I SA/Łd 945/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział I w składzie następującym: Sędzia WSA Joanna Tarno po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu B. E. N. od postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 8 października 2015 r. w sprawie ze skargi B. E. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. T. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie: podatku od nieruchomości za 2015 rok p o s t a n a w i a: przyznać skarżącej B. E. N. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 7 lipca 2015 roku B. E. N. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. T. z [...] roku ustalającą jej wysokość podatku od nieruchomości za 2015 rok. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł podatniczka wystąpiła z wnioskiem o przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz o przyznanie środków finansowych na dojazd do sądu. Ze złożonego na wezwanie sądu na urzędowym formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz informacji udzielonych do sprawy sygn. akt I SA/Łd 783/15 wynika, że skarżąca wspólnie z bezrobotnym synem prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania jest jej emerytura w wysokości ok. 700 zł netto miesięcznie. Jedyny majątek skarżącej stanowi dom o powierzchni ok. 100 m2, w którym zamieszkuje, nie posiada także oszczędności. Syn wnioskodawczyni jest chory na cukrzycę typu I i musi stale przyjmować leki, na leki syna i skarżącej rodzina wydaje ok. 150 zł miesięcznie. Pozostałe miesięczne koszty utrzymania gospodarstwa domowego skarżącej zamykają się kwotą ok. 221 zł (prąd, gaz, Internet, woda). Na jedzenie rodzinie pozostaje ok. 320 zł. Postanowieniem z dnia 8 października 2015 r. starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał skarżącej prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 26 października 2015 r. B. E. N. wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia, w którym podniosła, że Sąd nie przyznał jej żadnych środków finansowych na dojazd na rozprawy i na ewentualne koszty zakwaterowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Z przepisu tego wynika zatem jednoznacznie, iż zaskarżenie postanowienia referendarza sądowego w sprawie prawa pomocy wywołuje ten skutek, iż sąd wniosek o przyznanie prawa pomocy rozpoznaje od początku, tzn. tak jakby wniosek ten nie był jeszcze przedmiotem analizy, oceny i rozpoznania. Sąd nie wypowiada się więc o zasadności zaskarżonego sprzeciwem postanowienia i nie dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu. Stosownie do treści art. 246 § 1 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny- art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Przesłanki przyznania prawa pomocy są przy tym określone ogólnie, a więc uznaniu sądu pozostawił ustawodawca ocenę okoliczności przemawiających, zdaniem wnioskodawcy, za rozstrzygnięciem korzystnym dla niego. Wnioskodawca powinien zatem wykazać, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że nie jest w stanie pokryć kosztów procesu we własnym zakresie. We wniosku o przyznanie prawa pomocy B. E. N. wskazała, że wspólnie z bezrobotnym synem prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania jest jej emerytura w wysokości ok. 700 zł netto. Jedyny majątek skarżącej stanowi dom o powierzchni ok. 110 m2, w którym zamieszkuje. Rodzina skarżącej ok. 150 zł miesięcznie wydaje na leki. Pozostałe miesięczne koszty jej utrzymania zamykają się kwotą ok. 221 zł (prąd, gaz, Internet, woda). Na jedzenie skarżącej pozostaje ok. 320 zł. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie (100 zł), stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. uznać należało, że skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny, dlatego, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w sprawie. Odnośnie wniosku strony o przyznanie środków finansowych na dojazdy do sądu wskazać należy, że zgodnie z art. 244 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może polegać jedynie na zwolnieniu od kosztów sądowych (czyli obowiązku ponoszenia opłat sądowych i wydatków) oraz ustanowieniu fachowego pełnomocnika w celu reprezentowania strony w zainicjowanym postępowaniu. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują możliwości przyznania stronie postępowania środków finansowych w celu umożliwienia jej dojazdu do sądu. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym zwrot kosztów przejazdów do sądu, przysługuje stronie skarżącej od organu administracji jedynie w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji (art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a.). Zwrot ten możliwy jest jedynie na wniosek strony zgłoszony najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia oraz w oparciu o dokumenty potwierdzające długości trasy przejazdu od miejsca zamieszkania do sądu, rodzaju środka transportu (tylko środki transportu masowego) i jego klasę. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Ake.