I SA/Łd 981/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Świderska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Janicki Sędzia WSA Bożena Kasprzak Protokolant: St. sekretarz sądowy Agnieszka Kerszner po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi T. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2016 r. oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Z. z [...] r. w sprawie ustalenia T. i M. zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2016, w wysokości 45.758,00 zł. Z decyzji organów podatkowych wynika, że podatnik jest właścicielem nieruchomości położonych w Z. przy ul. A 2A i 4, tj.: budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. użytkowej 2.048,36 m2, budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej o wartości 5.000 zł, gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 5.863,00 m2. Organy podatkowe stwierdziły, że zgodnie z art. 1a pkt 3 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity Dz. U, z 2016 r., poz. 716 ze zm., powoływanej dalej w skrócie jako u.p.o.l.), w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2016 r. grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z zastrzeżeniem ust.2a, a zgodnie z nowym przepisem art. 1a ust. 2a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych "do gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej nie zalicza się: 1) budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami; 2) gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i d; 3) budynków, budowli lub ich części, w odniesieniu do których została wydana decyzja ostateczna organu nadzoru budowlanego, o której mowa w art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290), lub decyzja ostateczna organu nadzoru górniczego, na podstawie której trwale wyłączono budynek budowlę lub ich części z użytkowania. Organ odwoławczy ocenił, że w przedmiotowej sprawie po przeprowadzanych pracach budowlanych na podstawie odpowiedniego pozwolenia na budowę (rozbudowę, nadbudowę, przebudowę) ma dopiero dojść do zmiany sposobu użytkowania istniejących budynków na mieszkalne, a podatnik nie przedstawił ostatecznej decyzji wydanej przez organu nadzoru budowlanego, o której mowa w art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, na podstawie której trwale wyłączono budynek lub jego część z użytkowania. Tym samym organ pierwszej instancji zasadnie ocenił, że budynki na nieruchomości są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, będąc w posiadaniu przedsiębiorcy. Ponadto zdaniem Kolegium prowadzenie przez przedsiębiorcę prac remontowych i adaptacyjnych, nawet zmieniających w przyszłości sposób wykorzystywania obiektu, świadczy o związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Organ podkreślił, że z wypisu z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej (www.firma.gov.pl) wynika że podstawą działalności gospodarczej podatnika jest prowadzenie robót budowlanych związanych ze wznoszeniem budynków mieszkalnych i niemieszkalnych. Prace budowlane w obiektach wymagających przebudowy i remontu mieszczą się w przedmiocie jego działalności, a zatem trudno jest mówić, iż nieruchomości nie są i nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia przez niego działalności gospodarczej, bowiem były w sposób faktyczny wykorzystywane przez niego. Podatnik wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. zarzucając naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy oraz prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 187 § 1 i art. 122 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz.U. z 2017 r., poz. 201 ze zm., powoływanej dalej w skrócie jako O.p.) poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej z powodu nie podjęcia wszelkich koniecznych działań w celu dokładnego wyjaśnienia i ustalenia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego do wydania decyzji o przekonywującej treści. Tym samym organ odwoławczy uchybił przepisom postępowania podatkowego, powodującym wadliwość decyzji, 2) art. 191 w związku z art. 187 § 1 i art. 122 oraz art. 120 i art. 121 § 1 O.p. poprzez dowolną ocenę dowodów zgromadzonych w sprawie okoliczności kwalifikacji przedmiotów opodatkowania, w tym pominięcie bez uzasadnienia korzystnych i wiarygodnych dowodów przez ten organ i ważnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, 3) art. 121 § 1, art. 122, art. 123 § 1, art. 124, art. 127, art. 187 § 1, art. 191, art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. z uwagi na brak dokonania ponownej analizy całego materiału dowodowego, 4) art. 2a O.p. poprzez nie zastosowanie w przedmiotowej sprawie zasady określonej w tym przepisie, zgodnie z którym wszelkie wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego rozstrzyga się na korzyść podatnika, 5) art. 122 oraz art. 187 i art. 191 O.p., poprzez zebranie niewystarczającego i budzącego wątpliwości materiału dowodowego, na podstawie którego nie sposób dokonać ustaleń faktycznych, które poczynił organ podatkowy, a które to wątpliwości - przy uzupełnieniu materiału dowodowego – mogą przechylić szalę na korzyść podatnika. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie pozwala na wyprowadzenie wniosków przedstawionych przez organ pierwszej instancji, a niezauważone przez organ odwoławczy wątpliwości zostały rozstrzygnięte na niekorzyść podatnika, w sposób sprzeczny z zasadą in dubio pro tributario, 6) art. 125 O.p. poprzez doręczenie decyzji po niemal 2 miesiącach od jej wydania, a także, 7) art. 233 § 2 O.p. na skutek nie wskazania wszystkich niezbędnych okoliczności taktycznych, które organ pierwszej instancji winien zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, 8) art. 1a ust. 1 pkt 1, art. 1a ust. 1 pkt 4, art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 1a ust. 2a pkt 1 i 3, art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a oraz art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, z powodu niewłaściwego zastosowania. Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi zarzucono m.in., że organ podatkowy pierwszej instancji w uzasadnieniu wydanej decyzji stwierdził, że wysokość podatku ustalono w oparciu o złożoną informację w sprawie podatku od nieruchomości oraz dane z ewidencji gruntów i budynków, co jest niezgodne z prawdą. Z ewidencji gruntów i budynków nie wynika bowiem, że opodatkowane przez organ pierwszej instancji grunty budynki i budowle są związane z działalnością gospodarczą, a w ostatnio złożonych przez podatnika informacjach w sprawie podatku od nieruchomości sporne grunty budynki i budowle wykazano jako grunty budynki i budowle pozostałe. W ocenie strony skarżącej organy podatkowe błędnie przyjęły, że sporne budynki powinny zostać opodatkowane stawką przewidzianą dla budynków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Zdaniem pełnomocnika skarżącego organ pierwszej instancji w oparciu o protokół z oględzin nieruchomości z 19 października 2016 r. przyjął domniemanie z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., tzn., że wskazane budynki są w posiadaniu przedsiębiorcy, co świadczy o dowolnej ocenie zebranego materiału dowodowego. Tymczasem z ewidencji gruntów i budynków nie wynika, że przedmiotową nieruchomość nabył i posiada przedsiębiorca – "A" T. M., lecz osoba fizyczna T. M.. Z orzecznictwa wynika, że dane wynikające z ewidencji są bezwzględnie wiążące dla organów podatkowych. Ponadto, zdaniem strony skarżącej nowe brzmienie art. 1a pkt 3 u.p.o.l. nie ma w sprawie ani znaczenia ani zastosowania, bowiem nie sposób uzyskać decyzję ostateczną organu nadzoru budowlanego, o której mowa w art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, gdy w stosunku do danego obiektu została wcześniej wydana decyzja, którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na budowę. W ocenie autorki skargi zamiar rozpoczęcia robót, a następnie ich realizacja w celu przystosowania budynków do potrzeb domu opieki długoterminowej osób starszych oznacza, że żadna działalność gospodarcza w rozumieniu ustawy o swobodzie prowadzenia działalności gospodarczej, nie była, nie jest i nie będzie prowadzona. Działalność w powyższym zakresie jest regulowana przez przepisy ustawy o pomocy społecznej. Zdaniem skarżącego na dzień sporządzenia protokołu z oględzin budynki znajdujące się na nieruchomości podatnika nie spełniały wymogów technicznych umożliwiających ich użytkowanie, a ponadto nie spełniały definicji budynku (zawalony dach). Sporne budynki posiadały również inne uszkodzenia i braki, m.in. nie posiadały przyłącza gazowego, wodociągowego, elektrycznego i energetycznego. W efekcie dopiero po zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę rozpoczęto budowę od nowa. Budowa jest nadal w fazie realizacji. W odpowiedzi na skargę organ podatkowy drugiej instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja rozstrzyga o wysokości zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2016. W tej sytuacji, jest oczywiste, że zastosowanie znajdują przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym we wskazanym roku. Nie ulega wątpliwości, że aby dokonać wymiaru podatku za dany okres rozliczeniowy, należy ustalić kwestie powstania obowiązku podatkowego, przedmiotu i podstawy opodatkowania oraz stawki podatku w oparciu o przepisy obowiązujące w danym okresie rozliczeniowym. Dotyczy to również art. 1a pkt 3 u.p.o.l., w brzmieniu obowiązującym w rok 2016, który określa co należy rozumieć pod pojęciem gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Wbrew twierdzeniu skarżącego przywołany przepis ma zatem zasadnicze znaczenie i znajduje zastosowanie w rozpoznawanej sprawie. Nie można wyłączyć jego zastosowania tylko dlatego, że wobec skarżącego organ nadzoru budowlanego nie wydał decyzji o której mowa w art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane i wydanie takiej decyzji – jak twierdzi pełnomocnik skarżącego, jest niemożliwe. Z art. 1a pkt 3 u.p.o.l. wynika, że grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z zastrzeżeniem ust. 2a. Z kolei art. 1a ust. 2a u.p.o.l. stanowi, że do gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej nie zalicza się: 1) budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami; 2) gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i d; 3) budynków, budowli lub ich części, w odniesieniu do których została wydana decyzja ostateczna organu nadzoru budowlanego, o której mowa w art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 i 1529), lub decyzja ostateczna organu nadzoru górniczego, na podstawie której trwale wyłączono budynek, budowlę lub ich części z użytkowania. Skarżący jest przedsiębiorcą, czemu nie zaprzecza, a co znajduje potwierdzenie w wyciągu z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, z którego wynika, że głównym miejscem wykonywania działalności przez skarżącego są K.. Oprócz tego skarżący wykonuje działalność gospodarczą m.in. w Z.. Działalność prowadzi od 29 marca 1978 r. Jej przedmiotem są roboty budowlane związane ze wznoszeniem budynków mieszkalnych i niemieszkalnych. Również decyzja Starosty [...] z [...] r. zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę spornych budynków w Z., wskazuje jako inwestora T. M. prowadzącego działalność gospodarczą pn. Firma "A". Ze znajdujących się w aktach sprawy dwóch umów sprzedaży nieruchomości położonych w Z. przy ul. A 2a i 4, sporządzonych w formie aktów notarialnych wynika, że skarżący nabył nieruchomości w ramach swej działalności gospodarczej pod nazwą: Firma "A" T. M. z siedzibą w K. (§ 4 umów z 28 grudnia 2013 r.). Należy w tym miejscu zauważyć, że zgodnie z art. 2 § 2 ustawy z 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (tekst jednolity Dz.U. z 2017 r., poz. 2291) czynności notarialne, dokonane przez notariusza zgodnie z prawem, mają charakter dokumentu urzędowego. Zgodnie zaś z art. 194 § 1 i § 2 O.p. dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do dokumentów urzędowych sporządzonych przez inne jednostki, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów uprawnione są do ich wydawania. Odnosząc się do zarzutu pełnomocnika skarżącego, iż fakt prowadzenia działalności przez skarżącego nie wynika z ewidencji gruntów i budynków, która stanowi podstawę wymiaru podatków, zauważyć należy, że owa ewidencja, nie jest wyłącznym źródłem danych niezbędnych do ustalenia wysokości podatku od nieruchomości. Ewidencja jest wiążąca dla organów podatkowych w zakresie tych danych, które określa i fakt, że nie zawiera informacji o prowadzeniu działalności gospodarczej osób fizycznych, nie oznacza, że osoby te takiej działalności nie prowadzą. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz.U. z 2017 r., poz. 2101) podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Dane jakie są ujawniane w ewidencji gruntów i budynków reguluje art. 20 przywołanej wyżej ustawy. Z przepisu tego wynika, że w ewidencji ujawnia się właściciela nieruchomości bez wskazania, czy właściciel prowadzi działalność gospodarczą. Organy ustalają okoliczność prowadzenia działalności gospodarczej przez właściciela nieruchomości na podstawie wszelkich innych dopuszczalnych prawem dowodów. W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe dowiodły, że skarżący jest przedsiębiorcą. Okoliczność ta jest wystarczająca w świetle art. 1a pkt 3 u.p.o.l., w brzmieniu obowiązującym w 2016 r. do stwierdzenia, że budynki położone w Z. przy ul. A 2a i 4 jako budynki będące w posiadaniu przedsiębiorcy, są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Organy podatkowe prawidłowo ustaliły, że w rozpoznawanej sprawie nie mają zastosowania wyłączenia wynikające z art. 1a ust. 2a u.p.o.l. ponieważ przedmiotowe budynki nie są budynkami mieszkalnymi oraz nie została wobec nich wydana decyzja ostateczna organu nadzoru budowlanego, o której mowa w art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. O niemieszkalnym charakterze tych budynków świadczą zapisy w umowach sprzedaży, z których wynika, że przy ul. A 4 znajduje się budynek administracyjny i budynek biurowy, natomiast przy ul. A 2a dwa budynki gospodarcze. Z ewidencji gruntów i budynków wynika że wszystkie budynki, które posiada skarżący mają funkcję inną niż mieszkalna. Również z decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę obejmującą: rozbudowę, nadbudowę i przebudowę wynika, że istniejące budynki mają charakter biurowy i dopiero po zakończeniu procesu inwestycyjnego nastąpi zmiana ich użytkowania na potrzeby domu opieki długoterminowej dla osób starszych, niepełnosprawnych i przewlekle chorych. Sąd nie podzielił argumentacji strony skarżącej, zgodnie z którą realizacja robót budowlanych w celu przystosowania budynków do potrzeb domu opieki długoterminowej osób starszych oznacza, że żadna działalność gospodarcza w rozumieniu ustawy o swobodzie prowadzenia działalności gospodarczej, nie była, nie jest i nie będzie prowadzona, ponieważ działalność w powyższym zakresie jest regulowana przez przepisy ustawy o pomocy społecznej. Podkreślić raz jeszcze należy, że dla ustalenia czy dany budynek jest związany z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 1a ust. 2a u.p.o.l. istotne znaczenie ma sam fakt, że budynek jest w posiadaniu przedsiębiorcy, a nie to czy budynek jest aktualnie wykorzystywany do działalności gospodarczej. W ocenie sądu wadliwy jest pogląd strony skarżącej, zgodnie z którym prowadzenie domu opieki długoterminowej dla osób starszych, niepełnosprawnych i przewlekle chorych, jest regulowane przez przepisy ustawy o pomocy społecznej co oznacza, że działalność gospodarcza w rozumieniu ustawy o swobodzie prowadzenia działalności gospodarczej, nie była, nie jest i nie będzie prowadzona w tych budynkach.. Otóż z art. 67 ust. 1 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz.U. z 2017 r., poz. 1769) wynika, że działalność gospodarcza w zakresie prowadzenia placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku może być prowadzona po uzyskaniu zezwolenia wojewody. Oznacza to, że prowadzenie domu opieki długoterminowej dla osób starszych, niepełnosprawnych i przewlekle chorych, jest działalnością gospodarczą. Nie zasługują na uwzględnienie argumenty pełnomocnika strony skarżącej, która podnosiła, że sporne budynki nie spełniały definicji budynku z uwagi na zawalony dach i inne uszkodzenia. Twierdzenia te stoją w sprzeczności z treścią zawartą w dokumentach, tj. umowach sprzedaży, z których wynika, że skarżący kupił określone budynki, ewidencji gruntów i budynków, z której wynika, że na zakupionych nieruchomościach znajdują się budynki, decyzji Starosty [...] z [...] r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na rozbudowę, nadbudowę i przebudowę spornych budynków w Z. przy ul. A 4. Nawet jeśli przyjąć, że w spornych budynkach dach uległ zawaleniu lub został rozebrany w celu prowadzenia prac budowlanych, to sporne budynki nie przestały być budynkami. W ocenie sądu organy podatkowe nie naruszyły przepisów postępowania wskazanych w skardze. Zgromadziły materiał dowodowy wystarczający do ustalenia zobowiązania podatkowego za wskazany rok podatkowy. Ustaliły, że skarżący jest przedsiębiorcą, że posiada budynki, które nie mają charakteru mieszkalnego i wobec których nie zapadła decyzja ostateczna organu nadzoru budowlanego, o której mowa w art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Spełnione zostały zatem przesłanki pozwalające opodatkować sporne budynki stawką właściwą dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. W sprawie nie wystąpiły żadne niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego, które art. 2a O.p. nakazuje rozstrzygać na korzyść podatnika. Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 233 § 2 O.p., ponieważ zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 O.p. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) sąd oddalił skargę. db