I SA/Łd 955/12

Dnia 5 lutego 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku K. G. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 rok p o s t a n a w i a: 1/ przyznać skarżącemu – K. G. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata; 2/ umorzyć postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wyrokiem z dnia 9 stycznia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę K.G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 rok. Wobec treści wyroku skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. We wniosku tym skarżący wskazał, że jest bezrobotny, bez prawa do zasiłku z tego tytułu. Nie posiada żadnego majątku, a jego jedynym dochodem jest zasiłek z pomocy społecznej w wysokości 274 zł. Skarżący wskazał przy tym, że koszty jego utrzymani ponosi jego matka, z którą jednak nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego. Jednocześnie we wniosku skarżący zawarł oświadczenie, iż nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym oraz rzecznikiem patentowym. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej jako "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, że występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Podkreślić przy tym należy, że ocena sytuacji materialnej nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym, a ponadto akt niniejszej sprawy, wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie posiada żadnego majątku. Jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Pobiera zasiłek z pomocy społecznej w wysokości 274 zł. Koszty jego utrzymania ponosi matka. Ponadto z analizy zeznania podatkowego wnioskodawcy za 2011 rok wynika, że w 2011 roku skarżący nie osiągnął żadnego dochodu. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności oraz uwzględniając fakt, iż postanowieniem z dnia 16 października 2012 r. zostało przyznane skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, Referendarz sądowy rozpoznający niniejszą sprawę uznał, iż wniosek K.G. zasługuje na uwzględnienie jedynie w części dotyczącej ustanowienia adwokata. W ocenie Referendarza sądowego sytuacja materialna skarżącego powoduje bowiem, iż nie jest on w stanie ponieść zarówno jakichkolwiek, jak i pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Spełnienie zaś tej przesłanki obliguje do przyznania skarżącemu prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 319). W pozostałym zakresie postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych należało umorzyć jako bezprzedmiotowe. Postanowieniem z dnia 16 października 2012 r., jak wyżej wskazano, Referendarz bowiem zwolnił skarżącego od kosztów sądowych. Oznacza to więc, iż skarżący nadal korzysta z owego zwolnienia, do czasu definitywnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia. (MSi)