I SA/Łd 936/17
PostanowienieWSA w Łodzi2017-12-04
Skład orzekający: Referendarz sądowy Tomasz Naraziński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, której majątek jest obciążony hipotekami i wobec której toczą się postępowania egzekucyjne, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli jej wspólnicy prowadzą działalność gospodarczą w innych spółkach handlowych?Ratio decidendi
Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ pomimo obciążenia majątku i toczących się postępowań egzekucyjnych, jej wspólnicy posiadają udziały w innych spółkach handlowych, co sugeruje możliwość pozyskania środków na pokrycie kosztów sądowych poprzez dopłaty lub pożyczki od wspólników. Taka sytuacja jest sprzeczna z celem instytucji prawa pomocy i zasadą ponoszenia kosztów postępowania przez strony.Stan faktyczny
Spółka A. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. dotyczącą podatku VAT. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 19.141 zł, spółka wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, uzasadniając to licznymi postępowaniami egzekucyjnymi, zajęciem rachunków bankowych, znacznymi zobowiązaniami przekraczającymi wartość majątku oraz stratami finansowymi w poprzednich okresach. Do wniosku dołączono dokumentację finansową spółki oraz informacje o majątku wspólników.Rozstrzygnięcie
Odmówiono A. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 4 grudnia 2017 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Tomasz Naraziński po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr UNP:[...] w przedmiocie: określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy i do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za IV kwartał 2014 r. p o s t a n a w i a: odmówić A. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W dniu 21 sierpnia 2017 r. Spółka z o.o .A., reprezentowana przez doradcę podatkowego wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. w sprawie określenia w podatku od towarów za IV kwartał 2014 r. zobowiązania w wysokości 1.147.059 zł oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy i do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy, w wysokości 0 zł za IV kwartał 2014 r.
W odpowiedzi na doręczony pełnomocnikowi spółki odpis zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z dnia 28 września 2017 r. w sprawie obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 19.141 zł, spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku podniosła, że wobec spółki toczą się liczne postępowania egzekucyjne dotyczące zaległości z tytułu składek ZUS, podatku dochodowego i podatku od towarów i usług oraz podatku od nieruchomości. W toku tych postępowań nastąpiło zajęcie rachunków bankowych spółki.
Wysokość zobowiązań wynikających z decyzji wraz z odsetkami od zaległości przekracza znacznie wartość majątku spółki.
W roku 2016 spółka poniosła stratę w wysokości 7.269.427 zł, natomiast w okresie od 1 stycznia do 30 września 2017 r. strata wyniosła 122.599 zł.
Według bilansu spółka posiada aktywa w wysokości 10.767.127 zł. Środki trwałe są obciążone hipotekami podobnie jak działki wykazane w bilansie jako inwestycje krótkoterminowe.
Z oświadczenia o stanie majątku i dochodach wynika, że kapitał zakładowy spółki wynosi 1.000.000 zł, wartość środków trwałych wnioskodawcy wynosi 3.303.065 zł.
Spółka wymieniła we wniosku trzy rachunki bankowe, których saldo wynosi odpowiednio: -48.805 zł, 7,33 zł i 0 zł. Według oświadczenia w kasie spółki znajduje się 30.966 zł. Zobowiązania spółki, w tym wynikające z zaskarżonej decyzji wynoszą 10.122.533 zł.
Do wniosku załączono bilans na dzień 31 grudnia 2016 oraz na dzień 30 września 2017 r., rachunek zysków i strat za rok 2016, wyciągi z rachunków bankowych, wykazy zaległości wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych objęte tytułami wykonawczymi, zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego przez Dyrektora Oddziału ZUS w T. M. oraz Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Ł. oraz zawiadomienia o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej przez ww. organ podatkowy. Ponadto spółka załączyła kilkustronicowy wykaz zobowiązań zabezpieczonych hipotekami ustanowionymi na rzecz organów celnych, podatkowych oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz banków.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1 -3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), powoływanej dalej w skrócie jako P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
W niniejszej sprawie spółka wystąpiła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, tj. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Wykazanie braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania powinno nastąpić przez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach.
W ocenie referendarza wniosek spółki nie zasługuje na uwzględnienie. Z oświadczenia zawartego we wniosku wynika, że w kasie spółki znajduje się 30.966,21 zł, tj. kwota z której spółka może pokryć wpis od skargi (19.141 zł), a w przyszłości ewentualny wpis od skargi kasacyjnej, który wynosi połowę wpisu od skargi.
Z nadesłanego bilansu wynika, że na dzień 30 września 2017 r. spółka posiadała kapitał zakładowy w wysokości 1.000.000 zł oraz kapitał zapasowy w wysokości 8.950.621,94 zł. Spółka posiada również środki trwałe o wartości 1.556.707,41 (bilans na dzień 30.09.2017 r.) Dane te świadczą o tym, że spółka posiada znaczny majątek.
Ponadto z dostępnych informacji wynika, że wspólnik skarżącej spółki J. K. K. posiada udziały w innych spółkach: B. Spółka z o.o. (udziały o wartości 50.000 zł), C. Spółka z o.o. (udziały o wartości 1.250 zł) oraz jest komandytariuszem w Spółce komandytowej C. Spółka z o.o.
Wspólniczka A.H. D. posiada udziały w: Spółce z o.o. D. o wartości 1.568.000 zł, w Spółce z o.o. D.. -2.450 zł, Spółce z o.o.E.-25.000 zł, Spółce z o.o. F. – 3.000 zł.
Z powyższego wynika, że wspólnicy skarżącej spółki prowadzą działalność gospodarczą w ramach innych spółek handlowych i skarżąca spółka nie jest ich jedynym źródłem dochodów. Skarżąca spółka może zatem pozyskać środki finansowe na opłacenie kosztów postępowania z dopłat lub pożyczek od swoich wspólników.
W ocenie referendarza sprzeczne z celem instytucji prawa pomocy jak również z wynikającą z art. 199 P.p.s.a., zasadą, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, byłoby udzielenie prawa pomocy spółce z o.o., której majątek jest wprawdzie w znacznym stopniu obciążony hipotekami i wobec której toczą się liczne postępowania egzekucyjne, ale jej wspólnikami są osoby, które prowadzą działalność gospodarczą w innych spółkach handlowych i można z dużym prawdopodobieństwem przyjąć, że ich sytuacja majątkowa (dochody) pozwala na zasilenie majątku i udzielenie skarżącej spółce dopłat lub pożyczek, co pozwoliłoby spółce ponieść koszty sądowe bez konieczności występowania o udzielenie pomocy ze strony Skarbu Państwa.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
AKE.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło