I SA/Łd 991/15

Dnia 12 listopada 2015 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku T. G. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 rok p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącemu T. G. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 200 zł (dwieście złotych); 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu 27 lipca 2015 roku T. G. wstąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku określającą mu zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 rok. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 2.593 zł skarżący nadesłał wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Ze złożonego na formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, wynika, że T. G. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z rodzicami, na których utrzymaniu się obecnie znajduje. Wnioskodawca ma żonę, z którą posiada rozdzielność majątkową i nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego. Jedyny dochód wnioskodawcy stanowi wynagrodzenie z umów zlecenia w wysokości ok. 500 zł, rodzice skarżącego uzyskują dochody z emerytur w łącznej kwocie ok. 1.550 zł. Skarżący nie posiada żadnego majątku, środki trwałe wykorzystywane w prowadzonej działalności gospodarczej zostały zlicytowane przez urząd skarbowy. Zaległości strony wobec urzędu skarbowego wynoszą ok. 159.000 zł Skarżący zamieszkuje w domu należącym do jego rodziców, którzy pozostają także właścicielami gospodarstwa rolnego. Miesięczne koszty utrzymania gospodarstwa domowego skarżący oszacował na kwotę 450 zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek jest częściowo zasadny. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm. ) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. We wniosku o przyznanie prawa pomocy T. G. wskazał, że wspólnie z rodzicami prowadzi gospodarstwo domowe, którego miesięczny dochód zamyka się kwotą ok. 2.050 zł netto. Skarżący nie posiada żadnego majątku, należące do niego środki trwałe zostały zlicytowane przez urząd skargowy, zaległości podatkowe wnioskodawcy wynoszą ok. 159.000 zł. Skarżący zamieszkuje w domu należącym do jego rodziców, którzy pozostają także właścicielami gospodarstwa rolnego. Miesięczne koszty utrzymania gospodarstwa domowego oszacował na kwotę 450 zł. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie (2.593 zł) stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny, dlatego, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych ponad kwotę 250 zł. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych uznać należy za niezasadny. Należy podkreślić, że opłaty sądowe, do których zalicza się także wpis od skargi, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienie od obowiązku ich ponoszenia stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego uiszczania, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. (por.: M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka- Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 594). Obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny i poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Wnioskodawca dysponuje miesięcznym dochodem, który w związku z jego oświadczeniem o pozostawaniu na utrzymaniu rodziców, pozwala w ocenie referendarza sądowego na wygospodarowania kwoty 200 zł tytułem kosztów przedmiotowego postępowania stanowiącą ułamek należnego wpisu od wniesionej skargi, zwłaszcza że kwota ta stanowić będzie jedyną opłatę sądową w jego toku. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. Ake.