I SA/Łd 985/16

PostanowienieWSA w Łodzi2017-02-21

Skład orzekający: Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadniałoby przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący nie podał aktualnej kwoty zadłużenia, nie udokumentował stanu majątkowego żony, a operacje na jego rachunku bankowym sugerują istnienie dodatkowego źródła dochodu.
Stan faktyczny
Skarżący Ł.K. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi dotyczącą zobowiązania podatkowego. W związku z wysoką kwotą wpisu od skargi, pełnomocnik skarżącego wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek, mimo uzupełnień, został uznany przez referendarza sądowego za niewystarczający do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącemu – Ł.K. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 21 lutego 2017 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku Ł.K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Ł. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 rok oraz określenia wysokości odsetek za zwłokę od niezapłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za poszczególne miesiące 2011 roku p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu – Ł.K. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Ł. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 rok oraz określenia wysokości odsetek za zwłokę od niezapłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za poszczególne miesiące 2011 roku. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od tej skargi w kwocie 14.976 zł pełnomocnik skarżącego w drodze pisma z dnia 19 grudnia 2016 roku wystąpił z wnioskiem o przyznanie skarżącemu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi. W złożonym, na urzędowym formularzu (PPF), wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący sprecyzował, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych i wskazał jedynie, iż wniosek uzasadnia brakiem płynności finansowej i stratą w 2015 roku. Do wniosku załączono deklaracje VAT-7, kserokopię podatkowej księgi przychodów i rozchodów, kserokopię zeznania podatkowego za 2015 i 2014 rok (PIT-36), informację PIT/B (2014 rok), wyciągi z rachunku bankowego skarżącego za okres od 09.08.2016 r. – 10.10.2016 r. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 10 stycznia 2017 roku wezwano pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez jednoznaczne wyjaśnienie kwestii pozostawania ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym innych osób wraz ze wskazaniem ich majątku i dochodu - z uwagi na braki w zakresie wypełnienia rubryki nr 6 urzędowego formularza PPF (zatytułowanej "Stan rodzinny"), wskazanie tytułu prawnego do nieruchomości, pod adresem której skarżący zamieszkuje, podanie miesięcznej kwoty dochodu netto osiąganego przez skarżącego, wskazanie i udokumentowanie kwoty wydatków ponoszonych przez skarżącego z tytułu opłat eksploatacyjnych i utrzymania wraz z podaniem źródła dochodu, z którego pokrywane są te wydatki, nadesłanie wyciągów z posiadanych przez skarżącego rachunków i lokat bankowych obejmujących okres ostatnich 3 miesięcy, podanie aktualnej kwoty zadłużenia z tytułu należności publicznoprawnych i "komercyjnych" wskazanych w piśmie z dnia 19 grudnia 2016 roku - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik w drodze pisma z dnia 10 lutego 2017 roku nadesłał dodatkowe oświadczenia i dokumenty dotyczące sytuacji majątkowej skarżącego. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej jako; "p.p.s.a.". Stosownie do postanowień art. 243 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Z kolei stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić przy tym należy, że wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz nadesłanych dodatkowych dokumentów i oświadczeń wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i dwójką małoletnich dzieci. Lokal, w którym zamieszkuje rodzina skarżącego, stanowi własność brata skarżącego. Skarżący, jak podaje, nie osiąga żadnych dochodów. Nie ponosi kosztów utrzymania lokalu. Natomiast jego zobowiązania z tytułu leasingu i kredytu są pokrywane z zaciągniętego kredytu w rachunku A. w kwocie 50.000 zł. Ponadto z oświadczenia skarżącego wynika, że posiada zobowiązania zarówno z tytułu należności publicznoprawnych, jak i komercyjnych, powstałych wobec podmiotów prywatnych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Wobec jego majątku toczy się równolegle kilkanaście postępowań egzekucyjnych, podatkowych i sądowoadministracyjnych. Skarżący nie podał jednak, mimo wezwania, aktualnej kwoty zadłużenia z tego tytułu. Uwagę zwracają przy tym operacje na rachunku bankowym skarżącego w okresie występowania z wnioskiem o przyznanie prawa w kwocie 4.000 zł (wpłata gotówki we wpłatomacie w dniu 19.12.2016 r.) i w kwocie 4.100 zł (wpłata gotówki we wpłatomacie w dniu 2.01.2017 r.), do których doszło mimo deklarowanego przez skarżącego braku osiągania dochodu, co czyni zasadnym twierdzenie, że skarżący posiada jednak dodatkowe źródło dochodu umożliwiające mu dokonanie tych operacji. Ponadto skarżący, mimo ciążącego na nim obowiązku podania stanu majątkowego żony, nie podaje jej stanu majątkowego ani osiąganego przez nią dochodu, uniemożliwiając tym samym dokonanie oceny jego rzeczywistej sytuacji majątkowej i realnych zdolności płatniczych pod kątem możliwości poniesienia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie i odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący nie wykazał bowiem, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jedynie zaś wykazanie spełnienia tej przesłanki obligowało do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Ake.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło