnia 15 listopada 2013r. W uzasadnieniu wskazała, że pozostaje w ciężkiej sytuacji finansowej i nie jest w stanie zapłacić II raty podatku rolnego. Zaznaczyła, że jej ciężka sytuacja jest spowodowana częstymi opadami deszczu, który obniża dochód niezależnie od woli rolnika, który nie mógł przewidzieć takiej sytuacji. Pismem z 10 czerwca 2014r. doręczonym 17 czerwca 2013r. organ I instancji wezwał skarżącą do złożenia wypełnionego protokołu o stanie majątkowym oraz dostarczenia dokumentów potwierdzających sytuację finansową, rodzinną i majątkową, a w szczególności wysokości miesięcznego dochodu, ilości osób zamieszkujących wraz z podatnikiem i ich dochodami, stanu majątkowego podatnika i wykazu stałych miesięcznych wydatków. Pismem z dnia 24 czerwca 2013r. skarżąca wnosiła o dokonanie czynności po godzinie 16 w miejscu pobytu skarżącej oraz podniosła, że z urzędu jest znany fakt, że rok 2013 jest trudniejszy od poprzednich lat. Pismem z dnia 28 czerwca 2013r. organ I instancji po raz kolejny wezwał skarżącą do złożenia przedstawionych wyżej dowodów. W odpowiedzi z dnia 15 lipca 2013r. skarżąca stwierdziła, iż protokół o stanie majątkowym podatnika jest niezrozumiały dla podatnika o odroczenie II raty podatku rolnego i odesłała go bez wypełnienia. Decyzją z dnia [...] r. Wójt Gminy B. odmówił odroczenia zapłaty zaległej II raty podatku rolnego za rok 2013. W uzasadnieniu wskazano, że z braku wystarczających wyjaśnień i dokumentów pozwalających na właściwą ocenę sytuacji podatniczki nie istnieje możliwość pozytywnego rozpatrzenia wniosku skarżącej. W odwołaniu od tej decyzji z dnia 17 września 2013r. skarżąca podniosła, że znany z urzędu jest fakt, że rok 2013 jest trudniejszy od poprzednich lat. Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy cytowaną wyżej decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że decyzja w przedmiocie ulgi podatkowej ma charakter uznaniowy, co oznacza, że organ jest zobligowany do poczynienia stosownych ustaleń co do tego czy w danej sprawie mają miejsce przesłanki uzasadniające odroczenie zapłaty zaległego podatku. Innymi słowy, jak ujął to organ odwoławczy "muszą być wszechstronnie wyjaśnione okoliczności faktyczne aby można było stwierdzić czy występuje ważny interes podatnika lub interes publiczny". Jak wskazano istnieją informacje, które są wyłącznie w posiadaniu podatnika i uzyskanie ich bez jego udziału jest niemożliwe. Podniesiono, że w przedmiotowej sprawie organ wzywał skarżącą do ich przedstawienia, lecz nie znalazły się w aktach. W tej sytuacji organ stwierdził, że z braku jakichkolwiek danych co do niemożności zapłaty w terminie II raty podatku rolnego za rok 2013 należało uznać odwołanie za nieusprawiedliwione. W skardze do sądu administracyjnego skarżąca podniosła, że organy obu instancji mają lekceważący stosunek do odroczenia terminu zapłaty raty podatku rolnego. Wyjaśniła też na czym, co do zasady, polega przesłanka interesu publicznego i ważnego interesu podatnika oraz przedstawiła ewolucję przepisów ordynacji podatkowej w zakresie ulg podatkowych. Zaakcentowała, że jej zła sytuacja finansowa związana jest z chorobą męża i wydatkami ponoszonymi na jego leczenie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgodnie z art. 67a § 1 punkt 2 O.p. organ podatkowy na wniosek podatnika w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może odroczyć zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę. Z treści cytowanego przepisu wynika, że przedmiotem oceny organu podatkowego w sprawach odroczenia zapłaty zaległości podatkowej (raty) jest istnienie ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Zgodnie ze stanowiskiem doktryny we wniosku o zastosowanie ulgi podatnik winien wskazać okoliczności, które jego zdaniem uzasadniają "jego ważny interes" lub interes publiczny" - L. Etel Komentarz do art. 67a Ordynacja podatkowa Lex 2013. W orzecznictwie sądów administracyjnych widoczna jest tendencja by przyjąć, iż ciężar udowodnienia występowania przesłanek zastosowania ulgi spoczywa na podmiocie, który wnioskuje o przyznanie ulgi – wyrok WSA w Białymstoku z dnia 11 maja 2011r. sygn. akt I SA/Bk 745/10. Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę w całości akceptuje powyższe poglądy. Dlatego też przyjąć należy, że wydanie decyzji uwzględniającej wniosek o zastosowanie ulgi jest uwarunkowane przedstawieniem przez podatnika faktów i dowodów będących w jego posiadaniu, pozwalające na wyjaśnienie sprawy. W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie sprostała temu obowiązkowi. We wniosku inicjującym przedmiotowe postępowanie podatkowe skarżąca wywiodła, iż zapłata II raty podatku rolnego przekracza jej możliwości finansowe związane z użytkowaniem nieruchomości rolnej. W tej sytuacji organ podatkowy był zobowiązany, w myśl zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 122 O.p., wezwać skarżąca do wskazania dowodów na poparcie tej tezy. Jednak skarżąca, dwukrotnie wzywana do przedstawienia standardowego w tego rodzaju sprawach protokołu o stanie majątkowym i innych dokumentów potwierdzających jej sytuację majątkową protokołu takiego nie wypełniła a żądanych dokumentów nie złożyła. Lakoniczne stwierdzenia o trudniejszym o wcześniejszych roku 2013 i niezrozumiałej dla podatników podatku rolnego treści protokołu o stanie majątkowym (k. 3 i 5 akt administracyjnych) są absolutnie niewystarczające. Na ich podstawie organy podatkowe nie mogły poczynić żadnych ustaleń faktycznych i pozytywnie rozstrzygnąć wniosku skarżącej. Jednocześnie podnieść należy, że zawarty w piśmie z dnia 15 lipca 2013r. wniosek o "dokonanie czynności po godz, 16.00 w miejscu pobytu" (k. 6) zasadnie nie został uwzględniony. To bowiem organ podatkowy a nie podatnik decyduje na podstawie obowiązujących przepisów prawa o sposobie procedowania w danej sprawie. Skoro organ w rozpoznawanej sprawie nie widział potrzeby dokonania czynności w miejscu i terminie wskazanych przez skarżącą to ta ostatnia, domagając się pozytywnego załatwienia wniesionej sprawy, winna była złożyć dokumenty, w tym oświadczenie o stanie majątkowy, żądane przez organ. Ponadto zauważyć należy, że organ w przedmiotowych wezwaniach nie wymagał fizycznej obecności skarżącej, a jedynie złożenia przez nią stosownych wyjaśnień. W związku zaś z tym, że skarżąca nie przedstawiła dowodów mogących uzasadniać istnienie przesłanek zastosowania ulgi za zasadne należy uznać stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż brak było podstaw do uwzględnienia żądania. W szczególności nie ma takiego charakteru argument zawarty w odwołaniu, iż "ważnym interesem gminy jest pomagać rolnikom ....". Ze względu na swą abstrakcyjność i ogólność nie może być uznany za istotny dowód w sprawie. Ustosunkowując się do treści skargi zauważyć należy, że zawarte w niej argumenty dotyczące złej sytuacji zdrowotnej męża skarżącej i związana z tym konieczność ponoszenia wydatków na jego leczenie nie mogły wpłynąć na zaskarżone rozstrzygnięcie Po pierwsze nie są one poparte dokumentami dotyczącymi rzeczywistego stanu zdrowia i wysokości wydatków na leczenie męża skarżącej. Po drugie wskazywanie dowodów na etapie skargi do sądu administracyjnego jest z natury rzecz spóźnione. Sąd administracyjny bada legalność zaskarżonych aktów organów administracji, nie przeprowadza zaś postępowania dowodowego i nie dokonuje oceny zaoferowanych przez strony dowodów. Oznacza to tyle, że strona skarżąca winna przedstawić wszelkie posiadane dowody na etapie postępowania podatkowego. Tylko wtedy dowody te mogą mieć wpływ na wynik sprawy. Wskazanie ich przed sądem pozostaje bez wpływu na legalność zaskarżonej decyzji administracyjnej. Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności i w pełni akceptując stanowisko organów podatkowych w rozpoznawanej sprawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zmianami) należało orzec jak w sentencji. J.B.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło