I SA/Łd 943/16

PostanowienieWSA w Łodzi2017-01-23

Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadniałoby przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mimo wykazywanej straty w działalności gospodarczej, wysokie obroty spółki, w której skarżący jest udziałowcem, oraz wartość posiadanych udziałów, ujawnione dopiero na wezwanie sądu, wskazują na możliwość poniesienia kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący L. W. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą odpowiedzialności podatkowej za zaległości spółki z o.o. z tytułu VAT. Wraz ze skargą złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, skarżący przedłożył dodatkowe dokumenty i oświadczenia dotyczące swojej sytuacji majątkowej i rodzinnej. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący nie wykazał niemożności poniesienia kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącemu L. W. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 23 stycznia 2017 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku L. W. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr UNP: [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe spółki z o.o. z tytułu podatku od towarów i usług za kwiecień i maj 2014 roku wraz z kosztami postępowania egzekucyjnego oraz umorzenia postępowania w części dotyczącej odpowiedzialności za zaległości spółki z o.o. w tym podatku za czerwiec 2014 roku p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu – L. W. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. L. W., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe spółki z o.o. z tytułu podatku od towarów i usług za kwiecień i maj 2014 roku wraz z kosztami postępowania egzekucyjnego oraz umorzenia postępowania w części dotyczącej odpowiedzialności za zaległości spółki z o.o. w tym podatku za czerwiec 2014 roku. W skardze został zawarty wniosek o zwolnienie z opłaty sądowej od skargi. Jednocześnie w złożonym, na urzędowym formularzu (PPF), wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący rozszerzył zakres swego żądania i wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazał przy tym, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną A. i 18-letnią córką K.. Rodzina zamieszkuje w domu jednorodzinnym, obciążonym hipoteką na rzecz banku i urzędu skarbowego. Skarżący oświadczył także, iż z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej poniósł stratę. Jego żona i córka osiągają dochód z tytułu umowy o pracę w łącznej wysokości ok. 1.400 zł netto. Wydatki rodziny z tytułu opłat eksploatacyjnych, podatku od nieruchomości i wywozu śmieci wynoszą ok. 520 zł. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 15 listopada 2016 roku referendarz sądowy zobowiązał pełnomocnika skarżącego do złożenia przez skarżącego dodatkowych dokumentów i oświadczeń dotyczących jego sytuacji majątkowej, w tym do: udokumentowania wykazanej we wniosku straty podatkowej skarżącego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, przedstawienia zaświadczeń o wysokości dochodu miesięcznego netto żony i córki skarżącego z okresu ostatnich 3 miesięcy, nadesłania wyciągów z posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych za ostatnie 3 miesiące (w tym rachunku związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej), a także wyciągów z posiadanych przez żonę i córkę skarżącego rachunków bankowych za ostatnie 3 miesiące oraz przedstawienia odpisu zeznania podatkowego skarżącego i jego żony za 2015 rok - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącego w drodze pism z dnia 30 listopada 2016 roku i 8 grudnia 2016 roku nadesłał dodatkowe dokumenty źródłowe dotyczące sytuacji majątkowej skarżącego i jego rodziny. Ponadto w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 23 grudnia 2016 roku w dniu 16 stycznia 2017 roku pełnomocnik skarżącego przedłożył dodatkowe oświadczenie dotyczące posiadanych przez skarżącego udziałów w Spółce A.Sp. z o.o., załączając je do pisma z dnia 9 stycznia 2017 roku. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718) – dalej jako: "p.p.s.a.". Stosownie do postanowień art. 243 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Z kolei stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić przy tym należy, że wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz nadesłanych dodatkowych dokumentów i oświadczeń wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną A. i 18-letnią córką K.. Rodzina zamieszkuje w domu jednorodzinnym, obciążonym hipoteką na rzecz banku i urzędu skarbowego. Żona i córka skarżącego osiągają dochód z tytułu umowy o pracę w łącznej wysokości ok. 1.400 zł netto. Wydatki rodziny z tytułu opłat eksploatacyjnych, podatku od nieruchomości i wywozu śmieci wynoszą przy tym ok. 520 zł. Skarżący i jego żona nie posiadają czynnych rachunków bankowych. Z kolei oznaczone jako "dostępne" saldo rachunku należącego do ich córki w analizowanym okresie (28.08-25.11.2016 roku) opiewało na kwoty rzędu: 2.660,03 zł -1.284,66 zł. Skarżący, jak wskazał, z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej ponosi stratę. W 2015 roku Spółka A. Sp. z o.o. nie osiągnęła żadnego dochodu (według CIT-8). Według zaś rachunku zysków i strat tej Spółki jej strata netto na dzień 31.10.2016 roku wynosiła -1.022.233.59 zł. Skarżący posiada w tej Spółce łącznie 100 udziałów o wartości nominalnej 50 zł każdy, co łącznie stanowi wartość 5.000 zł. Pełni w niej, jak oświadczył, funkcję prezesa zarządu, nie osiąga jednak z tego tytułu żadnego dochodu. Uwagę zwracają jednak obroty tej Spółki, bowiem, jak wynika z deklaracji VAT-7d za trzeci kwartał 2016 roku, Spółka dokonała dostawy towarów i świadczenia usług oraz dostawy wewnątrzwspólnotowej na łączną kwotę 6.902.983 zł, nabywając przy tym towary i usługi o wartości netto wynoszącej 7.763.208 zł, co niewątpliwie pozwala przyjąć, że mimo wykazanej straty, z powodzeniem prosperuje w obrocie gospodarczym. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, a także kwotę wpisu od skargi w niniejszej sprawie (500 zł), referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie i odmówił przyznania mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wobec przedstawionej sytuacji majątkowej rodziny, obrotów firmy, w której skarżący jest udziałowcem, wartości posiadanych w niej udziałów (5.000 zł) i ich ujawnienia dopiero na wezwanie referendarza sądowego, należało przyjąć, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jedynie zaś wykazanie spełnienia tej przesłanki obligowałoby do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. AKE.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło