I SA/Łd 945/17
WyrokWSA w Łodzi2018-01-12
Skład orzekający: Paweł Kowalski, Joanna Grzegorczyk-Drozda, Tomasz Adamczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę do wymiaru podatku od nieruchomości, nawet jeśli podatnik kwestionuje ich prawidłowość i domaga się ich zmiany?Ratio decidendi
Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę wymiaru podatku od nieruchomości, ponieważ mają walor dokumentu urzędowego, któremu przysługuje domniemanie prawdziwości. Podatnik kwestionujący prawidłowość tych danych powinien wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym ewidencję (staroście), a nie w postępowaniu podatkowym.Stan faktyczny
Skarżący J. D. kwestionował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy W. w sprawie zmiany wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2016 rok. Zmiana ta wynikała z modernizacji ewidencji gruntów i budynków, która wprowadziła nowe oznaczenia i powierzchnie działek skarżącego. Skarżący zarzucał naruszenie zasad postępowania administracyjnego i zawyżenie podatku, domagając się przeprowadzenia wizji lokalnej i pomiarów geodezyjnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Przyznano i nakazano wypłacić z funduszu Skarbu Państwa radcy prawnemu M. S. kwotę 180 zł powiększoną o VAT tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Sędzia WSA Tomasz Adamczyk Protokolant: St. sekretarz sądowy Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2016 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi radcy prawnemu M. S. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych powiększoną o kwotę podatku od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., decyzją z [...] r. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy W. z [...] r. w sprawie zmiany J. D. wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2016 rok z kwoty 858 zł, ustalonego decyzją z [...] r., na kwotę 831 zł.
Decyzją z [...] r. organ podatkowy pierwszej instancji dokonał J. D. wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2016 rok w kwocie 858 zł.
W dniu 22 lutego 2016 r. do Urzędu Gminy w W. wpłynęła informacja Starosty Powiatu Piorkowskiego z 17 lutego 2016 r., że w dniu 8 stycznia 2016 r. w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego, pod poz. 64, ukazało się obwieszczenie Starosty Piotrkowskiego z dnia 28 grudnia 2015 r. w sprawie operatu opisowo - kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i budynków dla obrębów ewidencyjnych Jeżów i Wola Krzysztoporska w gminie Wola Krzysztoporska; Starosta informował, że od dnia 8 lutego 2016 r. operat opisowo-kartograficzny powstały w wyniku wykonania modernizacji ewidencji gruntów i budynków dla obrębu Jeżów i Wola Krzysztoporska stał się obowiązującym operatem ewidencji gruntów i budynków; z zawiadomienia o zmianie wynikało, że nastąpiły zmiany w oznaczeniu użytków gruntowych i wielkości powierzchni działek położonych w Woli Krzysztoporskiej, oznaczonych nr 568/10, 568/15,568/16, 608/1 i 657, będących w użytkowaniu wieczystym J. D..
Decyzją z dnia [...] r. organ podatkowy pierwszej instancji dokonał zmiany wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2016 rok z kwoty 858 zł, ustalonego decyzją z dnia [...] r., do kwoty 831zł. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż wysokość podatku ustalono na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków, w związku z aktualizacją danych przeprowadzonej przez Starostwo Powiatowe w P. modernizacji w obrębie [...]. Od dnia 8 lutego 2016 r. operat opisowo-kartograficzny powstały w wyniku modernizacji ewidencji gruntów i budynków stał się obowiązującym operatem ewidencyjnym stanowiącym podstawę do wymiaru podatków.
W uzasadnieniu wskazanej na wstępie decyzji z [...] r. Kolegium przypomniało, że po doręczeniu J. D. decyzji z [...] r. w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2016 rok zł, do organu podatkowego wpłynęła informacja z 17 lutego 2016 r. od Starosty Powiatu Piotrkowskiego, że od dnia 8 lutego 2016 r. operat opisowo - kartograficzny powstały w wyniku wykonania modernizacji ewidencji gruntów i budynków dla obrębu Jeżów i Wola Krzysztoporska, gm. Wola Krzysztoporska, stał się obowiązującym operatem ewidencji gruntów i budynków. Z zawiadomienia o zmianie wynika, iż nastąpiły zmiany w oznaczeniu użytków działek nr 568/10, 568/15, 568/16, 608/1 i 657 w obrębie [...], które są w użytkowaniu wieczystym przez J. D.. W wyniku modernizacji nastąpiła też zmiana łącznej powierzchni w/w działek. W zestawieniu ujęta została też objęta modernizacją działka nr 608/2 o pow. 0,1920 ha, której klasyfikacja gruntów oraz powierzchnia nie uległa zmianie (grunty tej działki były i są nadal sklasyfikowane jako grunty orne RV). J. D. jest też użytkownikiem wieczystym gruntów działek 846/1, 846/2, 846/5, 846/6 o łącznej pow. 13,0086 ha, położonych w obrębie [...] K., gm. W., które zostały sklasyfikowane w sposób następujący: drogi (dr) - 0,2264 ha, lasy (LsV) -0,1343 ha, nieużytki (N) - 7,1213 ha, pastwiska trwałe (PsVI) - 4,1276 ha, grunty orne RV -0,1050 ha i RVI - 0,3546 ha, rowy (W) - 0,9394 ha. Organ zaznaczył, iż w obrębie [...] nie była przeprowadzana modernizacja ewidencji gruntów i budynków i nie nastąpiły tutaj żadne zmiany.
Uwzględniając przedstawione wyżej zmiany w oznaczeniu gruntów stanowiących przedmiot opodatkowania działek nr 568/10, 568/15, 568/16, 608/1 i 657 w obrębie [...] (zwiększenie powierzchni sklasyfikowanej jako nieużytki, zmniejszenie powierzchni użytków rolnych oraz zakwalifikowanie części gruntów jako grunty pod rowami, a także zmiana ogólnej powierzchni działek), organ dokonał wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2016 rok. Dokonując wymiaru podatku od nieruchomości od gruntów o pow. 2 264,00 m2, sklasyfikowanych jako drogi (dr), organ zastosował stawkę tego podatku przewidzianą dla gruntów pozostałych, tj. w wysokości 0,34 zł od 1 m2 powierzchni (§ 1 pkt 1 lit. c uchwały Nr XV/122/15 Rady Gminy Wola Krzysztoporska z dnia 30 listopada 2015 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości - Dz. Urz. Woj. Łódzkiego z 2015 r., poz. 5263). Od nieużytków nie wymierzono podatku od nieruchomości, bowiem zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 10 u.p.o.l., grunty stanowiące nieużytki są zwolnione od podatku od nieruchomości. Organ zwrócił uwagę na przepisy art. 6 ust. 6 u.p.o.l., 6a ust. 5 ustawy o podatku rolnym oraz art. 6 ust. 2 ustawy o podatku leśnym, które zobowiązują osoby fizyczne do złożenia właściwemu organowi podatkowemu informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, gruntach oraz o lasach, sporządzonych na formularzach według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości, rolnym oraz leśnym lub od zaistnienia zmian mających wpływ na wysokość tych podatków. Dodał, że J. D. nie złożył informacji w sprawie podatku od nieruchomości i rolnego na 2016 rok.
W krótkiej skardze podatnik nie zgodził się z decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wskazując iż narusza ona zasady postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 k.p.a. Nawiązał także do treści odwołania od decyzji Wójta Gminy W.. Podniósł w nim, że ustalony podatek za 2016 roku jest zawyżony, a drogi będące w obrębie działki 608/2 nie są "właściwie wyliczone" oraz działki 846/6 i 846/1 co do faktycznej powierzchni. Podnosząc te argumenty domagał się przeprowadzenia przez Wydział Geodezji i Katastru Starostwa Powiatowego, w jego obecności, wizji lokalnej dróg przebiegających przez teren wskazanych działek oraz dokonania pomiarów geodezyjnych tych dróg na koszt Skarbu Państwa.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę podtrzymało dotychczasową argumentację, wnosząc o jej oddalenie
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny mocy wiążącej danych wynikających z Ewidencji Gruntów i Budynków. Według skarżącego dane te są błędne prowadząc do zawyżenia zobowiązania podatkowego. Jego zdaniem dane te winny być zmienione po przeprowadzeniu przez Wydział Geodezji i Katastru pomiarów geodezyjnych. W ocenie organu odwoławczego przepis art.21 ust.1 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku – Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz.U z 2016 roku, poz.1629 ze zmianami, dalej u.p.g.k ) obligował organ do przyjęcia w decyzji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, co w niniejszej sprawie nastąpiło.
Stanowisko organów podatkowych w tej sprawie odpowiada prawu.
Na wstępie należy wskazać, że w obrębie działki nr.608/2 obręb [...] nie ma gruntów sklasyfikowanych jako drogi ( dr ), w całości są one sklasyfikowane jako grunty orne RV. W wyniku przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów nie nastąpiły zmiany w oznaczeniu użytków, ani powierzchni działki 608/2, które zresztą, w oparciu o przepis art.12 ust.1 pkt.1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 roku o podatku rolnym ( tekst jednolity Dz.U 2017 poz.1892 ) są zwolnione od podatku rolnego ( jako użytek rolny klasy V ). Grunty oznaczone jako drogi ujawnione są na działce 846/1 i działce 846/6 ( obręb [...] ). Na marginesie wspomnieć należy, że modernizacja ewidencji nie prowadziła ani do zmiany powierzchni, ani w oznaczeniu użytków. Wymiar podatku od nieruchomości od tych użytków w decyzji wydanej w trybie art.254 O.p nie uległ zmianie w stosunku do pierwotnego wymiaru ustalonego decyzją z dnia 1 lutego 2016 roku.
W myśl art. 21 ust. 1 u.p.g.k. podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Na podstawie ust. 2 organy i jednostki organizacyjne realizujące zadania, o których mowa w ust. 1, współdziałają z organami Służby Geodezyjnej i Kartograficznej w zakresie utworzenia i sfinansowania systemu dostępu i wymiany danych między ewidencją gruntów i budynków a ewidencjami i rejestrami publicznymi prowadzonymi przez te organy i jednostki organizacyjne.
Stosownie do art. 7a ust. 1 u.p.o.l. dla potrzeb wymiaru i poboru podatku od nieruchomości oraz podatku rolnego i podatku leśnego organy podatkowe prowadzą ewidencję podatkową nieruchomości w systemie informatycznym. W myśl ust. 2 ewidencja podatkowa nieruchomości zawiera dane o podatnikach i przedmiotach opodatkowania, w szczególności wynikające z informacji i deklaracji składanych przez podatników na podstawie przepisów ustawy oraz przepisów o podatku rolnym i podatku leśnym, danych zawartych w księgach wieczystych, w ewidencji gruntów i budynków oraz innych ewidencjach i rejestrach, w tym prowadzonych przez organy administracji publicznej
Analiza powołanych przepisów prowadzi do wniosku, że ewidencja gruntów i budynków stanowi środek dowodowy o szczególnej, silniejszej, mocy dowodowej, za pomocą którego należy udowodnić dany fakt w zakresie statusu prawnego nieruchomości. Dane zawarte w ewidencji mają – jak słusznie zauważył organ - walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 Ordynacji podatkowej, co oznacza, że służy im domniemanie prawdziwości. Ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych i w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji, czy informacji złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z ewidencji (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 marca 2006 r., w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 3501/05, Lex nr 201545). Prawidłowa klasyfikacja gruntów ujawniona w odpowiedniej ewidencji nie może być kwestionowana w postępowaniu w sprawie podatku od nieruchomości (zob. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2006 r., w sprawie o sygn. akt II FSK 1522/05, Lex nr 317357).
Przepis art. 21 ust. 1 u.p.g.k. nie wymaga dalszej wykładni stanowiąc wprost o tym, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią m.in. podstawę wymiaru podatku. Przez podstawę wymiaru podatku należy rozumieć zarówno określenie przedmiotu opodatkowania, zaliczenie do właściwej stawki podatkowej, jaki i objęcie określonych gruntów zwolnieniem od opodatkowania (zob. wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2008 r., w sprawie o sygn. akt II FSK 372/07, Lex nr 490966; wyrok NSA z dnia 3 marca 2005 r., w sprawie o sygn. akt FSK 912/04, Lex nr 164493). Przepis art. 21 ust. 1 u.p.g.k. ma charakter szczególny i określa zamknięty zakres rodzajów działalności organów administracji, dla których decydujące znaczenie mają zapisy w ewidencji gruntów (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 22 marca 2007 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 297/06, Lex nr 334273).
Organ podatkowy nie ma podstaw do zmiany danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, zaś czynienie ustaleń faktycznych przez organ podatkowy co do statusu gruntu lub obiektu byłoby możliwe dopiero wówczas, gdyby ewidencja gruntów i budynków z danego roku nie zawierała stosownych danych (zob. wyrok NSA z dnia 9 marca 2007 r., w sprawie o sygn. akt II FSK 145/06, Lex nr 338647). W przeciwnym razie podważenie zapisów ewidencji gruntów i budynków, bądź też ich zmiana może nastąpić w postępowania prowadzonym przed właściwymi w tej sprawie organami administracji.
Zasadą przy tym jest, że podatnik kwestionujący prawidłowość danych z ewidencji gruntów i budynków, powinien wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym ewidencję, którym obecnie jest starosta. Następnie w przypadku uwzględnienia jego zastrzeżeń, na podstawie zmienionych danych z ewidencji, może wnosić o wzruszenie ostatecznych decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych (zob. przykładowo wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 lutego 2008 r., w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 1690/07, Lex nr 447887; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 15 marca 2006 r., w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 348/04, FK 2008/3/75). Wszelkie zmiany danych w tej ewidencji dokonywane są na wniosek właściciela/posiadacza samoistnego i to on jest zobowiązany do tego, by zapisy w ewidencji odzwierciedlały stan rzeczywisty. Przywrócenie zgodności zapisów ewidencji ze stanem rzeczywistym gruntu lub budynków/obiektów budowlanych może nastąpić poprzez uruchomienie postępowania przed właściwym starostą powiatowym, nie zaś w postępowaniu podatkowym. Dzieje się tak dlatego, iż ewidencja stanowi dokument urzędowy, któremu przysługuje domniemanie prawidłowości tak długo, jak długo nie zostanie podważona jej treść poprzez przeprowadzenie przeciwdowodu, którego przeprowadzenie, co do zasady w toku postępowania podatkowego jest niemożliwe, gdyż służy temu właściwy tryb postępowania prowadzonego przez Starostę Powiatowego. Jeżeli skarżący kwestionuje dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, powinien podjąć działania zmierzające do ich zmiany w drodze postępowania prowadzonego przez organ ewidencyjny, jakim jest starostwo powiatowe.
Wbrew zarzutom odwołania, a przez to i samej skargi, stan faktyczny omawianej sprawy został ustalony prawidłowo. Skarżący nie uprawdopodobnił bowiem, że w przewidzianej prawem procedurze zainicjował uzgodnienie klasyfikacji danej nieruchomości w ewidencji gruntów ze stanem rzeczywistym, a wbrew przesłankom do takiej zmiany organy ewidencyjne nie skorygowały klasyfikacji – wówczas organy podatkowe są zobowiązane do krytycznej oceny danych z ewidencji gruntów, aby uczynić zadość naczelnej zasadzie postępowania podatkowego, tj. zasadzie prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 122 Ordynacji podatkowej. W niniejszej sprawie skarżący, poprzez złożenie odwołania nie zainicjował takiego postępowania, nie można przyjąć również, że wbrew przesłankom do zmiany danych, organy ewidencyjne nie skorygowały klasyfikacji.
Biorąc powyższe pod uwagę sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) oddalił skargę. O należnym pełnomocnikowi z urzędu skarżącego wynagrodzeniu orzeczono na podstawie art.250 § 1 p.p.s.a w związku z § 8 pkt.2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu ( Dz.U z 2016 r poz.1715 ).
A.J.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło