I SA/Łd 943/14

PostanowienieWSA w Łodzi2014-09-18

Skład orzekający: Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Referendarz sądowy uznał, że skarżący wykazał dostatecznie, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Pomimo braków formalnych we wniosku, które zostały uzupełnione, oraz nieprzedstawienia wszystkich wymaganych dokumentów (np. potwierdzających status bezrobotnej żony, informacji o wydatkach miesięcznych, wyciągów z rachunków bankowych), sąd wziął pod uwagę niską kwotę dochodu rodziny (renta po potrąceniach), fakt posiadania na utrzymaniu studiującego syna i bezrobotnej żony, a także znaczną kwotę zadłużenia skarżącego. Spełnienie przesłanki niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania obligowało do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stan faktyczny
Skarżący W. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego w podatku VAT. Wniosek początkowo zawierał braki formalne (brak podpisu), które zostały uzupełnione. Skarżący podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i studiującym synem, jest osobą niepełnosprawną, a jego dochód z renty po potrąceniach wynosi 767,28 zł. W skład majątku wchodzi służebność mieszkania, a znaczna kwota należności została zajęta przez urząd skarbowy. Skarżący nie przedstawił wszystkich wymaganych dokumentów dotyczących sytuacji materialnej rodziny.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu W. B. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 18 września 2014 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 18 września 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku W. B. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za marzec 2013 roku p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu – W. B. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W. B. złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za marzec 2013 roku. We wniosku tym skarżący podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną E. i 22-letnim studiującym synem A.. Jest osobą niepełnosprawną. Uzyskuje dochód z tytułu renty w wysokości 1.292,85 zł, przy czym w związku z potrąceniami do dyspozycji pozostaje mu kwota 767,28 zł. W skład majątku rodziny wchodzi jedynie służebność mieszkania o pow. 100 m2. Do wniosku skarżący załączył orzeczenie o niepełnosprawności oraz zawiadomienie o zajęciu pozostałych prawa majątkowych z kwotą należności wynoszącą 3.350.182, 65 zł. Zarządzeniem z dnia 2 września 2014 roku skarżący został wezwany do usunięcia braku formalnego wniosku poprzez własnoręczne podpisanie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, względnie złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy na nowym formularzu (PPF) zawierającym własnoręczny podpis skarżącego, w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Jednocześnie na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarżący został wezwany do wyjaśnienia przyczyny braku zatrudnienia jego żony i osiągania przez nią dochodu, w tym ewentualnego przedstawienia decyzji potwierdzającej jej status jako osoby bezrobotnej, z prawem lub bez prawa do zasiłku z tego tytułu, nadesłania wyciągów z ewentualnie posiadanych przez małżonków rachunków bankowych - z okresu ostatnich 3 miesięcy, wyjaśnienia przyczyny braku wykazania przedmiotów wartościowych, zgodnie z rubryką nr 7.2.2. wniosku PPF oraz określenia kwoty wydatkowanej miesięcznie na utrzymanie rodziny i podstawowe opłaty eksploatacyjne, w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwania w dniu 12 września 2014 roku wpłynął do Sądu prawidłowo podpisany przez skarżącego formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy o symbolu PPF. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną E. i 22-letnim synem A.. W skład majątku rodziny wchodzą: służebność mieszkania o pow. 100 m2 oraz naczepa samochodowa i samochód osobowy (zajęte przez urząd skarbowy). Dochodzone przez organ egzekucyjny należności opiewają przy tym łącznie na kwotę 3.350.182, 65 zł. Skarżący jest osobą niepełnosprawną. Osiągany przez niego dochód z tytułu renty, pod potrąceniach, wynosi 767,28 zł. Na utrzymaniu skarżącego pozostaje studiujący syn i bezrobotna żona. Przy czym skarżący nie nadesłał dokumentów potwierdzających status żony jako osoby bezrobotnej. Ponadto nie przedstawił także żadnych informacji o wydatkach miesięcznych rodziny na utrzymanie i podstawowe opłaty eksploatacyjne, a także informacji w kwestii ewentualnego posiadania rachunków bankowych przez małżonków. Biorąc pod uwagę powyższe, w tym zwłaszcza kwotę dochodu rodziny, pomniejszoną niewątpliwie o koszty utrzymania rodziny, a także kwotę wykazanych należności skarżącego, Referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W tej sytuacji uznać bowiem należało, że skarżący wykazał dostatecznie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Spełnienie zaś tej przesłanki obligowało do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 zw. z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. mko

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło