I SA/Łd 965/16

Dnia 23 stycznia 2017 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] UNP [...] w przedmiocie określenia wysokości należności z tytułu pobranego i niewpłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych za poszczególne miesiące 2012 i 2013 roku oraz orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe w tym podatku zlikwidowanej spółki cywilnej p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu A. S. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W dniu 30 września 2016 roku A. S. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku określającą wysokość należności z tytułu pobranego i niewpłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych za poszczególne miesiące 2012 i 2013 roku oraz orzekającą o jego solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe w tym podatku zlikwidowanej spółki cywilnej. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł skarżący zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W złożonym na urzędowym formularz PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, że wspólnie z żoną prowadzi gospodarstwo domowe, nie posiada żadnego majątku, jego jedynym dochodem jest emerytura w wysokości 3.500 zł netto miesięcznie. Wnioskodawca wskazał, że z żoną posiada rozdzielność majątkową. Oświadczył, że w związku z zajęciem komorniczym potrącana jest z jego dochodu kwota w wysokości 1.084 zł. Dodał, że 350 zł miesięcznie wydaje na leki, ok. 200 zł na rehabilitację, 80 zł na telefon i internet, 500 zł wynosi czynsz za mieszkanie, 200 zł to wydatki na komunikację miejską. Z uwagi na fakt, że oświadczenie wnioskodawcy zawarte w formularzu PPF było niepełne nie wskazywało bowiem w ogóle stanu majątkowego i dochodów żony wnioskodawcy zarządzeniem z 1 grudnia 2016 roku został on zobowiązany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: nadesłanie odpisów zeznań podatkowych za 2015 i 2014 rok, udokumentowania wysokości bieżących dochodów wnioskodawcy oraz jego żony a także wysokości zajęcia, na które wskakuje we wniosku o prawo pomocy, wskazanie tytułu prawnego do nieruchomości stanowiącej miejsce zamieszkania skarżącego i udokumentowanie wysokości miesięcznych kosztów utrzymania gospodarstwa domowego wnioskodawcy oraz innych stałych obciążeń, na które wskazuje we wniosku o prawo pomocy; nadesłanie wyciągów z posiadanych rachunków bankowych wnioskodawcy oraz żony za ostatnie 2 miesiące w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Powyższe wezwanie odebrała żona wnioskodawcy w dniu 8 grudnia 2016 roku. Do chwili obecnej skarżący nie nadesłał żądanych dokumentów i informacji. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek skarżącego nie jest zasadny. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata (punkt 4 formularza PPF), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do treści art. 246 § 1pkt 1 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. We wniosku o przyznanie prawa pomocy A.S. wskazał, jedynie, że wspólnie z żoną prowadzi gospodarstwo domowe, nie posiada żadnego majątku, jego jedynym dochodem jest emerytura w wysokości 3.500 zł netto miesięcznie. Oświadczył, że z żoną posiada rozdzielność majątkową oraz, że w związku z zajęciem komorniczym potrącana jest z jego dochodu kwota w wysokości 1.084 zł. Dodał, że 350 zł miesięcznie wydaje na leki, ok. 200 zł na rehabilitację, 80 zł na telefon i internet, 500 zł wynosi czynsz za mieszkanie, 200 zł to wydatki na komunikację miejską. Wnioskodawca nie udokumentował wysokości posiadanych na utrzymanie dochodów, nie udzielił też żadnych informacji dotyczących dochodów oraz sytuacji majątkowej jego żony nie udokumentował także ponoszonych kosztów niezbędnego utrzymania, mimo wystosowanego w tym zakresie wezwania. W tym miejscu należy wskazać, iż w sytuacji, w której oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawcy okaże się niewystarczające dla oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego, i możliwości płatniczych bądź wzbudza, wątpliwości strona jest obowiązana złożyć dodatkowe oświadczenia lub dokumenty źródłowe. Skarżący nie udokumentował kwoty posiadanych na utrzymanie dochodów z tytułu emerytury ani nie udzielił żadnych informacji dotyczących sytuacji majątkowej oraz dochodów jego żony, nie udokumentował faktu zajęcia komorniczego swoich dochodów ani wysokości ponoszonych kosztów utrzymania w tej sytuacji brak jest praktycznie możliwości przeprowadzenia oceny sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych skarżącego w celu ustalenia czy rzeczywiście obiektywnie odpowiada ona przesłankom uzasadniającym przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wnioskodawca w formularzu PPF oświadczył, że z żoną pozostaje w ustroju rozdzielności majątkowej małżeńskiej należy jednak wskazać, że okoliczność pozostawania przez wnioskodawcę w rozdzielności majątkowej z żoną nie ma znaczenia dla oceny jego możliwości płatniczych. Pozostawanie skarżącego w związku małżeńskim wiąże się bowiem z wzajemną pomocą i obowiązkiem alimentacyjnym. Istnienie tego obowiązku pozostaje przy tym bez związku z małżeńskim ustrojem majątkowym (art. 27 ustawy z dnia 25 lutego 1964r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 788) – dalej: "k.r.o.". Jak wielokrotnie wskazywano w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i sądów powszechnych, do wyżej wymienionych obowiązków zalicza się również pomoc w opłaceniu kosztów postępowania sądowego, toczonego przez osobę uprawnioną do alimentacji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 1989 r. sygn. akt II CZ 80/89, LEX nr 8963 i z dnia 5 maja 1967 r. sygn. akt I CZ 37/67, LEX nr 6155 oraz postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r. sygn. akt GZ 71/04, ONSA i WSA z 2005 r., nr 1, poz. 8 oraz z dnia 28 września 2011 r. sygn. akt I FZ 196/11, LEX nr 948873) Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie podkreślał, iż obowiązek wzajemnej pomocy miedzy małżonkami nie jest uzależniony od ustroju majątkowego małżeńskiego. Rozdzielność majątkowa małżeńska w świetle przepisów prawa rodzinnego odnosi się do stosunków majątkowych małżonków nie zaś do ich wzajemnych obowiązków względem siebie. Rozdzielność majątkowa dotyczy kwestii zobowiązań każdego z małżonków wobec osób trzecich, a także kwestii samodzielnego dysponowania i zarządzania swoim majątkiem. Skarżący nie udzielając informacji dotyczących sytuacji majątkowej i dochodów swojej żony błędnie przyjmuje, że rozdzielność majątkowa małżeńska zwalnia jego żonę z obowiązku pomocy finansowej, a jemu samemu uniemożliwia uzyskanie informacji o sytuacji majątkowej żony (por. postanowienie NSA z dnia 2 grudnia 2011 r. sygn. akt I FZ 395/11, postanowienie NSA z dnia 3 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 817/11 postanowienie NSA z dnia 2 grudnia 2011 r., sygn. akt II OZ 1266/11, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślić także należy, że rzeczą strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest wiarygodne wykazanie swojej rzeczywistej sytuacji życiowej, materialnej, która zrealizuje ustawowe przesłanki przyznania tego prawa. Wiarygodne wykazanie rzeczywistej sytuacji materialnej wymaga co do zasady, wiarygodnego wykazania ponoszonych wydatków niezbędnego utrzymania oraz takiegoż wykazania rzeczywiście posiadanych środków finansowych służących ich poryciu z podaniem źródła ich pochodzenia. Postawa skarżącego w przedmiotowym postępowaniu, który zataja informacje dotyczące sytuacji majątkowej i finansowej członków jego rodziny czyni jego twierdzenia o braku środków umożliwiających pokrycie kosztów postępowania gołosłownymi. Przyznanie prawa pomocy następuje na wniosek strony zatem to w jej interesie leży całościowe przedstawienie swojej rzeczywistej sytuacji rodzinnej, majątkowej i możliwości płatniczych. W przeciwnym razie musi się ona liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami. Skarżący nie udzielił wiarygodnych informacji pozwalających ustalić jego koszty utrzymania, oraz wysokość posiadanych dochodów służących ich pokryciu, wobec powyższego stosownie do treści art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. należało uznać, że wnioskodawca nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Ake.