I SA/Łd 943/16
PostanowienieWSA w Łodzi2017-01-23
Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadniałoby przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mimo wykazywanej straty w działalności gospodarczej, wysokie obroty spółki, w której skarżący jest udziałowcem, oraz wartość posiadanych udziałów, ujawnione dopiero na wezwanie sądu, wskazują na możliwość poniesienia kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący L. W. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą odpowiedzialności podatkowej za zaległości spółki z o.o. z tytułu VAT. Wraz ze skargą złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, skarżący przedłożył dodatkowe dokumenty i oświadczenia dotyczące swojej sytuacji majątkowej i rodzinnej. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący nie wykazał niemożności poniesienia kosztów postępowania.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącemu L. W. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 23 stycznia 2017 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku L. W. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr UNP: [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe spółki z o.o. z tytułu podatku od towarów i usług za kwiecień i maj 2014 roku wraz z kosztami postępowania egzekucyjnego oraz umorzenia postępowania w części dotyczącej odpowiedzialności za zaległości spółki z o.o. w tym podatku za czerwiec 2014 roku p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu – L. W. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
L. W., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe spółki z o.o. z tytułu podatku od towarów i usług za kwiecień i maj 2014 roku wraz z kosztami postępowania egzekucyjnego oraz umorzenia postępowania w części dotyczącej odpowiedzialności za zaległości spółki z o.o. w tym podatku za czerwiec 2014 roku. W skardze został zawarty wniosek o zwolnienie z opłaty sądowej od skargi.
Jednocześnie w złożonym, na urzędowym formularzu (PPF), wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący rozszerzył zakres swego żądania i wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazał przy tym, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną A. i 18-letnią córką K.. Rodzina zamieszkuje w domu jednorodzinnym, obciążonym hipoteką na rzecz banku i urzędu skarbowego. Skarżący oświadczył także, iż z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej poniósł stratę. Jego żona i córka osiągają dochód z tytułu umowy o pracę w łącznej wysokości ok. 1.400 zł netto. Wydatki rodziny z tytułu opłat eksploatacyjnych, podatku od nieruchomości i wywozu śmieci wynoszą ok. 520 zł.
Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 15 listopada 2016 roku referendarz sądowy zobowiązał pełnomocnika skarżącego do złożenia przez skarżącego dodatkowych dokumentów i oświadczeń dotyczących jego sytuacji majątkowej, w tym do: udokumentowania wykazanej we wniosku straty podatkowej skarżącego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, przedstawienia zaświadczeń o wysokości dochodu miesięcznego netto żony i córki skarżącego z okresu ostatnich 3 miesięcy, nadesłania wyciągów z posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych za ostatnie 3 miesiące (w tym rachunku związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej), a także wyciągów z posiadanych przez żonę i córkę skarżącego rachunków bankowych za ostatnie 3 miesiące oraz przedstawienia odpisu zeznania podatkowego skarżącego i jego żony za 2015 rok - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącego w drodze pism z dnia 30 listopada 2016 roku i 8 grudnia 2016 roku nadesłał dodatkowe dokumenty źródłowe dotyczące sytuacji majątkowej skarżącego i jego rodziny. Ponadto w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 23 grudnia 2016 roku w dniu 16 stycznia 2017 roku pełnomocnik skarżącego przedłożył dodatkowe oświadczenie dotyczące posiadanych przez skarżącego udziałów w Spółce A.Sp. z o.o., załączając je do pisma z dnia 9 stycznia 2017 roku.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje:
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718) – dalej jako: "p.p.s.a.".
Stosownie do postanowień art. 243 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Z kolei stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić przy tym należy, że wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz nadesłanych dodatkowych dokumentów i oświadczeń wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną A. i 18-letnią córką K.. Rodzina zamieszkuje w domu jednorodzinnym, obciążonym hipoteką na rzecz banku i urzędu skarbowego. Żona i córka skarżącego osiągają dochód z tytułu umowy o pracę w łącznej wysokości ok. 1.400 zł netto. Wydatki rodziny z tytułu opłat eksploatacyjnych, podatku od nieruchomości i wywozu śmieci wynoszą przy tym ok. 520 zł. Skarżący i jego żona nie posiadają czynnych rachunków bankowych. Z kolei oznaczone jako "dostępne" saldo rachunku należącego do ich córki w analizowanym okresie (28.08-25.11.2016 roku) opiewało na kwoty rzędu: 2.660,03 zł -1.284,66 zł. Skarżący, jak wskazał, z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej ponosi stratę. W 2015 roku Spółka A. Sp. z o.o. nie osiągnęła żadnego dochodu (według CIT-8). Według zaś rachunku zysków i strat tej Spółki jej strata netto na dzień 31.10.2016 roku wynosiła -1.022.233.59 zł. Skarżący posiada w tej Spółce łącznie 100 udziałów o wartości nominalnej 50 zł każdy, co łącznie stanowi wartość 5.000 zł. Pełni w niej, jak oświadczył, funkcję prezesa zarządu, nie osiąga jednak z tego tytułu żadnego dochodu. Uwagę zwracają jednak obroty tej Spółki, bowiem, jak wynika z deklaracji VAT-7d za trzeci kwartał 2016 roku, Spółka dokonała dostawy towarów i świadczenia usług oraz dostawy wewnątrzwspólnotowej na łączną kwotę 6.902.983 zł, nabywając przy tym towary i usługi o wartości netto wynoszącej 7.763.208 zł, co niewątpliwie pozwala przyjąć, że mimo wykazanej straty, z powodzeniem prosperuje w obrocie gospodarczym.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, a także kwotę wpisu od skargi w niniejszej sprawie (500 zł), referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie i odmówił przyznania mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wobec przedstawionej sytuacji majątkowej rodziny, obrotów firmy, w której skarżący jest udziałowcem, wartości posiadanych w niej udziałów (5.000 zł) i ich ujawnienia dopiero na wezwanie referendarza sądowego, należało przyjąć, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jedynie zaś wykazanie spełnienia tej przesłanki obligowałoby do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
AKE.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło