I SA/Łd 960/10
WyrokWSA w Łodzi2011-01-14
Skład orzekający: Joanna Tarno, Bogusław Klimowicz, Tomasz Adamczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnikowi przysługuje zwrot podatku akcyzowego od samochodu osobowego w przypadku dostawy wewnątrzwspólnotowej, gdy nie przedstawił dowodu zapłaty akcyzy lub faktury z wykazaną kwotą akcyzy, a jedynie fakturę zakupu pojazdu bez wyszczególnionej kwoty akcyzy?Ratio decidendi
Podatnikowi nie przysługuje zwrot podatku akcyzowego od samochodu osobowego w przypadku dostawy wewnątrzwspólnotowej, jeśli nie przedstawił dowodu zapłaty akcyzy na terytorium kraju lub faktury z wykazaną kwotą akcyzy, a jedynie fakturę zakupu pojazdu bez wyszczególnionej kwoty akcyzy. Brak tych dokumentów uniemożliwia organom celnym weryfikację zasadności zwrotu, a samo oświadczenie podatnika nie zastępuje wymaganych dowodów.Stan faktyczny
Podatnik złożył wniosek o zwrot akcyzy z tytułu dostawy wewnątrzwspólnotowej samochodu osobowego. Nie wskazał żądanej kwoty ani nie załączył dowodu zapłaty akcyzy lub faktury z wykazaną kwotą akcyzy. Organy celne odmówiły zwrotu, uznając brak wymaganych dokumentów. Podatnik zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając decyzje organów za zgodne z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 14 stycznia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Tarno (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Sędzia WSA Tomasz Adamczyk Protokolant Tomasz Furmanek po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2011 roku na rozprawie sprawy ze skargi A. A. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu akcyzy z tytułu dostawy wewnątrzwspólnotowej samochodu osobowego oddala skargę.
I SA/Łd 960/10
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] r., nr [...] - odmawiającej zwrotu akcyzy z tytułu dostawy wewnątrzwspólnotowej samochodu osobowego marki Mitsubishi Outlander.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że 13 lipca 2009 r. do Naczelnika Urzędu Celnego w P. wpłynął wniosek A. A. prowadzącego działalność pod firmą "A", Am A 7, [...] G., w sprawie zwrotu akcyzy z tytułu dostawy wewnątrzwspólnotowej samochodu osobowego Mitsubishi Outlander. We wniosku podatnik nie wskazał wysokości żądanej kwoty podatku akcyzowego, załączył natomiast kserokopię faktury zakupu pojazdu z dnia [...] r. nr [...] , wystawionej przez Spółkę z o.o. "B" w G.. W fakturze zakupu nie była wyszczególniona kwota akcyzy zawarta w cenie przedmiotowego pojazdu. Strona załączyła również kserokopię [....] dowodu rejestracyjnego samochodu i pismo Spółki z o.o. C w W. z dnia [...]r.
Pismem z dnia [...] r. Naczelnik wezwał A. A. do uzupełnienia wniosku poprzez nadesłanie oryginalnych dokumentów potwierdzających dokonanie dostawy wewnątrzwspólnotowej oraz dowodu zapłaty akcyzy na terytorium kraju lub faktury zakupu z wykazaną kwotą akcyzy.
[...]r. do Urzędu Celnego w P. wpłynęło pismo strony wraz z oświadczeniem z dnia [...] r. następującej treści: "Oświadczam, iż pojazd osobowy Mitsubishi Outlander z numerem nadwozia [...], zakupiony wg faktury nr [...] z dnia [...] r., został wywieziony na terytorium N., tam został zarejestrowany i odprowadzony należny podatek VAT". Ponadto strona załączyła kopię swojego pisma z dnia [...] r. do sprzedawcy pojazdu – B Spółka z o.o., w którym prosi o pisemne potwierdzenie zapłaty akcyzy i wskazanie kwoty akcyzy zapłaconej za ww. samochód.
