I SA/Łd 949/10

Dnia 22 grudnia 2010 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2010 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku W. R. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi W. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2003 p o s t a n a w i a: 1/ przyznać skarżącej – W. R. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego; 2/ odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W. R. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2003. W złożonym następnie na urzędowym formularzu PPF wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w osobie M. W., skarżąca wskazała, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem L.. Na ich utrzymaniu pozostaje tróje dzieci: 12-letnia córka W. oraz 10-letni synowie M. i M. (bliźnięta). Oboje z mężem uzyskują dochód z tytułu działalności – jako właściciele firmy w wysokości 2.127,86 zł. A ponadto skarżąca uzyskuje dochód z tytułu trzech umów o pracę, w niepełnym wymiarze czasu pracy, w łącznej wysokości 432 zł. Jednocześnie skarżąca podała, że rodzina nie posiada żadnego majątku. Łączny dochód miesięczny rodziny wynosi 2.559,86 zł. Wyjaśniła przy tym, że oboje z mężem prowadzą działalność gospodarczą w formie spółki jawnej, lecz spółka przynosi niewielkie dochody (dochód miesięczny brutto – 2.127,86 zł). W związku z tym zmuszona jest dodatkowo zarobkować na podstawie umowy o pracę w wymiarze niepełnego etatu. Dochody osiągane z tych tytułów przeznaczane są na bieżące utrzymanie. Rodzina ponosi także wydatki na zakup ubrań i wydatki związane z uczęszczaniem dzieci do szkoły. Ponadto skarżąca oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym i rzecznikiem patentowym. Wniosła przy tym o ustanowienie na podstawie art. 244 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jako pełnomocnika z urzędu radcy prawnego M. W., wpisanego na listę radców prawnych prowadzoną przez Okręgową Izbę Radców Prawnych w Ł.. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia 29 października 2010 roku Referendarz sądowy wezwał wnioskodawczynię do nadesłania wyciągów z posiadanych przez nią i jej męża rachunków bankowych - z okresu ostatnich 3 miesięcy, wskazania tytułu do nieruchomości, pod adresem której zamieszkują, złożenia deklaracji podatkowych potwierdzających wykazaną we wniosku wysokość dochodów osiąganych przez skarżącą i jej męża – jako właścicieli firmy, a także sprecyzowania kwoty środków przeznaczanych na utrzymanie rodziny i pozostałe wydatki, w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Wezwanie w powyżej kwestii zostało skarżącej doręczone w trybie awizo w dniu 24 listopada 2010 roku. W zakreślonym terminie skarżąca nie wykonała obowiązku przedłożenia informacji i dokumentów dotyczącej jej sytuacji majątkowej i rodzinnej, wskazanych w zarządzeniu z dnia 29 października 2010 roku. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczeń o stanie rodzinnym, majątku i dochodach w sposób niebudzący wątpliwości wynika jedynie, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem L.. Na utrzymaniu małżonków pozostaje tróje małoletnich dzieci. Rodzina utrzymuje się z dochodu osiąganego przez skarżącą i jej męża z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej oraz wynagrodzenia za pracę świadczoną przez skarżącą na podstawie trzech umów o pracę w wymiarze niepełnego etatu. Obciążenie budżetu rodziny stanowią przy tym wydatki na utrzymanie oraz zakup ubrań, a także wydatki związane z uczęszczaniem dzieci do szkoły. Skarżąca jednak, mimo wezwania, nie sprecyzowała kwoty tychże wydatków. Nie nadesłała wyciągów z posiadanych rachunków bankowych własnych i męża. Nie wskazała także tytułu prawnego do nieruchomości, pod adresem której zamieszkują. Nie złożyła również wskazanych w zarządzeniu deklaracji podatkowych, co niewątpliwie uniemożliwia jednoznaczne ustalenie kwoty łącznego dochodu małżonków ze wskazanych wyżej tytułów. W tej sytuacji, Referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącej zasługuje na częściowe uwzględnienie i przyznał jej prawo pomocy jedynie w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego. Dokonując takiej oceny sytuacji majątkowej skarżącej Referendarz sądowy wziął w szczególności pod uwagę fakt, że na utrzymaniu skarżącej i jej męża pozostaje tróje małoletnich dzieci. Utrzymanie pięcioosobowej rodziny niewątpliwie generuje znaczne koszty związane z zakupem ubrań, żywności i z uczęszczaniem dzieci do szkoły. Uwzględniając zatem te okoliczności Referendarz sądowy przyjął, że skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymanie koniecznego dla siebie i rodziny. Ponadto odnosząc się do zawartej we wniosku prośby skarżącej o ustanowienie radcy prawnego z urzędu w osobie adwokata M. W. Referendarz sądowy uznał za niezbędne wyjaśnić stronie skarżącej, że zgodnie z wprowadzonym ustawą z dnia 12 lutego 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a obowiązującym od dnia 10 kwietnia 2010 r. art. 244 § 3 p.p.s.a., jeżeli strona we wniosku wskazała adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego, właściwa okręgowa rada adwokacka, rada okręgowej izby radców prawnych, Krajowa Rada Doradców Podatkowych Lub Krajowa Rada Rzeczników Patentowych, w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym, wyznaczy adwokata, radcę prawnego, doradcę prawnego lub rzecznika patentowego wskazanego przez stronę. W świetle powyższego ocena możliwości wyznaczenia w przedmiotowej sprawie pełnomocnikiem z urzędu radcy prawnego - M. W. należeć będzie zatem do Okręgowej Izby Radców Prawnych w Ł.. Jednocześnie wobec niewykonania przez skarżącą zarządzenia z dnia 29 października 2010 roku, a w szczególności nienadesłania wyciągów z rachunków bankowych, braku sprecyzowania środków przeznaczonych na utrzymanie rodziny oraz niezłożenia deklaracji podatkowych potwierdzających wykazaną we wniosku wysokość dochodów osiąganych przez skarżącą i jej męża Referendarz sądowy uznał, że skarżąca nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a tym samym, że spełnia przesłanki przyznania jej prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie jej również z kosztów sądowych. Jedynie zaś wykazanie spełnienia tej przesłanki obligowałoby Referendarza sądowego do uwzględnienie wniosku skarżącej w żądanym, całkowitym zakresie (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 504). Z tego zatem względu należało odmówić przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. Sz.Ch.