I SA/Łd 989/14
WyrokWSA w Łodzi2014-11-07
Skład orzekający: Bożena Kasprzak, Tomasz Adamczyk, Joanna Grzegorczyk-Drozda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu podatku od czynności cywilnoprawnych, jeśli wniosek dotyczy tej samej kwestii, która została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją?Ratio decidendi
Organ podatkowy ma prawo odmówić wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu podatku od czynności cywilnoprawnych, jeśli żądanie zostało już rozstrzygnięte ostateczną decyzją. Odmowa wszczęcia ma charakter formalny i nie rozstrzyga merytorycznie o zasadności wniosku. Wzruszenie ostatecznej decyzji jest możliwe jedynie w drodze nadzwyczajnych środków zaskarżenia, takich jak wznowienie postępowania, stwierdzenie nieważności lub uchylenie/zmiana decyzji, przy czym te ostatnie nie mają zastosowania do decyzji określających wysokość zwrotu podatku.Stan faktyczny
Spółka A Sp. z o.o. złożyła wniosek o zwrot podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC) w kwocie 51.060 zł, zapłaconego od umowy sprzedaży nieruchomości. Wniosek został odrzucony przez organy podatkowe pierwszej i drugiej instancji, a następnie utrzymany w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej. Po ponownym złożeniu wniosku, Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił wszczęcia postępowania, wskazując na ostateczność poprzedniej decyzji. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał tę odmowę w mocy. Spółka złożyła skargę do WSA, podtrzymując swoje roszczenie o zwrot podatku.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bożena Kasprzak Sędziowie: Sędzia WSA Tomasz Adamczyk Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda (spr.) Protokolant: Sekretarz sądowy Agnieszka Kerszner po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2014 r. sprawy ze skargi A Spółka z o. o. z siedzibą w M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu podatku od czynności cywilnoprawnych. oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...]. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...]. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie 51.060 zł, pobranego przez płatnika od umowy sprzedaży nieruchomości położonej w miejscowości D., zawartej w formie aktu notarialnego.
Organy wydały powyższe rozstrzygnięcia w oparciu o ustalony w toku postępowania stan faktyczny, zgodnie z którym wnioskiem z dnia 22 listopada 2012 r. "A" Sp. z o.o. z siedzibą w M. zwróciła się do organu podatkowego o zwrot pobranego podatku od czynności cywilnoprawnych w łącznej kwocie 51.060 zł, uiszczonego od sporządzonej w formie aktu notarialnego umowy sprzedaży nieruchomości położonej w miejscowości D., gmina N., w tym:
a) zabudowanej działki gruntu nr 1375/1 o powierzchni 1,95 ha i niezabudowanych działek; leśnych nr 1370 i 1373/1 o powierzchni 0,12 ha (łącznie 2,07 ha), za łączną cenę 2.550.000 zł (od której uiszczono podatek w wysokości 51.000 zł),
b) gruntu leśnego o powierzchni 0,15 ha, za cenę 3.000 zł (od którego uiszczono podatek w wysokości 60 zł), wchodzącego w skład niezabudowanej nieruchomości rolnej (działka nr 2429), o łącznej powierzchni 2,29 ha, nabytej za cenę 97.000 zł, która, z wyłączeniem gruntu leśnego, korzystała ze zwolnienia podatkowego.
W uzasadnieniu złożonego wniosku spółka podniosła, iż nabyta w dniu 30 października 2012 r. nieruchomość stanowi gospodarstwo rolne, składające się z budynków mieszkaniowych. w których Spółka zamierza prowadzić działalność gospodarczą oraz części gospodarczej, tj. budynków gospodarczych, jak i żywego inwentarza. Wskazała przy tym, iż jej zdaniem podatek od tej czynności "został naliczony od perspektywy przekształcenia gospodarstwa rolnego w gospodarstwo agroturystyczne bez uwzględnienia rzeczywistego profilu gospodarstwa rolnego w chwili jego zakupienia". Dodała również, że "zamierza zmodernizować zakupione gospodarstwo rolne i dostosować je do charakteru i specyfiki zgodnej z zakresem działalności gospodarczej spółki, jako gospodarstwo agroturystyczne, ale po przekształceniu i przekwalifikowaniu aktualnego stanu gospodarstwa".
W toku prowadzonego postępowania organ pierwszej instancji uznał, że wniosek strony nie zasługuje na uwzględnienie i decyzją z dnia [...]. Nr [...] odmówił stwierdzenia żądanej nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych. Z akt sprawy, w jego ocenie, wynikało bowiem, iż w dniu 30 października 2012 r. spółka nabyła wskazane we wniosku nieruchomości.
Nieruchomość oznaczona nr 1375/1 zabudowana jest budynkiem mieszkalnym, budynkami gospodarczymi (stajnią i gołębnikiem) oraz budynkiem użytkowym - salą bankietową o powierzchni 1.040,90 m2 wraz z zapleczem magazynowo-kuchennym, szatnią, zapleczem sanitarnym i pokojami hotelowymi.
W wyniku wniesionego przez spółkę odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. nie podzielił stanowiska oraz zarzutów spółki i decyzją z dnia [...]. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W ocenie organu odwoławczego bezzasadne było stanowisko spółki, iż podatek od czynności cywilnoprawnych "został naliczony od perspektywy przekształcenia gospodarstwa rolnego w gospodarstwo agroturystyczne, bez uwzględnienia rzeczywistego profilu gospodarstwa rolnego w chwili jego zakupienia".
Znajdujące się w aktach sprawy zaświadczenia wydane w dniu 8 marca 2007 r. przez Prezydenta Miasta S. (tom I k. 24) oraz przez Wójta Gminy N. z dnia 19 marca 2007 r. (tom I k. 27) i 30 września 2009 r. (tom I k. 26) wskazywały, że na przedmiotowej nieruchomości K. S. (strona sprzedająca) prowadził działalność gospodarczą pod nazwą "B", podając jako przedmiot działalności wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi oraz pozostałe specjalistyczne roboty budowlane.
Wobec powyższego, w opinii organu odwoławczego zasadnym było stwierdzenie, że o braku możliwości zastosowania zwolnienia podatkowego w niniejszej sprawie zdecydowała okoliczność, że zabudowana działka gruntu nr 1375/1 o obszarze 1,95 ha, zajęta była (już w chwili sprzedaży) na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż rolnicza.
Powyższa decyzja nie została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Wnioskiem z dnia 7 lutego 2014 r. spółka ponownie zwróciła się o zwrot naliczonego podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie 51.060 zł, uiszczonego z tytułu nabycia nieruchomości wskazanych we wniosku opisanym na wstępie.
Postanowieniem z dnia [...]. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. odmówił wszczęcia postępowania w żądanej przez spółkę sprawie.
W uzasadnieniu organ podatkowy wskazał, że nie jest możliwe wszczęcie i prowadzenie postępowania w niniejszej sprawie, gdyż wniosek spółki, dotyczący tego samego żądania, został już rozstrzygnięty decyzją ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...]. Z treści wniosku z dnia 7 lutego 2014 r. nie wynikało żądanie o zastosowanie trybu nadzwyczajnego (art. 240-247 Ordynacji podatkowej), nie był także wniosku o uchylenie lub zmianę tej decyzji (art. 253-255 Ordynacji).
W zażaleniu złożonym na powyższe postanowienie spółka zarzuciła oparcie rozstrzygnięcia na niespójnych przepisach określonych różnymi ustawami prawnymi, mimo szczególnych założeń ustawodawcy określonych wspólnym prawem konstytucyjnym. Jednocześnie wniosła o zastosowanie przepisów art. 253 - 255 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz.U z 2012 r. poz. 749 ze zm. – dalej jako "o.p.") i uchylenie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...]., która została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...].
Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. nie podzielił stanowiska oraz zarzutów spółki i postanowieniem z dnia [...]. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
Ponieważ spółka w dalszym ciągu nie zgadzała się ze stanowiskiem organu złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
W uzasadnieniu skargi spółka nie sformułowała zarzutów przeciw zaskarżonemu postanowieniu, które dotyczy odmowy wszczęcia postępowania. Ponownie natomiast opisała okoliczności dotyczące zrealizowanych transakcji w sprawie kupna-sprzedaży przedmiotowej nieruchomości. Podtrzymała również swoje roszczenie w sprawie zwrotu nadpłaconego podatku od czynności cywilnoprawnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej jako " p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Wydaje się, że w przedmiotowej sprawie stan sprawy jest bezsporny. Strona nie kwestionuje bowiem, iż składała już wcześniej wniosek tej samej treści jak w rozpatrywanej sprawie i dotyczący tych samych nieruchomości.
Zgodnie z treścią art. 165a § 1 o.p., który ściśle i wyłącznie wiąże się z wszczęciem postępowania na wniosek strony, gdy żądanie, o którym mowa w art. 165 o.p., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Odmowa wszczęcia postępowania stanowi odmowę przeprowadzenia jakichkolwiek dowodów w sprawie i rozstrzygania merytorycznego o zasadności wniosku. Jest zatem rozstrzygnięciem o charakterze formalnym.
W rozpatrywanej sprawie organ pierwszej instancji, korzystając z instytucji przewidzianej w powołanym wyżej przepisie, odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu podatku. Uzasadniając swoje stanowisko wskazał na występowanie przesłanki negatywnej, tzn. rozstrzygniecie sprawy będącej przedmiotem niniejszego wniosku decyzją ostateczna Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...]. Organ podatkowy zaznaczył jednocześnie, że z treści wniosku z dnia 7 lutego 2014 r. nie wynikało żądanie o zastosowanie trybu nadzwyczajnego (art. 240 - 247 o.p.) bądź uchylenie lub zmianę tej decyzji (art. 253 - 255 o.p.).
Jedną z ogólnych zasad postępowania podatkowego, jak słusznie podniosły organy obu instancji, jest zasada trwałości ostatecznych decyzji podatkowych, wyrażona w art. 128 o.p. W myśl tego przepisu decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym, są ostateczne. Ich wzruszenie możliwe jest tylko w drodze nadzwyczajnych środków zaskarżenia. Tymi specjalnymi trybami są instytucje: wznowienia postępowania (art. 240 i następne o.p.), stwierdzenia nieważności decyzji (art. 247 i następne o.p.) oraz uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej (art. 253 i następne o.p.).
Spółka dopiero na etapie postępowania zażaleniowego, jako wniosek końcowy, powołała przepisy art. 253 - 255 o.p. Jednakże, jak słusznie ocenił organ odwoławczy, nie miały one zastosowania w omawianej sprawie. Zawartej w art. 253 § 1 i art. 253a § 1 o.p. możliwości uchylenia decyzji ostatecznej, na mocy której strona nie nabyła prawa oraz decyzji ostatecznej, na mocy której strona nabyła prawo, nie stosuje się bowiem do decyzji wymienionych w art. 253b cytowanej ustawy, w tym także do decyzji określających wysokość zwrotu podatku (art. 253b pkt. 6 o.p). Dotyczy to również decyzji w sprawach nadpłaty wydanych na podstawie art. 72 - 80 o.p.
Biorąc pod uwagę powyższej wskazane okoliczności należy stwierdzić, że przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia organ podatkowy nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia także tych, które zostały wskazane w treści skargi. Organ prawidłowo zastosował obowiązujące regulacje prawne i w oparciu o ich treść wydał właściwe rozstrzygnięcie.
Z powyższych względów sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę, nie znajdując podstaw do podzielenia argumentacji w niej zawartej.
dc.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło