I SA/Łd 945/17

PostanowienieWSA w Łodzi2017-10-23

Skład orzekający: Tomasz Naraziński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, osoba fizyczna, która wykazała niskie dochody i znaczne zadłużenie, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego)?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym jest zasadny, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W niniejszej sprawie niskie miesięczne dochody małżonków (łącznie 1000 zł) oraz znaczne, wymagalne zobowiązanie z tytułu opłat za użytkowanie wieczyste (140.000 zł) uzasadniają przyznanie prawa pomocy, mimo posiadania nieruchomości.
Stan faktyczny
Skarżący J. D. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. T. dotyczącą określenia łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2016. W skardze zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Uzasadniając wniosek, wskazał na zły stan zdrowia, niskie dochody (renta chorobowa ok. 800 zł), koszty leczenia i rehabilitacji, a także na znaczne zobowiązanie z tytułu użytkowania wieczystego gruntu (140.000 zł). Z oświadczenia majątkowego wynikało, że małżonkowie posiadają dom w remoncie i ziemię rolną, a ich miesięczne dochody wynoszą ok. 1000 zł.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Tomasz Naraziński po rozpoznaniu w dniu 23 października 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J. D. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. T. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie: określenia łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2016 p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w Ł.. J. D. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. T. z dnia [...] r. w sprawie zmiany wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2016 r. z kwoty 858 zł, na kwotę 831 zł. W skardze zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie z "opłaty 100 zł od rozpoznania skargi". We wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych (wskazując przy tym, że wartość zaskarżenia wynosi 100 zł) oraz o ustanowienie radcy prawnego. Uzasadniając wniosek wskazał na zły stan zdrowia z powodu którego otrzymuje rentę chorobową w wysokości około 800 zł. Stwierdził, że powyższa kwota nie wystarcza podstawowe potrzeby, koszty leczenia i rehabilitacji. Wnioskodawca oświadczył, że został obciążony obowiązkiem zapłaty kwoty 140.000 zł za użytkowanie wieczyste gruntów o powierzchni 23 ha kupionych na licytacji komorniczej w 2014 r., za cenę 55.000 zł. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. Małżonkowie posiadają dom o powierzchni użytkowej 35 m2, w trakcie remontu. Ponadto posiadają ziemię rolną o powierzchni 3 ha, łąki i pastwiska. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada oszczędności, ani papierów wartościowych i innych praw majątkowych. Stwierdził, że posiada maszyny rolnicze, które nie przedstawiają żadnej wartości użytkowej. Żona wnioskodawcy uprawia przydomową działkę ogrodniczą. Wnioskodawca wskazał, że zabudowania gospodarskie wymagają remontów, na które skarżący nie posiada środków finansowych. Według oświadczenia małżonkowie utrzymują się z renty wnioskodawcy i wynagrodzenia ze sprzedaży mleka w wysokości około 200 zł. Wnioskodawca podniósł, że największym zobowiązaniem jest należność z tytułu opłat za użytkowanie wieczyste za okres od lipca 2014 r. do końca 2017 r. w wysokości 140.000 zł za użytkowanie gruntów przemysłowych, których wartość została ustalona na podstawie fałszywych opinii biegłych rzeczoznawców. Skarżący wskazał na toczące się w tej sprawie śledztwo. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek jest zasadny. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – dalej "P.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 P.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W rozpoznawanej sprawie skarżący wystąpił o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do art. 246 § 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Podkreślenia wymaga przy tym, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W ocenie referendarza wniosek zasługuje na uwzględnienie przede wszystkim z uwagi na fakt, że miesięczne dochody małżonków wynoszą łącznie zaledwie 1.000 zł. W tej sytuacji nie budzi wątpliwości oświadczenie skarżącego, że kwota ta, nie wystarcza na niezbędne potrzeby, leczenie i rehabilitację. Jest oczywiste, że osiągając tak skromne dochody małżonkowie nie są w stanie poczynić oszczędności na poniesienie kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 200 zł. Referendarz wziął ponadto pod uwagę, że na skarżącym ciąży wymagalne zobowiązanie z tytułu zaległych opłat za użytkowanie wieczyste w wysokości 140.000 zł. Wymagalność tego zobowiązania oznacza to, że wierzyciel może podjąć działania w celu wyegzekwowania ww. kwoty. W tej sytuacji, pomimo że małżonkowie posiadają nieruchomości o znacznej powierzchni, referendarz uznał, że wniosek jest zasadny. Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. Ake.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło