I SA/Łd 98/18
PostanowienieWSA w Łodzi2018-03-09
Skład orzekający: Tomasz Naraziński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka cywilna może uzyskać prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu ze względu na brak środków na pokrycie kosztów postępowania?Ratio decidendi
Spółka cywilna, która wykaże brak środków na poniesienie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów ustanowienia pełnomocnika, może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być poparty szczegółowym oświadczeniem o stanie majątkowym i dochodach, które w niniejszej sprawie zostało uznane za wiarygodne.Stan faktyczny
Spółka cywilna A. z siedzibą w Łodzi złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi dotyczącą odmowy umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości w podatku VAT za I kwartał 2017 roku. Spółka wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu, wskazując na brak środków finansowych i trudną sytuację materialną wspólników, którzy nie osiągają dochodów i ponoszą wysokie koszty utrzymania. Spółka wykazała, że prowadzi działania egzekucyjne wobec dłużników, jednak większość postępowań została umorzona z powodu bezskuteczności egzekucji.Rozstrzygnięcie
Przyznać skarżącej Spółce cywilnej A. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 9 marca 2018 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Tomasz Naraziński po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku Spółki cywilnej A. z siedzibą w Ł. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi Spółki cywilnej A. z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] UNP: [...] w przedmiocie: odmowy umorzenia odsetek za zwłokę naliczonych od zaległości w podatku od towarów i usług za I kwartał 2017 r. p o s t a n a w i a: przyznać skarżącej Spółce cywilnej A. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Spółka cywilna A. z siedzibą w Ł. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. w sprawie odmowy umorzenia odsetek za zwłokę naliczonych od zaległości w podatku od towarów i usług za I kwartał 2017 r.
Spółka złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie adwokata z urzędu.
Wspólnicy oświadczyli, że ze względu na sytuację materialną nie są w stanie ponieść kosztów sądowych i kosztów wynagrodzenia pełnomocnika, bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny.
Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że spółka nie posiada żadnych środków pieniężnych na rachunku bankowym. Spółka nie osiąga żadnych dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej. Zgodnie z załączonym do wniosku bilansem za rok 2017 spółka osiągnęła przychód w wysokości 51.348,76 zł, poniosła koszty w wysokości 71.100,82 zł i w efekcie poniosła stratę w wysokości 19.752,06 zł. Wspólnik B. J. utrzymuje się z emerytury w wysokości 1.610 zł
Wspólnik B. J. oświadczył, że ponosi następujące, miesięczne koszty utrzymania: ½ czynszu – 450 zł, koszty zakupu leków i leczenia – 200 zł, ½ opłaty za gaz - 150 zł, wyżywienie – 400 zł, inne wydatki, w tym usługi telekomunikacyjne i środki czystości – 50 zł. Wspólnik A.J. również ponosi ½ kosztów czynszu w wysokości 450 zł. Ponadto płaci alimenty na rzecz małoletniej córki w wysokości 400 zł. Ponosi koszty dostawy gazu – 150 zł, koszty wyżywienia - 400 zł i inne wydatki (usługi telefoniczne i środki czystości) – 100 zł.
Obaj wspólnicy wskazali, że Urząd Skarbowy Ł.-Ś. zajął wierzytelności z tytułu podatku od towarów i usług w wysokości po 300 zł od każdego ze wspólników.
Wspólnicy oświadczyli, że nie są w stanie na bieżąco regulować kosztów utrzymania i powstałych z tego tytułu zaległości. Wyjaśnili, że spółka nie uzyskuje dochodu ponieważ nabywcy nie płacą za wykonane usługi telekomunikacyjne i dostęp do Internetu. Pomimo braku płatności spółka jest zobowiązana do zapłaty podatku od towarów i usług z tytułu wykonanych usług.
Wspólnicy podkreślili, że prowadzą intensywne działania w celu odzyskania należności, ale w wyniku postępowań egzekucyjnych spółka odzyskała zaledwie kilka procent swoich należności. Komornicy w zdecydowanej większości umarzają postępowania wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji. Bezskuteczność egzekucji dotyczy kwoty 150.819,36 zł. Aktualnie Spółka wystąpiła do komorników z wnioskami o wyegzekwowanie kwoty 4.311,61 zł.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1 -3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), powoływanej dalej w skrócie jako P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
W niniejszej sprawie Spółka wystąpiła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, tj. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1, osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.
Wykazanie braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania powinno nastąpić przez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach.
W ocenie referendarza wniosek Spółki zasługuje na uwzględnienie. Referendarz wziął pod uwagę, że Spółka nie posiada środków finansowych na poniesienie kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z wyboru, ponieważ jej usługobiorcy zalegają z płatnościami za wykonane przez Spółkę usługi (telekomunikacyjne i udostępnienie Internetu). Referendarz uwzględnił przy tym, że Spółka prowadzi konsekwentne działania mające na celu odzyskanie swoich należności, poprzez kierowanie wniosków o wszczęcie postępowań egzekucyjnych. Świadczy o tym m.in. zawarte w aktach podatkowych zestawienie dłużników wobec których Spółka prowadziła postępowania sądowe i egzekucyjne (karty 20-125 akt podatkowych). Z informacji zawartych we wniosku wynika jednak, że komornicy umarzają postępowania egzekucyjne ze względu na bezskuteczność egzekucji, na skutek czego Spółka utraciła należnej jej wynagrodzenie w wysokości 150.819,36 zł.
Referendarz dał wiarę oświadczeniu, iż Spółka nie posiada aktualnie środków pieniężnych na rachunku bankowym i nie uzyskała dochodu z działalności gospodarczej w roku 2017.
Z wniosku wynika, że aktualnie jedynym źródłem utrzymania pozostaje świadczenie emerytalne B. J. w wysokości 1.610 zł. Zestawienie wydatków obu wspólników wskazuje, że ww. kwota nie pozwala na poniesienie niezbędnych wydatków związanych z utrzymaniem i opłaceniem kosztów sądowych oraz ustanowieniem pełnomocnika z wyboru.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
AKE.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło