I SA/Łd 974/07

Dnia 30 maja 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2008 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za czerwiec 2003 roku postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. znieść postępowanie z wniosku "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. o przyznanie prawa pomocy zakończone postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 15 stycznia 2008 roku; 3. pozostawić bez rozpoznania wniosek "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. I SA/Łd 974/07 UZASADNIENIE W dniu 10 lipca 2007 roku "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. reprezentowana przez prokurenta samoistnego P.R. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia[...], którą utrzymano w mocy decyzję Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia[...] w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za czerwiec 2003 roku. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 sierpnia 2007 roku skarżąca Spółka została wezwana do usunięcia w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, braków formalnych skargi przez złożenie dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej przez P.R.. W odpowiedzi na wezwanie Sądu przedłożono odpis aktualny z rejestru przedsiębiorców, z którego wynika, że w skład zarządu Spółki nie wchodzą żadne osoby, w Spółce powołany został prokurent samoistny w osobie P.R.. Z odpisu wynika także, iż w przypadku zarządu wieloosobowego Spółkę reprezentują: Prezes Zarządu działający samodzielnie lub dwaj Członkowie Zarządu działający łącznie lub Członek Zarządu łącznie z prokurentem. Po rozpoznaniu wniosku skarżącej Spółki z dnia 27 grudnia 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, postanowieniem z dnia 15 stycznia 2008 roku, przyznał "A" Sp. z o.o. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W wykonaniu zarządzenia Sądu z dnia 10 marca 2008 roku skarżąca Spółka została wezwana do uzupełnienia braku w składzie organów zarządzających, który uniemożliwia jej działanie w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Stosowne wezwanie doręczono w dniu 2 kwietnia 2008 roku. W dniu 4 kwietnia 2008 roku do akt sprawy wpłynęło pismo podpisane przez prokurenta, w którym skarżąca Spółka wniosła o zawieszenie postępowania do czasu powołania organów zarządzających Spółką oraz ewentualnie o ustanowienie kuratora dla Spółki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – dalej zwanej "p.p.s.a." - skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Wymagania formalne pisma w postępowaniu przed sądem administracyjnym określa między innymi art. 46 § 1 pkt 4 wspomnianej wyżej ustawy, zgodnie z którym każde pismo strony powinno zawierać podpis strony, albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Osoby prawne dokonują czynności w postępowaniu przez organy lub osoby uprawnione do działania w ich imieniu (art. 28 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W myśl art. 29 przedmiotowej ustawy organ lub osoby uprawnione do działania w imieniu osób prawnych mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Z przedłożonego do akt sprawy odpisu z rejestru przedsiębiorców wynika, iż do reprezentacji "A" Sp. z o.o. w Ł. w przypadku zarządu wieloosobowego uprawnieni są: Prezes Zarządu działający samodzielnie lub dwaj członkowie Zarządu działający łącznie lub Członek Zarządu łącznie z prokurentem. Bezspornym jest zatem, iż w składzie Zarządu Spółki, z uwagi na niepowołanie jakichkolwiek osób, występują braki uniemożliwiające Spółce działanie. W myśl art. 205 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 roku Kodeks spółek handlowych (Dz.U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.) - dalej zwanej "k.s.h.", jeżeli zarząd jest wieloosobowy, sposób reprezentowania określa umowa spółki. Jeżeli umowa spółki nie zawiera żadnych postanowień w tym przedmiocie, do składania oświadczeń w imieniu spółki wymagane jest współdziałanie dwóch członków zarządu albo jednego członka zarządu łącznie z prokurentem. Przepis ten nie wyłącza ustanowienia prokury jednoosobowej lub łącznej i nie ogranicza praw prokurentów wynikających z przepisów o prokurze (art. 205 § 3 k.s.h.). Ustawa oraz zapisy umowy statuującej ustrój skarżącej Spółki przewidują, że prawo do samodzielnej reprezentacji Spółki przysługuje wyłącznie jej Prezesowi. Pozostali Członkowie Zarządu oraz Prokurent są uprawnieni do reprezentacji tylko łącznie z innym Członkiem Zarządu. Zapatrywania powyższego nie zmienia fakt, iż w Spółce ustanowiona została prokura samoistna. Instytucja prokury została uregulowana w rozdziale III Działu VI Tytułu IV Księgi Pierwszej Kodeksu cywilnego. Regulacja ta ma charakter kompletny. Pośród postanowień przepisów art. 1091-1099 Kodeksu cywilnego ustawodawca nie przewidział szczególnego rodzaju prokury w postaci "prokury samoistnej". Ustawodawca posługuje się jedynie pojęciami: "prokury łącznej", "oddzielnej" i "oddziałowej". Poprzez określenie szczególnej formy pełnomocnictwa, jaką jest prokura, dodatkowym, nieznanym ustawie, oznaczeniem, tj. "prokura samoistna", zakres prokury nie rozszerza się o upoważnienie do samodzielnego wykonywania czynności zastrzeżonych w umowie Spółki wyłącznie dla prokurenta działającego łącznie z Członkiem Zarządu. Sąd pragnie także zauważyć, iż regulująca procedurę przed sądami administracyjnymi ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nakazuje zawiesić postępowanie jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie (art. 124 § 1 pkt 2). Obowiązek taki dotyczy jednak wyłącznie postępowań toczących się. O toczącym się postępowaniu można zaś mówić dopiero po skutecznym wniesieniu pisma inicjującego postępowanie. Wszczęcie postępowania następuje natomiast na skutek wniesienia skargi lub wniosku, o którym mowa w art. 63 p.p.s.a., czyniących zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a także spełniających inne wymagania określone w przepisach szczególnych. Skarga podpisana przez osobę nieuprawnioną do reprezentacji "A" Sp. z o.o. nie skutkuje wszczęciem postępowania w rozpoznawanej sprawie, a co za tym idzie brak było podstaw do zawieszenia postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi nie był także uprawniony do pozytywnego załatwienia wniosku skarżącej Spółki o ustanowienia kuratora dla strony niemającej organu powołanego do jej reprezentowania. W myśl bowiem art. 30 p.p.s.a. legitymacja do złożenia wniosku o ustanowienie kuratora przysługuje jedynie stronie przeciwnej, w tym przypadku Dyrektorowi Izby Skarbowej w Ł., który ze swego uprawnienia nie skorzystał. W tym stanie rzeczy stwierdzić należało, iż pomimo wezwania, skarżąca Spółka nie złożyła dokumentu określającego umocowanie do jej reprezentacji przez P.R.., ani nie uzupełniła braku w składzie organu uniemożliwiającego jej działanie. Stosownie do przepisu art. 58 § 1 pkt. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Mając zatem na względzie treść art. 58 § 1 pkt. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w punkcie 1 sentencji. W oparciu o treść art. 31 § 3 p.p.s.a. zniesiono postępowanie zainicjowane wnioskiem strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy, ponieważ składając wniosek w tym przedmiocie skarżąca Spółka nie była należycie reprezentowana. Nieprawidłowa reprezentacja Spółki była również przyczyną, zgodnie z treścią art. 257 p.p.s.a. w związku z art. 31 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 167 p.p.s.a., pozostawienia bez rozpoznania wniosku skarżącej Spółki o przyznanie prawa pomocy. P.Pie.