I SA/Łd 953/11

Dnia 14 września 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 14 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. S. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005 roku p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej E. S. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu [...] roku E. S. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. ze skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku określającą jej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005 roku. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 2.000 zł podatniczka złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie. Ze złożonego na formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz dodatkowych dokumentów nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że z uwagi na kryzys na rynku transportowym kondycja finansowa firmy wnioskodawczyni uległa pogorszeniu. Skarżąca zmuszona był przedsięwziąć radykalne środki w celu utrzymania się na rynku, nawiązała współpracę z firmą windykującą jej zaległe należności, unowocześniła swój tabor w oparciu o umowy leasingowe stanowiące zasadniczy ciężar bieżącej działalności firmy. Lista środków trwałych firmy skarżącej obejmuje jedynie kilka pozycji, które zostały obciążone zastawem rejestrowym przez urząd skarbowy poza dwoma samochodami MAN z 2006 roku oraz dwoma przyczepami Zasław również z 2006 roku. Bieżąca działalność gospodarcza podatniczki finansowana jest z kredytu odnawialnego w wysokości 300.000 zł, średnia miesięczna kwota odsetek związanych z jego wykorzystywaniem wynosi około 2.300 zł. Skarżąca wraz z mężem spłaca w dwóch ratach zobowiązanie w podatku VAT wynikające z zaskarżonej decyzji po 119.909 zł (płatność drugiej raty przypada w listopadzie br. oraz w ratach po 1.000 zł miesięcznie spłaca zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 rok. Wnioskodawczyni wspólnie z mężem prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania są dochody z działalności gospodarczej prowadzonej przez małżonków w postaci firm transportowych. Skarżąca oświadczyła, że przeciętny miesięczny dochód brutto z jej działalności gospodarczej wynosi 7.100 zł zaś z działalności prowadzonej przez jej męża 3.500 zł. Skarżąca zamieszkuje w domu o powierzchni 150 m2, jest właścicielką nieruchomości rolnej o powierzchni 4 ha,(majątek ten jest obciążony hipoteką) oraz samochodu Volksvagen Transporter z 2003 roku, dwóch ciągników siodłowych SCANIA z 1999 r i Renault Magnum z 2004 r., naczepy Wielton z 2004 r. (ten majątek objęty jest zastawem rejestrowym urzędu skarbowego), posiada także dwa samochody: ciężarowe MAN rocznik 2006 i dwie naczepy Zasław rocznik 2006. Miesięczne wydatki eksploatacyjne jej gospodarstwa domowego zamykają się kwotą około 630 zł (telefon, energia, woda i ubezpieczenie). Z nadesłanej kopi deklaracji podatkowej za rok 2010 wynika, że działalność gospodarcza podatniczki w roku ubiegłym wygenerowała przychód na poziomie 4.569.342 zł koszty w wysokości 4.504.800 zł i w efekcie przyniosła dochód w wysokości 64.542 zł. Rok 2009 zakończyła stratą w wysokości 219.693, zaś starta za rok 2008 wyniosła 51.250 zł. Z nadesłanym deklaracji VAT-7 wynika, że średni miesięczny obrót firmy w okresie od kwietnia do lipca br. kształtuje się na poziomie około 350.000 zł. Obroty te w roku ubiegłym kształtowały się średnio na poziomie 380.000 zł. Dodatkowo skarżąca przedstawiła wyciągi z rachunku bankowego za okres od 3 czerwca do 29 lipca br., z których wynika że w dniu wystąpienia ze skargą w przedmiotowej sprawie na rachunek skarżącej wpłynęła kwota ponad 5.000 zł Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Stosownie do przepisów art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.)- dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy dołączonych do niego dokumentów wynika, że wnioskodawczyni wspólnie z mężem prowadzi gospodarstwo domowe którego jedynym źródłem utrzymania są dochody z działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącą oraz jej męża w zakresie transportu drogowego, z której miesięczne dochody uzyskiwane przez oboje małżonków zamykają się kwotą około 10.600 zł brutto. Skarżąca zamieszkuje w będącym jej własnością domu o powierzchni 150 m2, którego miesięczne koszty utrzymania stanowią około 630 zł, jest także właścicielką nieruchomości rolnej o powierzchni 4 ha przy czym majątek nieruchomy jest zabezpieczony hipoteką. Większość taboru w firmie skarżącej stanowią wyleasingowane środki transportu, skarżąca pozostaje właścicielką jedynie samochodu Volksvagen Transporter z 2003 roku, dwóch ciągników siodłowych SCANIA z 1999 r i Renault Magnum z 2004 r., naczepy Wielton z 2004 r. (ten majątek objęty jest zastawem rejestrowym urzędu skarbowego), posiada także dwa samochody ciężarowe MAN rocznik 2006 i dwie naczepy Zasław rocznik 2006, nie posiada innego majątku ani oszczędności. W roku 2010 z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej skarżąca osiągnął przychód na poziomie 4.569.342 zł poniosła koszty w wysokości 4.504.800 zł i w efekcie uzyskała dochód w wysokości 64.542 zł. W bieżącym roku średni miesięczny obrót firmy w okresie od kwietnia do lipca kształtuje się na poziomie 350.000 zł. Obroty te spadły w porównaniu z rokiem ubiegłym kiedy to kształtowały się średnio na poziomie 380.000 zł, jednak nie jest to spadek drastyczny. W związku z prowadzoną działalnością gospodarczą wnioskodawczyni zaciągnęła kredyt obrotowy w rachunku bieżących firmy w wysokości 300.000 zł, średnia miesięczna kwota odsetek związanych z jego wykorzystywaniem wynosi około.2.300 zł. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w sprawie niniejszej oraz fakt, iż przed tutejszym sąd zawisła jeszcze jedna sprawa ze skargi wnioskodawczyni oraz jedna, w której skarżącym pozostaje jej mąż co powoduje, że łączną wysokość wpisów we wszystkich sprawach zamyka się kwotą 2.880 zł stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżąca nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem koniecznego utrzymania, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Znacznej wartości majątek, który jest własnością skarżącej oraz wielkość obrotów prowadzonej przez nią działalności gospodarczej przeczy jej twierdzeniom o braku środków, z których mogłyby zostać pokryte koszty sądowe w sprawie. Skarżąca w ramach prowadzonej działalności obraca kwotami wielokrotnie przewyższającymi wysokość wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie. Powyższe wskazuje, że może część środków pieniężnych przeznaczonych na finansowanie działalności gospodarczej, wygospodarować na pokrycie kosztów obecnego procesu. Oceny takiej nie zmienia okoliczność, związana z upadłością jej dwóch kontrahentów ani koniecznością zaciągnięcia kredytu obrotowego. Sygnalizowany przez skarżącą spadek obrotów jej firmy związany bez wątpienia ze zwiększeniem kosztów działalności wynikającym z obsługi zaciągniętego kredytu odnawialnego i oraz zawarciem kolejnej umowy leasingowej na ciągnik siodłowy MAN z miesięczną ratą w wysokości 5.100 zł nie świadczy o trwałej utracie możliwości sfinansowania kosztów postępowania przez skarżącą. O braku możliwości poniesienia kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie nie przesądza także okoliczność spłacania przez skarżącą kredytu obrotowego. Przeciwnie biorąc pod uwagę obecne realia, tj. konieczność spełnienia wysokich kryteriów majątkowych przy obliczaniu zdolności kredytowej, uzyskanie i korzystanie z kredytu odnawialnego w rachunku bieżącym wskazuje na płynność finansową skarżącej. W innym wypadku bank nie przyznałby kredytu, zaciągniętego w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Instytucja prawa pomocy nie bez przyczyny określana jest często mianem "prawa ubogich", prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego z jakichkolwiek źródeł, skarżąca będąca przedsiębiorcą i właścicielem znacznej wartości majątku nie należy do tego kręgu podmiotów. Przyznania prawa pomocy nie może natomiast uzasadniać chęć zaspokojenia w pierwszej kolejności innych zobowiązań, preferencyjnie traktowanych przez skarżącą. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. P.Z-C.