I SA/Łd 931/13
PostanowienieWSA w Łodzi2013-10-01
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, którzy wykazali trudną sytuację materialną i zdrowotną, ale posiadają dochód pozwalający na pokrycie wpisu od skargi, powinni zostać zwolnieni od kosztów sądowych i otrzymać adwokata z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na częściowe uwzględnienie, gdy skarżący wykażą, że nie są w stanie ponieść kosztów ustanowienia adwokata, ale jednocześnie ich dochód pozwala na pokrycie wpisu od skargi. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, a ocena zależy od indywidualnych okoliczności sprawy.Stan faktyczny
Skarżący J. S. i W. S. wnieśli skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą zobowiązania podatkowego. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Skarżący przedstawili swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną, wskazując na niskie dochody z emerytur, wysokie wydatki na leczenie i opłaty eksploatacyjne. Po uzupełnieniu wniosku, referendarz sądowy postanowił przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym – ustanowienie adwokata, odmawiając jednocześnie zwolnienia od kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącym prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata; odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 1 października 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 1 października 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. i W. S. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. S. i W. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 rok p o s t a n a w i a: 1/ przyznać skarżącym – J. S. i W. S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata; 2/ odmówić przyznania skarżącym prawa pomocy w pozostałym zakresie, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
J. S. i W. S. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 rok.
W odpowiedzi na wezwanie do solidarnego uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł skarżący złożyli na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w niniejszej sprawie.
W złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy J. S. i W. S. oświadczyli, że prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Majątek rodziny stanowi nieruchomość w postaci mieszkania o pow. 75 m2. Skarżący wskazali przy tym, że osiągają dochód z tytułu emerytury w łącznej kwocie 4.451,19 zł. Wyjaśnili także, iż w okresie do marca 2003 roku do grudnia 2010 roku jedynym ich źródłem utrzymania była renta, a potem emerytura J. S. Z długów zaciągniętych w tamtym okresie nie wyszli do tej pory. Skarżący dodali, że skarżąca posiada orzeczenie o niepełnosprawności i udokumentowane koszty związane z wydatkami na leki. W 2012 roku wydatki te wyniosły 3.400 zł, a w obecnym roku stanowią obecnie kwotę ok. 2000 zł. Ponadto we wniosku skarżący zawarli oświadczenie, że nie zatrudniają i nie pozostają w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym i rzecznikiem patentowym.
Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżących, zarządzeniem z dnia 3 września 2013 roku wezwano wnioskodawców do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących ich sytuacji majątkowej, w tym do: nadesłania wyciągów z ewentualnie posiadanych przez nich rachunków bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, określenia kwoty środków przeznaczanych miesięcznie na utrzymanie rodziny i podstawowe opłaty eksploatacyjne oraz udokumentowania kwoty wydatków ponoszonych miesięcznie na zakup lekarstw - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
W odpowiedzi na wezwanie skarżący w drodze pisma procesowego z dnia 16 września 2013 roku oświadczyli, że nie posiadają rachunku bankowego, jedynym ich źródłem utrzymania są emerytury, które w całości przeznaczają na ten cel. Podali przy tym, że podstawowe opłaty eksploatacyjne w miesiącu sierpniu stanowiły kwotę
723,69 zł. Jednocześnie skarżący wyjaśnili, że w 2012 roku wydatki J. S. na cele rehabilitacyjne i związane z wykonywaniem czynności życiowych wyniosły 2.699,55 zł (plus 700 jako kwota bazowa do odliczeń). Z kolei w 2013 roku za sierpień wyniosły one 279,86 zł. Natomiast wydatki związane z leczeniem W. S. stanowią miesięcznie kwotę 100-150 zł. Do pisma załączono faktury dotyczące zakupu lekarstw.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje:
Wniosek zasługuje na częściowe uwzględnienie.
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.".
Zgodnie z art. 243 § 1 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
W niniejszej sprawie skarżący wystąpili o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy.
Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata wynika, że skarżący cierpią na liczne schorzenia chorobowe, skarżąca posiada orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Skarżący prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Ich jedyny majątek stanowi mieszkanie o pow. 75 m2. Łączny zaś dochód małżonków wynosi 4.451,19 zł. Obciążenie ich budżetu stanowią wydatki na podstawowe opłaty eksploatacyjne, które w miesiącu sierpniu wyniosły 723,69 zł. Jednocześnie skarżący ponoszą wydatki na leczenie i rehabilitację, które w 2012 roku (w odniesieniu do J. S.) stanowiły kwotę 2.699,55 zł (plus 700 jako kwota bazowa do odliczeń). Z kolei w 2013 roku za miesiąc sierpień wydatki na ten cel wyniosły 279,86 zł. Natomiast wydatki związane z leczeniem W. S. stanowią miesięcznie kwotę 100-150 zł. Łącznie zatem miesięczne wydatki rodziny zamykają się kwotą rzędu 1.103,55 zł - 1.153,55 zł.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, w tym zwłaszcza kwotę dochodu rodziny oraz niezbędnych wydatków na leczenie i podstawowe opłaty, Referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżących zasługuje jedynie na częściowe uwzględnienie i przyznał im prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Skarżący wykazali bowiem dostatecznie, że nie są w stanie ponieść kosztów jego ustanowienia bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie.
Jednocześnie w pozostałym zakresie dotyczącym przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych uznać należało, że wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie i odmówić przyznania skarżącym prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wykazana kwota dochodu małżonków (4.451,19 zł) pomniejszona o przedstawioną najwyższą kwotę wszystkich wydatków rodziny (1.153,55 zł) pozwala bowiem przyjąć, że skarżący są w stanie ponieść koszty sądowe w niniejszej sprawie, obejmujące na tym etapie postępowania jedynie wpis od skargi w wysokości 100 zł.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 2 i
art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
AK.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło