I SA/Łd 939/10

Dnia 20 maja 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku B. N. o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi B. N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za miesiące od stycznia do grudnia 2006 roku p o s t a n a w i a: przyznać skarżącej – B. N. prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego. Wyrokiem z dnia 1 lutego 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po rozpoznaniu skargi B.N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za miesiące od stycznia do grudnia 2006 roku, uchylił zaskarżoną decyzję i określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Dyrektor Izby Celnej w Ł.. W związku z wszczętym powyższą skargą kasacyjną postępowaniem kasacyjnym skarżąca pismem z dnia 13 maja 2013 roku wystąpiła do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego. W dniu 22 marca 2013 roku Naczelny Sąd Administracyjny przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi według właściwości wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy, celem jego rozpoznania. W nadesłanym następnie, na wezwanie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca, wskazując, że wnosi o ustanowienie adwokata, podała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie posiada żadnego majątku, za wyjątkiem mieszkania o pow. 39 m2. Uzyskuje dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 3.073,33 zł, przy czym kwota stanowiąca 50% tego dochodu podlega potrąceniu w związku z zajęciem egzekucyjnym. Jednocześnie w uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że utraciła radcę prawnego, który ją dotychczas reprezentował, z przyczyn finansowych. Nie posiada aktualnie środków na opłacenie jego usług, z uwagi na dostępną kwotę wynagrodzenia. Podkreśliła, że znajduje się w dramatycznej sytuacji finansowej, zalega z czynszem, a ponadto prowadzone sprawy powodują ogromne koszty prawnicze. Z uwagi na fakt, że powyższe oświadczenia skarżącej budziły istotne wątpliwości dotyczące kwestii jej reprezentacji przez dotychczasowego pełnomocnika z wyboru w osobie radcy prawnego D.K., zarządzeniem z dnia 11 kwietnia 2013 roku Referendarz sądowy wezwał skarżącą do złożenia jednoznacznego oświadczenia w kwestii niepozostawania z dotychczasowym pełnomocnikiem z wyboru – radcą prawnym D.K. w stosunku prawnym uzasadniającym jej reprezentację w postępowaniu przed sądami administracyjnymi i do przedstawienia dokumentu potwierdzającego fakt wypowiedzenia mu pełnomocnictwa przez skarżącą - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Jednocześnie wezwano skarżącą do sprecyzowania żądania objętego wnioskiem poprzez jednoznaczną odpowiedź, czy wnosi o ustanowienie dla niej pełnomocnikiem z urzędu radcy prawnego czy też adwokata - w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Pismem z dnia 29 kwietnia 2013 roku skarżąca poinformowała, że z radcą prawnym D.K. od listopada 2011 roku nie pozostaje w stosunku prawnym. Pełnomocnik ten wypowiedział jej współpracę, z uwagi na fakt, że został skreślony z listy radców prawnych. W związku z tym skarżąca wniosła o ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Do pisma załączyła uchwałę o skreśleniu wyżej wymienionego radcy prawnego z listy radców prawnych. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Wniosek skarżącej jest zasadny. Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym została uregulowana w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata lub radcy prawnego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata lub radcy prawnego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Przy czym zgodnie z art. 246 § 3 p.p.s.a., adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to jedynie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Przede wszystkim należy jednak zauważyć, iż stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jego udzielenie. W interesie strony leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej, a także wykazanie, iż nie pozostaje ona w stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, iż wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie. W tym kontekście wskazać przede wszystkim należy, że skarżąca aktualnie nie pozostaje w stosunku prawnym z dotychczasowym pełnomocnikiem z wyboru, gdyż radca prawny D.K. został skreślony z listy radców prawnych (vide: uchwała nr [...] Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w P. z dnia [...]), wcześniejszą przy tym współpracę z tym pełnomocnikiem skarżąca zakończyła z uwagi na brak środków finansowych na ten cel. Jednocześnie analiza aktualnych możliwości płatniczych skarżącej przedstawionych we wniosku i pozostałych aktach sprawy dowodzi, iż niewątpliwie wnioskodawczyni nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru, co stanowi przesłankę niezbędną do przyznania prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu (art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 p.p.s.a.). Istotnym w tym względzie jest także to, iż skarżąca nie posiada żadnego majątku, za wyjątkiem mieszkania o pow. 39 m2. Jej wynagrodzenie objęte jest zajęciem egzekucyjnym, a kwota potrącenia obejmuje 50% kwoty osiąganego wynagrodzenia. Skarżąca ponosi przy tym wydatki z tytułu utrzymania mieszkania i spłaty rat kredytowych, które miesięcznie stanowią kwotę rzędu 1.332,5 zł. Ponadto skarżąca cierpi na liczne schorzenia i ponosi koszty ich leczenia. W tym stanie rzeczy, Referendarz sądowy uznał, że skarżąca wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i na tej podstawie przyznał jej prawo pomocy w żądanym zakresie. Jednocześnie w ocenie Referendarza sądowego skarżąca wykazała również, że nie pozostaje w stosunku prawnym z dotychczasowym pełnomocnikiem – radcą prawnym D.K. uzasadniającym jej reprezentację w postępowaniu przed sądem administracyjnym, potwierdzając tym samym zasadność przyznania jej w niniejszej sprawie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu w osobie radcy prawnego. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. (MSi)