Pismem z dnia [...] r. A. A. poinformował, że sprzedawca auta nie podał mu żądanych danych, załączył kserokopię pisma [...] Sp. z o.o. w W. (bez daty) z którego wynika, że firma ta była importerem samochodu i zapłaciła podatek akcyzowy oraz kserokopię swojego pisma z dnia [...]r. do importera o pisemne potwierdzenie zapłaty akcyzy i wskazanie kwoty akcyzy zapłaconej za samochód. Strona stwierdza, że ani dealer, ani importer nie mu chcą podać kwoty akcyzy zapłaconej za to auto, bo nie chcą ujawniać wysokości pobranej marży. A. A. uzyskał tylko informację, że pojazd został zgłoszony do odprawy celnej w Urzędzie Celnym w P. T. i w związku z tym "auto to nie będzie posiadało zaświadczenia o zapłaceniu akcyzy". W tej sytuacji strona zażądała, aby organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające, o którym mowa w § 3 ust.2 rozporządzenia.
Pismem z dnia 18 września 2009 r. podatnik ponowił swoje żądanie w zakresie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organ podatkowy, ponieważ on nie może uzyskać od sprzedawcy żądanych informacji.
Naczelnik Urzędu Celnego w P. odmówił zwrotu akcyzy, uznając, że podatnik nie nadesłał wymaganych dokumentów.
W odwołaniu podatnik zarzucił naruszenie art. 107 ust.1 w zw. z art. 2 pkt 8 oraz art. 107 ust. 3 ustawy o podatku akcyzowym, a także art. 120-123, 125 oraz art.180 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 lutego 2009 r. w sprawie zwrotu akcyzy od samochodu osobowego. Podatnik wniósł o uchylenie decyzji pierwszej instancji i zażądał przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia materiału dowodowego, ewentualnie zlecenia przeprowadzenia tego postępowania organowi pierwszej instancji.
Utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji Dyrektor Izby Celnej wskazał na art. 100 ust.1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2009 r. Nr 3, poz. 11), powoływanej dalej jako "u.p.a.", zgodnie z którym w przypadku samochodu osobowego przedmiotem opodatkowania akcyzą jest nabycie wewnątrzwspólnotowe samochodu osobowego oraz import samochodu osobowego niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym.
W myśl art. 107 ust. 1 u.p.a. podmiotowi, który nabył prawo rozporządzania samochodem jak właściciel, i który dokonuje dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym samochodu osobowego, od którego akcyza została zapłacona na terytorium kraju, lub jeżeli w jego imieniu ta dostawa albo eksport są realizowane, przysługuje zwrot akcyzy na wniosek, złożony właściwemu naczelnikowi urzędu celnego w terminie roku od dnia dokonania dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu tego samochodu osobowego.
Na podstawie art. 107 ust. 3 u.p.a. podmiot, o którym mowa w ust.1, jest obowiązany posiadać dokumenty potwierdzające dokonanie dostawy wewnątrzwspólnotowej, albo eksport, którymi są w szczególności: dokumenty przewozowe, celne, faktura i specyfikacja dostawy oraz inne dokumenty handlowe związane z dostawą wewnątrzwspólnotową albo eksportem.
Stosownie do art. 107 ust. 4 u.p.a. do wniosku o zwrot załącza się dowód zapłaty akcyzy na terytorium kraju lub fakturę z wykazaną kwotą akcyzy oraz dokumenty potwierdzające dokonanie dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu, o których mowa w ust. 3 (art.107 ust. 2 u.p.a.).
Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 lutego 2009 r. w sprawie zwrotu akcyzy od samochodu osobowego (Dz. U. 2009 Nr 32 poz. 246), powoływanego dalej jako "rozporządzenie wykonawcze", warunkiem otrzymania zwrotu akcyzy w przypadku dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu samochodu osobowego realizowanego bez udziału przewoźnika lub spedytora przy użyciu własnego środka transportu, jest złożenie przez podmiot, który dokonał dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu dostawy samochodu osobowego, pisemnego oświadczenia o terminie i sposobie wywozu oraz miejscu dostarczenia samochodu osobowego poza terytorium kraju.
W myśl § 2 ust. 2 rozporządzenia w przypadku, gdy oświadczenia, o których mowa w ust.1, oraz dokumenty wymienione w art. 107 ust. 3 u.p.a., nie potwierdzają wykonania dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu samochodu osobowego, podmiot obowiązany jest do przedłożenia innych dokumentów wskazujących ich wykonanie, w szczególności:
1) korespondencji handlowej;
2) dokumentu dotyczącego ubezpieczenia lub frachtu;
3) dokumentu potwierdzającego zapłatę za wykonaną dostawę wewnątrzwspólnotową albo eksport.
Zdaniem organu obowiązek załączenia wymaganych dokumentów spoczywa na podatniku, który nie może się powoływać jedynie na to, że dokumenty te istnieją w jakimś miejscu i wymagać, aby poszukiwały je organy podatkowe. O zwrot akcyzy może ubiegać się tylko ten, kto dysponuje wymienionymi dokumentami, zaś wniosek strony z dnia 13 lipca 2009 r. nie spełniał tych wymogów. Przede wszystkim strona nie załączyła dowodu zapłaty akcyzy na terytorium kraju lub faktury z wykazaną kwotą akcyzy. Z załączonej faktury zakupu pojazdu z dnia [...]r. wynika tylko, że zapłacona kwota 95.901 zł nie zawiera w sobie podatku VAT. W dokumencie tym brak jest informacji odnośnie podatku akcyzowego. W przedmiotowym wniosku nie wskazano nawet kwoty żądanego zwrotu podatku akcyzowego.
Również oświadczenie strony z dnia 4 sierpnia 2009 r. nie spełnia wymogów określonych w § 2 ust. 1 rozporządzenia.
W przypadku dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu samochodu osobowego realizowanego bez udziału przewoźnika lub spedytora przy użyciu własnego środka transportu - podmiot, który dokonał dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu dostawy samochodu osobowego składa pisemne oświadczenie o terminie i sposobie wywozu oraz miejscu dostarczenia samochodu osobowego poza terytorium kraju.
Oświadczenie strony nie zawiera informacji o terminie i sposobie wywozu auta poza terytorium kraju. Z dokumentu tego ogólnie wynika, że przedmiotowy pojazd wywieziono do N., tam został zarejestrowany i zapłacono za niego VAT.
A. A. nie udowodnił (ani nie złożył stosownego oświadczenia), że to on osobiście dokonał dostawy wewnątrzwspólnotowej pojazdu do N. lub, że dokonano takiej dostawy na jego rzecz.
W świetle powyższego zdaniem organu odwoławczego decyzja pierwszej instancji nie narusza przepisów wskazanych w odwołaniu.
Decyzja Dyrektora Izby Celnej została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. przez Spółkę, która zarzuciła organowi naruszenia:
- art. 107 ust. 1 w związku z art. 2 pkt 8 u.p.a. przez przyjęcie, że skarżący nie dokonał wewnątrzwspólnotowej dostawy samochodu osobowego marki Mitsubishi Outlander,
- art. 107 ust. 3 u.p.a. w zw. z § 3 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego poprzez przyjęcie, że faktura dotycząca zakupu auta oraz oświadczenie skarżącego nie jest wystarczającym dokumentem potwierdzającym dokonanie dostawy wewnątrzwspólnotowej,
- art. 120-123, 125 oraz 180 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z § 3 ust. 2 rozporządzenia, polegającą na nieprzeprowadzeniu niezbędnego postępowania wyjaśniającego, o którym mowa w § 3 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego, co tym samym pozbawiło skarżącego możliwości uzyskania zwrotu podatku akcyzowego.
W związku z powyższym wniesiono o uchylenie decyzji obu instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skarżący zauważył, że tekst u.p.a. został opracowany w związku z koniecznością harmonizacji polskich regulacji z zakresu podatku akcyzowego z przepisami wspólnotowymi, poprzez wdrożenie nowych rozwiązań wynikających z dyrektywy Rady 2003/96/WE w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczących opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej oraz dyrektywy Rady 2004/74/WE zmieniającej dyrektywę 2003/96/WE w zakresie możliwości stosowania przez określone Państwa Członkowskie czasowych zwolnień lub obniżek poziomu opodatkowania na produkty energetyczne i energię elektryczną. Ponadto założenia ustawy miały na celu wprowadzenie nowych rozwiązań prawnych w zakresie akcyzy w oparciu o zebrane doświadczenia na gruncie funkcjonowania ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257, z późn. zm.) oraz postulaty środowisk gospodarczych (z uzasadnienia do projektu ustawy).
W ocenie skarżącego złożone przez niego oświadczenie jest prawidłowe. Potwierdza ono nie tylko termin, sposób, ale i miejsce dostarczenia samochodu. Przepisy rozporządzenia nie wprowadziły wzoru takiego oświadczenia, które miałoby być składane przez podatników, toteż nie sposób przyjąć, że zebrany materiał dowodowy nie wyjaśnia tych okoliczności w sposób dostateczny dla pozytywnego dla podatnika rozstrzygnięcia.
Zdaniem skarżącego organy podatkowe nie mogą wymagać od podatników dokonania czynności innych (i często wręcz niemożliwych) niż określone przepisami prawa. Skoro ustawa bądź rozporządzenie pewnych kwestii nie reguluje precyzyjnie, to nie można odmawiać podatnikowi uprawnienia tylko z tego względu, że organ podatkowy rzekomo nie dopatrzył się spełniania określonych przesłanek.
W przedmiotowej sprawie w zaskarżonej decyzji skarżący nie odnajduje jakiegokolwiek uzasadnienia dla przyjęcia, że dokumenty przez niego przedłożone nie spełniają wymogów określonych w § 2 ust. 1 rozporządzenia. Gołosłowne twierdzenie o "nie spełnieniu wymogów ustawowych" jest całkowicie niewystarczające.
Zgodnie z art. 120 Ordynacji podatkowej organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa, a w myśl art. 121 § 1 tej ustawy muszą prowadzić postępowanie podatkowe w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Postępowanie budzące zaufanie to postępowanie staranne i merytorycznie poprawne, w którym dopuszcza się wnioskowane dowody, traktuje się równo interesy podatnika i Skarbu Państwa, nie zmienia się ocen tych interesów, a materialno-prawnych wątpliwości nie rozstrzyga się na niekorzyść podatnika (por. m.in. wyrok NSA z 4 stycznia 2006 r., I FSK 401/05, niepubl.).
W ocenie skarżącego organ podatkowy nie tylko nie uzasadnił w sposób szczegółowy i konkretny, jakie rzekomo wymogi formalne nie zostały spełnione, ale i nie wskazał jakie przyczyny są podstawą do takiego rozstrzygnięcia. Nie zważając na oczywiście słuszny interes podatnika, organ pierwszej instancji skupił się wyłącznie na rzekomym brakach formalnych zapominając, że skarżący złożył - na podstawie § 3 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego - wniosek o podjęcie niezbędnego postępowania wyjaśniającego. Konieczność przeprowadzenia tego postępowania była oczywiście uzasadniona wobec braku faktycznej możliwości uzyskania dokumentów i informacji od sprzedawcy auta. Postępowanie to miało na celu wykazanie jaki podmiot, kiedy i w jakiej wysokości uiścił należny podatek akcyzowy. Przeprowadzenie tego postępowania było tym bardziej uzasadnione, ponieważ zapłata podatku akcyzowego w niniejszej sprawie powinna była nastąpić na rachunek bankowy tego samego Urzędu Celnego.
Nie przeprowadzając tego postępowania organ narusza naczelną zasadę postępowania podatkowego - zasadę prawdy obiektywnej, o której mowa w art. 122 Ordynacji podatkowej. Jej treść oznacza, że obowiązkiem organu podatkowego jest ustalenie stanu faktycznego zgodnie ze stanem rzeczywistym, a jeśli okaże się to niemożliwe, dokonanie ustaleń zbliżonych do stanu rzeczywistego. Ustalenia zbliżone dopuszczalne są wyłącznie w razie zaistnienia przesłanek uzasadniających oszacowanie podstawy opodatkowania. Ustawodawca nie przewidział takiej możliwości w sytuacji, o której mowa w art. 107 u.p.a. i § 3 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego. Przepisy te wyraźnie wskazują, że organ podatkowy przeprowadza postępowanie wyjaśniające w przypadku, gdy zasadność zwrotu akcyzy budzi uzasadnione wątpliwości. Na poparcie swojego stanowiska skarżący odwołał się do wyroku NSA z dnia [...]r. ([...]) i doktryny.
W ocenie skarżącego organ pierwszej instancji nie podjął jakiejkolwiek próby wyjaśnienia okoliczności zapłaty akcyzy, mimo że miał ku temu wszelkie możliwości. Skarżący uważa, że zebrany materiał dowodowy świadczyć może o celowym działaniu dealera i producenta auta, zmierzających do uniemożliwienie podatnikom odzyskania podatku akcyzowego wliczonego w końcową cenę zakupu auta. Jednakże takie działania stojące w oczywistej sprzeczności z obowiązującymi przepisami, nie mogą pozbawić skarżącego prawa do zwrotu podatku akcyzowego, o którym mowa w art. 107 i nast. u.p.a.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa, i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Skarga jest bezzasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Na podstawie art. 107 ust. 1 u.p.a. podmiotowi, który nabył prawo rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, i który dokonuje dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym samochodu osobowego, od którego akcyza została zapłacona na terytorium kraju, lub jeżeli w jego imieniu ta dostawa albo eksport są realizowane, przysługuje zwrot akcyzy na wniosek, złożony właściwemu naczelnikowi urzędu celnego w terminie roku od dnia dokonania dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu tego samochodu osobowego.
W myśl ust. 3 podmiot, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązany posiadać dokumenty potwierdzające dokonanie dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu, którymi są w szczególności: dokumenty przewozowe, celne, faktura i specyfikacja dostawy oraz inne dokumenty handlowe związane z dostawą wewnątrzwspólnotową albo eksportem.
Zgodnie z ust. 4 do wniosku o zwrot załącza się dowód zapłaty akcyzy na terytorium kraju lub fakturę z wykazaną kwotą akcyzy oraz dokumenty potwierdzające dokonanie dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu, o których mowa w ust. 3.
Stosownie do ust. 5 organami podatkowymi właściwymi w sprawie zwrotu akcyzy w przypadku dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu samochodu osobowego, od którego akcyza została zapłacona na terytorium kraju, są naczelnik urzędu celnego i dyrektor izby celnej, u których dokonano rozliczenia i zapłaty akcyzy z tytułu ostatniej czynności podlegającej opodatkowaniu, której przedmiotem był ten samochód osobowy.
W myśl § 2 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego warunkiem otrzymania zwrotu akcyzy w przypadku dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu samochodu osobowego realizowanego bez udziału przewoźnika lub spedytora, przy użyciu własnego środka transportu, jest złożenie przez podmiot, który dokonał dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu samochodu osobowego, pisemnego oświadczenia o terminie i sposobie wywozu oraz miejscu dostarczenia samochodu osobowego poza terytorium kraju.
Na podstawie § 2 ust. 2 w przypadku gdy oświadczenia, o których mowa w ust. 1, oraz dokumenty wymienione w art. 107 ust. 3 u.p.a. nie potwierdzają wykonania dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu samochodu osobowego, podmiot obowiązany jest do przedłożenia innych dokumentów wskazujących na ich wykonanie, w szczególności:
1) korespondencji handlowej;
2) dokumentu dotyczącego ubezpieczenia lub frachtu;
3) dokumentu potwierdzającego zapłatę za wykonaną dostawę wewnątrzwspólnoto-wą albo eksport.
Zwrot akcyzy od samochodów osobowych może być dokonywany na wniosek. Wzór wniosku został określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia wykonawczego. Wniosek należy złożyć w terminie roku od dnia dokonania dostawy wewnątrzwspólnotowej lub eksportu samochodu.
Stosownie do cytowanych przepisów, do wniosku o zwrot akcyzy wnioskodawca zobowiązany jest dołączyć:
- dowód zapłaty akcyzy na terytorium kraju lub fakturę z wykazaną kwotą akcyzy - w przypadku importu dokumentem takim będzie dokument SAD z wykazaną kwotą akcyzy; w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego może to być dokument wystawiany przez naczelnika urzędu celnego lub deklaracja uproszczona AKC-U wraz z dokumentem potwierdzającym zapłatę akcyzy na rachunek izby celnej; w przypadku sprzedaży na terenie kraju dokumentem takim może być faktura z wykazaną kwotą akcyzy;
- dokumenty potwierdzające dokonanie dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu takie jak:
a) dokumenty przewozowe w sytuacji dostawy wewnątrzwspólnotowej lub eksportu;
b) dokumenty celne w przypadku eksportu - tutaj dokumentem takim będzie przede wszystkim elektroniczny komunikat wywozowy IE599, który zastąpił papierową kartę 3 dokumentu SAD;
c) faktura i specyfikacja dostawy;
d) inne dokumenty handlowe związane z dostawą wewnątrzwspólnotową albo eksportem.
Przepisy akcyzowe nie nakazują, aby wnioskodawca przedstawił wszystkie wyżej wymienione dokumenty. W praktyce nie byłoby to bowiem możliwe, ponieważ w odniesieniu do transakcji wewnątrzwspólnotowych nie mają zastosowania dokumenty celne. Również mogą wystąpić sytuacje, kiedy przemieszczenie nie będzie wiązało się ze sprzedażą i może nie być wystawiana faktura VAT. Podstawowym warunkiem jest bowiem, aby dokumenty te potwierdzały wywóz samochodów osobowych z terytorium kraju. Przepisy akcyzowe nie nakazują, aby było to kilka dokumentów. Wystarczy jeden, który niezbicie potwierdza wywóz, np. komunikat elektroniczny IE 599, z którego wynika że dany samochód opuścił terytorium Wspólnoty Europejskiej czy też dokument przewozowy potwierdzający odbiór samochodu w innym państwie członkowskim. Wtedy przedstawianie innych dodatkowych dokumentów jest niecelowe.
W sytuacji, gdy wywóz dokonywany jest z użyciem własnego środka transportu, stosownie do przepisów wykonawczych warunkiem otrzymania zwrotu akcyzy w przypadku dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu samochodu osobowego jest złożenie przez podmiot, który dokonał dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu samochodu osobowego, pisemnego oświadczenia o terminie i sposobie wywozu oraz miejscu dostarczenia samochodu osobowego poza terytorium kraju. W takiej sytuacji, jeżeli przedmiotowe oświadczenie oraz inne wyżej wymienione i załączone do wniosku dokumenty nie potwierdzają wykonania dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu samochodu osobowego, w celu uzyskania zwrotu akcyzy wnioskodawca obowiązany jest do przedłożenia innych dokumentów wskazujących na ich wykonanie, w szczególności:
1) korespondencji handlowej;
2) dokumentu dotyczącego ubezpieczenia lub frachtu;
3) dokumentu potwierdzającego zapłatę za wykonaną dostawę wewnątrzwspólnotową albo eksport.
W rozpoznawanej sprawie organy zasadnie stwierdziły, że A. A. nie wykazał, że osobiście, bądź przez inną osobę, lecz w jego imieniu, dokonał dostawy wewnątrzwspólnotowej przedmiotowego pojazdu - jak wymaga tego przepis art. 107 ust. 1 u.p.a. Wprawdzie skarżący przedłożył kserokopię faktury zakupu samochodu, z której wynika, że nabył prawo rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, nie potwierdził jednak faktu dostawy wewnątrzwspólnotowej dokumentami wymienionymi w art. 107 ust. 3. Nie złożył także dowodu zapłaty akcyzy na terytorium kraju lub faktury z wykazaną kwotą akcyzy (ust. 4). Również oświadczenie złożone przez skarżącego w toku postępowania przed organem, nie spełnia wymogów, o których stanowi § 2 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego, co jednak nie ma istotnego znaczenia, gdyż z wypowiedzi skarżącego nie wynika, aby dostawa wewnątrzwspólnotowa była realizowana przy użyciu jego środka transportu, zatem w tym przypadku złożenie oświadczenia nie było warunkiem otrzymania zwrotu akcyzy.
Dokonując ogólnej oceny zaskarżonej decyzji należy stwierdzić, że w sprawie nie doszło do naruszenia art. 107 ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 8 u.p.a., gdyż w toku postępowania przed organami celnymi skarżący nie wykazał, że dokonał dostawy wewnątrzwspólnotowej osobiście lub przez inny podmiot, lecz w jego imieniu. Sama faktura potwierdzająca sprzedaż samochodu bez wykazanej kwoty akcyzy nie stanowi podstawy do zwrotu akcyzy, stąd w sprawie nie doszło również do naruszenia art. 107 ust. 3 u.p.a. w zw. z § 3 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego.
Zgodnie z § 3 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego w przypadku gdy zasadność zwrotu akcyzy wymaga przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego, zwrot akcyzy następuje w terminie 90 dni od dnia złożenia wniosku wraz z oświadczeniami, o których mowa w § 2 ust. 1, lub dokumentami wymienionymi w art. 107 ust. 3 ustawy.
Postępowanie wyjaśniające, o którym mowa w tym przepisie nie oznacza, że organ sam ma pozyskiwać dokumenty wymagane do zwrotu akcyzy, oznacza natomiast, że organ ma sprawdzić autentyczność dokumentów przedłożonych przez stronę, a tym samym i zasadność zwrotu. Wynika to wyraźnie z treści przepisu, który stanowi, że postępowanie wyjaśniające może być prowadzone od dnia złożenia wniosku wraz z oświadczeniami, o których mowa w § 2 ust. 1, lub dokumentami wymienionymi w art. 107 ust. 3 ustawy. Aby zatem doszło do wszczęcia postępowania wyjaśniającego, strona musi złożyć określone dokumenty. Powyższe oznacza również, że w sprawie nie doszło do naruszenia 180 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z § 3 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego. Sąd nie dopatrzył się także uchybienia zasadom: legalizmu (art. 120 Ordynacji podatkowej) i prawdy obiektywnej (art. 122 Ordynacji podatkowej), gdyż organy działały na podstawie obowiązujących przepisów prawa i podjęły niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, wzywając stronę do przedłożenia określonych dokumentów. Organy nie uchybiły również zasadzie zaufania wynikającej z art. 121 Ordynacji podatkowej, gdyż w sprawie nie zaistniały istotne dla rozstrzygnięcia niejasności czy wątpliwości dotyczące stanu faktycznego, które zostały rozstrzygnięte na niekorzyść podatnika.
Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zmianami) Sąd orzekł jak w sentencji.
P. Z.-C.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło