I SA/Łd 939/10

Dnia 4 listopada 2010 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2010 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku B. N. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za miesiące od stycznia do grudnia 2006 roku p o s t a n a w i a: 1/ przyznać skarżącej - B. N. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi; 2/ odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. B.N. złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Łodzi z dnia [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za miesiące od stycznia do grudnia 2006 roku. We wniosku tym skarżąca podała, że nie posiada żadnego majątku, za wyjątkiem mieszkania o pow. 39 m2. Uzyskuje dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 5.033 zł, z którego kwota 2.529,43 zł co miesięcznie podlega potrąceniu w związku z zajęciem egzekucyjnym. Ponadto skarżąca wyjaśniła, że prowadzi działalność w formie małej stacji paliw w miejscowości D. W związku z prowadzoną wobec niej kontrolą podatkową organ na podstawie 12 tytułów wykonawczych wszczął wobec niej postępowanie zabezpieczające i egzekucyjne. Na podstawie postanowienia Prokuratora Prokuratury Rejonowej Ł. zabezpieczono towar jej kontrahenta, w rezultacie czego od 8 czerwca 2010 r. faktycznie nie prowadzi działalności gospodarczej, a stacja paliw jest zamknięta. Ponadto w międzyczasie wobec skarżącej przez okres ok. 2 lat były prowadzone inne postępowania podatkowe, które zakończyły się dla niej korzystnymi wyrokami WSA w Łodzi. Postępowanie odwoławcze znacznie nadwyrężyło jej budżet jako małego, drobnego przedsiębiorcy. Czynności postępowania zabezpieczającego, egzekucyjnego oraz konieczność ponoszenia dodatkowych kosztów przestoju stacji paliw, w tym pensji pracowników, ZUS, podatków oraz stałych kosztów powodują, że skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów wpisu sądowego. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawczyni, zarządzeniem Referendarza sądowego z dnia 23 sierpnia 2010 roku, a następnie zarządzeniem z dnia 8 września 2010 roku wezwano pełnomocnika skarżącej do jednoznacznego wskazania, czy skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe; nadesłania wyciągów z posiadanych przez nią kont i lokat bankowych za ostatnie 3 miesiące; wskazania kwoty miesięcznych wydatków eksploatacyjnych wraz z ich udokumentowaniem oraz nadesłania dokumentów potwierdzających wskazane we wniosku zajęcia komornicze, a ponadto złożenia zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodów skarżącej za 2009 rok bądź złożenia odpisu (kserokopii) zeznania podatkowego za 2009 rok, a także deklaracji podatkowych VAT-7 skarżącej za ostatnie cztery okresy rozliczeniowe oraz wyciągu z rachunku bankowego (ROR) wskazanego w nadesłanych przez skarżącą listach płac - z okresu ostatnich 3 miesięcy, w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwania skarżąca w drodze pisma procesowego z dnia 6 września 2010 roku wskazała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie posiada konta bankowego oraz lokat bankowych. Do pisma załączyła faktury za energię elektryczną, gaz i telefon, informację o wysokości czynszu, paski z listy płac za miesiące (VI-VIII). A ponadto wraz z pismem z dnia 29 września 2010 roku skarżąca przedłożyła deklaracje VAT-7 za ostatnie cztery miesiące, wyciągi z rachunku bankowego (ROR). Wniosła przy tym o przedłużenie o 14 dni terminu do złożenia zaświadczenia z Urzędu Skarbowego w Z. Przychylając się do żądania skarżącej, Referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 6 października 2010 roku przedłużył powyższy termin zgodnie z wnioskiem skarżącej. W dniu 27 października 2010 roku skarżąca złożyła do akt sprawy zaświadczenie z Urzędu Skarbowego w Z. o wysokości dochodu w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 rok. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym została uregulowana w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata lub radcy prawnego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata lub radcy prawnego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Z kolei koszty sądowe obejmują opłaty sądowe, w tym wpis i opłatę kancelaryjną, oraz zwrot wydatków (art. 211 i art. 212 § 1 p.p.s.a.) Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Przede wszystkim należy jednak zauważyć, iż stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie strony skarżącej leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, iż wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie w zakresie jedynie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi. W tym kontekście wskazać należy, że analiza możliwości płatniczych skarżącej przedstawionych we wniosku i dokumentach źródłowych dowodzi, iż niewątpliwie wnioskodawczyni nie ma dostatecznych środków na poniesienie wpisu sądowego od skargi w kwocie 6.959 zł, co stanowi przesłankę niezbędną do częściowego zwolnienia od kosztów sądowych (art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 4 p.p.s.a.). Istotnym w tym względzie jest także to, iż skarżąca nie posiada żadnego majątku, za wyjątkiem mieszkania o pow. 39 m2. Jej wynagrodzenie objęte jest zajęciem egzekucyjnym i kwota potracenia wynosi 2.529,43 zł miesięcznie. Ponadto skarżąca ponosi wydatki z tytułu utrzymania mieszkania, które miesięcznie stanowią kwotę rzędu 762 zł. Tym niemniej przedstawiona we wniosku sytuacja majątkowa skarżącej, w tym zwłaszcza fakt, iż w roku 2009 skarżąca uzyskała dochód brutto w wysokości 83.728,56 zł (według PIT 37), a ponadto osiągnęła dochód w kwocie 25.088,53 zł według (PIT-36L), przy jednoczesnym, wynikającym z deklaracji dla podatku od towarów i usług (VAT-7 za okres od maja do sierpnia 2010) nabyciu towarów i usług o wartości 273.999 zł netto, uzasadnia przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym, jak wyżej wskazano, jedynie zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi i zarazem uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie, dotyczącym przyszłych, ewentualnych, kosztów sądowych. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 4 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. (MSi)