I SA/Łd 932/16

PostanowienieWSA w Łodzi2016-11-28

Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona, która wspólnie z rodziną dysponuje stałym miesięcznym dochodem w wysokości ok. 6.000 zł netto, posiada własne mieszkanie i dwa samochody, może zostać uznana za osobę, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych został odmówiony, ponieważ strona skarżąca, pomimo posiadania rodziny i ponoszenia wydatków, dysponuje stałym miesięcznym dochodem w wysokości ok. 6.000 zł netto, posiada własne mieszkanie i dwa samochody. W ocenie sądu, zgromadzony materiał dowodowy nie wykazał, że strona nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, a zgromadzone środki pozwalają na wygospodarowanie kwoty na wpisy sądowe.
Stan faktyczny
R. B. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą określenia wysokości zobowiązania w podatku od czynności cywilnoprawnych. Wraz ze skargą złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach wynikało, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe z żoną i synem, utrzymując się z wynagrodzenia ok. 6.000 zł netto miesięcznie. Rodzina posiada własne mieszkanie, działkę i dwa samochody. Wydatki miesięczne rodziny wynoszą ok. 700-730 zł na opłaty eksploatacyjne i ok. 300 zł na leki. Roczny dochód rodziny wynosi ok. 65.000 zł.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącemu R. B. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (zwolnienia od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 28 listopada 2016 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. B. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...], UNP:[...] w przedmiocie: określenia wysokości zobowiązania w podatku od czynności cywilnoprawnych p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu R. B. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W dniu 7 października 2016 roku R. B. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku określającą mu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu zawarcia umów depozytu nieprawidłowego. W skardze zawarty został wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz informacji udzielonych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że wnioskodawca wspólnie z żoną i synem prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest wynagrodzenie za pracę małżonków na poziomie ok. 6.000 zł netto miesięcznie. Rodzina zamieszkuje w będącym jej własnością mieszkaniu M-3, dodatkowo posiada działkę o powierzchni 1.080 m2 w miejscowości A. oraz dwa samochody Audi A6 i Opel Corsa. Wydatki rodziny z tytułu opłat eksploatacyjnych udokumentowane przez skarżącego zamykają się kwotą ok. 700-730 zł miesięcznie (czynsz, prąd, gaz, telewizja, i usługi telekomunikacyjne), ponadto wnioskodawca oświadczył, ok. 300 zł rodzina wydaje na leki. Z nadesłanych odpisów zeznań podatkowych wynika, że roczny dochód rodziny na przestrzeni ostatnich dwóch lat zamykał się kwotą ok. 65.000 zł. Z nadesłanych wyciągów z rachunków bankowych wynika, że na koncie żony skarżącego na dzień występowania z wnioskiem o prawo pomocy znajdowała się kwota (2.010 zł) umożliwiająca poniesienie kosztów wpisu sądowego od skargi zwłaszcza, że na koniec miesiąca października saldo rachunku było dodatnie i wynosiło 1.592 zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016r., poz. 718 ze zm.) dalej "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy dołączonych dokumentów wynika, że wnioskodawca wspólnie z żoną i synem prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest wynagrodzenie za pracę małżonków na poziomie ok. 6.000 zł netto miesięcznie. Rodzina zamieszkuje w będącym jej własnością mieszkaniu M-3, dodatkowo posiada działkę o powierzchni 1.080 m2 w miejscowości A. oraz dwa samochody Audi A6 i Opel Corsa. Wydatki rodziny z tytułu opłat eksploatacyjnych udokumentowane przez skarżącego zamykają się kwotą ok. 700-730 zł miesięcznie. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w sprawie niniejszej (642 zł) oraz fakt, że przed tutejszym sądem równolegle zawisła druga sprawa z wpisem sądowym w wysokości 240 zł stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem koniecznego utrzymania, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Rodzina wnioskodawcy dysponuje stałym miesięcznym dochodem, na poziomie 6.000 zł który w zestawieniu z wykazanymi niezbędnymi kosztami utrzymania, pozwala w ocenie referendarza sądowego na wygospodarowania kwoty 882 zł tytułem wpisów od obu wniesionych skarg oraz poniesienie ewentualnych dalszych kosztów postępowania, których wysokość będzie już zdecydowanie niższa. Instytucja prawa pomocy nie bez przyczyny określana jest mianem "prawa ubogich", prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego z jakichkolwiek źródeł, skarżący zarabiający netto blisko średnią krajową i którego bliscy są właścicielami znacznej wartości majątku nie należy do tego kręgu podmiotów. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. Ake.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło