I SA/Łd 941/14

Dnia 26 września 2014 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 26 września 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w T. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie uchylenia w całości decyzji organu pierwszej instancji w sprawie podatku od towarów i usług za okres od marca do grudnia 2008 roku i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącej – A Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w T. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w T., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie doradcy podatkowego, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...]roku w przedmiocie uchylenia w całości decyzji organu pierwszej instancji w sprawie podatku od towarów i usług za okres od marca do grudnia 2008 roku i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od tej skargi w kwocie 500 zł skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Jednocześnie w złożonym na urzędowym formularzu PPPr oświadczeniu o majątku i dochodach Spółka ograniczyła się jedynie do wskazania, że przedmiotem prowadzonej przez nią działalności gospodarczej jest obrót złomem, skup i sprzedaż metali. Wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 1.050.000 zł. Natomiast w uzasadnieniu wniosku powołała się na trudną sytuację majątkową. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia 2 września 2014 roku wezwano pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie wyciągów z posiadanych przez skarżącą rachunków i lokat bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, wskazanie źródła i kwoty środków przeznaczanych na finansowanie bieżącej działalności Spółki, złożenie odpisu aktualnego bilansu oraz rachunku zysków i strat Spółki, określenie miesięcznej kwoty dochodu osiąganego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej oraz przedstawienie odpisu (kserokopii) zeznania podatkowego skarżącej za 2013 rok - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W wykonaniu powyższego wezwania w drodze pisma z dnia 16 września 2014 roku pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, że Spółka nie posiada otwartych kont i lokat bankowych, ma jedynie konto z lokatą typu overnight. Podobnie jak w 2013 roku Spółka odnotowuje stratę z działalności. Źródła finansowania bieżącej działalności to factoring i pożyczka od udziałowca. Kwota udzielonych pożyczek w lipcu wyniosła 500.000 zł, a w sierpniu 2014 r. – 300.000 zł. Do pisma załączono wymagane dokumenty źródłowe. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Wniosek skarżącej jest niezasadny. Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.". Stosownie do przepisu art. 243 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy osobie prawnej może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Od referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające do udzielenie prawa pomocy. Należy podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest wyjątkiem od przewidzianej w art. 199 p.p.s.a. zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości, zgodnie z którą strony postępowania ponoszą koszty związane ze swym udziałem w sprawie. Ponadto jako forma dofinansowania z budżetu państwa powinna się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście i obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, nr 1, poz. 8). Ze złożonego na urzędowym formularzu (PPPr) wniosku o przyznanie prawa pomocy, dodatkowych dokumentów i informacji źródłowych wynika, że przedmiotem prowadzonej przez Spółkę działalności gospodarczej jest obrót złomem, skup i sprzedaż metali. Wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 1.050.000 zł. Wartość środków trwałych, według bilansu na dzień 31.07.2014 r., stanowiła kwotę 2.065.846,75 zł. Zgromadzone na ten dzień środki na rachunku bankowym i w kasie opiewały na kwotę 475.123,42 zł. Jednocześnie według rachunku zysków i strat na dzień 31.07.2014 r. Spółka poniosła stratę netto w kwocie - 845.088,70 zł. Według zaś zeznania podatkowego CIT-8 w 2013 roku z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej Spółka poniosła stratę w wysokości -247.852,14 zł. Źródła finansowania bieżącej działalności skarżącej stanowią factoring i pożyczka od udziałowca. Kwota udzielonych pożyczek w lipcu wyniosła 500.000 zł, a w sierpniu 2014 r. 300.000 zł. Jednocześnie analiza nadesłanych wyciągów bankowych dowodzi, że Spółka posiada lokatę overnight na znaczącą kwotę, w tym choćby w dniu 1 sierpnia 2014 r. środki na tej lokacie opiewały na kwotę 422.605,09 zł, a następnie w dniu 5 sierpnia 2014 r. lokata dotyczyła kwoty 501.411,05 zł, w dniu zaś 31 sierpnia 2014 r. lokata opiewała na kwotę 165.129,67 zł. Biorąc pod uwagę powyższe, w tym wykazaną wartość środków trwałych skarżącej, kwotę środków na rachunku bankowym oraz kwotę lokaty typu overnight oraz wysokość wpisu od skargi (500 zł), należało uznać, że skarżąca nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie, a tym samym jej wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Oceny tej nie zmienia fakt poniesienia przez skarżącą straty. Wykazana strata z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej nie przesądza bowiem o utracie płynności finansowej skarżącej i braku możliwości regulowania wymaganych zobowiązań. Podkreślić przy tym należy, że skarżąca jest osobą prawną – spółką prawa handlowego, powołaną celem prowadzenia działalności gospodarczej, a więc w celu zarobkowym, nastawionym na przynoszenie zysków swoim udziałowcom. W sytuacji zatem, gdy wolą tychże udziałowców jest dalsze podtrzymywanie bytu prawnego spółki oraz jej funkcjonowania w obrocie gospodarczym, powinni oni uzupełnić ewentualne niedobory środków niezbędnych na pokrycie jej uzasadnionych wydatków, do których należy zaliczyć także wydatki związane z toczącym się postępowaniem sądowym. Zachodzi bowiem brak racjonalnego uzasadnienia dla przerzucania tych kosztów na podatników poprzez ich pokrycie ze środków publicznych (por. postanowienie WSA w Rzeszowie z dnia 19 sierpnia 2013 r., I SA/Rz 536/13 oraz postanowienie WSA w Krakowie z dnia 27 sierpnia 2013 r., II SA/Kr 745/11; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. mko