I SA/Łd 991/17
PostanowienieWSA w Łodzi2017-11-28
Skład orzekający: Referendarz sądowy Tomasz Naraziński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółce cywilnej, która nie posiada środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika, należy przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym?Ratio decidendi
Spółce cywilnej, która wykazała brak dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, należy przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Sąd wziął pod uwagę brak dochodów spółki, bezskuteczność postępowań egzekucyjnych, niskie świadczenie emerytalne jednego ze wspólników oraz wysokie koszty utrzymania.Stan faktyczny
Spółka cywilna wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych. Do skargi załączono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Spółka wykazała brak środków finansowych na pokrycie kosztów, wskazując na brak dochodów, bezskuteczność egzekucji należności oraz niskie świadczenie emerytalne jednego ze wspólników.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej spółce prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 28 listopada 2017 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Tomasz Naraziński po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku Spółki cywilnej A. B. J., A. J. z siedzibą w Ł. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Spółki cywilnej A. B. J. A. J. z siedzibą w Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] UNP: [...] w przedmiocie: stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowy wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia odsetek za zwłokę naliczonych od zaległości w podatku od towarów i usług za I, III i IV kwartał 2015 r. p o s t a n a w i a: przyznać skarżącej spółce prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
W dniu 15 września 2017 r. Spółka cywilna A. B. J. i A. J. z siedzibą w Ł. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. w sprawie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia odsetek za zwłokę naliczonych od zaległości w podatku od towarów i usług za I, III i IV kwartał 2015 r.
Do skargi załączono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie adwokata z urzędu w osobie M. G..
We wniosku złożonym na druku PPPr wspólnicy oświadczyli, że ze względu na sytuację materialną nie są w stanie ponieść kosztów sądowych i wynagrodzenia pełnomocnika, bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny.
Wspólnicy oświadczyli, że w roku 2017 Spółka nie uzyskała żadnych dochodów, ponieważ nie otrzymała zapłaty za wykonane usługi. B. J. utrzymuje się z emerytury w wysokości 1.610 zł. Wspólnicy podkreślili, że prowadzą intensywne działania w celu odzyskania należności, ale w wyniku postępowań egzekucyjnych spółka odzyskała zaledwie kilka procent swoich należności. Bezskuteczność egzekucji dotyczy kwoty 108.220,63 zł. Aktualnie Spółka wystąpiła do komorników z wnioskami o wyegzekwowanie kwoty 24.149,91 zł.
Wspólnik B. J. ponosi następujące, miesięczne koszty utrzymania: ½ czynszu – 450 zł, koszty zakupu leków i leczenia – 200 zł, ½ opłaty za gaz 150 zł, wyżywienie – 400 zł, inne wydatki, w tym usługi telekomunikacyjne i środki czystości – 50 zł. Wspólnik A. J. również ponosi ½ kosztów czynszu w wysokości 450 zł. Ponadto płaci alimenty na rzecz małoletniej córki – 400 zł. Ponosi koszty dostawy gazu – 150 zł, koszty wyżywienia - 400 zł i inne wydatki (usługi telefoniczne i środki czystości) – 100 zł.
Obaj wspólnicy wskazali, że Urząd Skarbowy Ł.-Ś. zajął wierzytelności z tytułu podatku od towarów i usług w wysokości po 300 zł od każdego ze wspólników. Do wniosku załączono bilans Spółki za rok 2017, z którego wynika, że spółka uzyskała przychód w wysokości 32.637,83 zł, poniosła wydatki w wysokości 41.612,75 zł i w efekcie poniosła stratę w wysokości 8.974,92 zł.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1 -3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), powoływanej dalej w skrócie jako P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
W niniejszej sprawie spółka wystąpiła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, tj. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1, osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Wykazanie braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania powinno nastąpić przez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach.
Na wstępie należy wyjaśnić, że Spółka została wezwana do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na formularzy PPPr, tj. na formularzu przeznaczonym m.in. dla jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, ponieważ na gruncie ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jednolity z 2017 r., poz. 1221 ze zm.) podatnikami są spółki cywilne jako jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej (art. 15 ust. 1 ww. ustawy). Zaskarżone postanowienie dotyczy odsetek za zwłokę od zaległości z tytułu podatku od towarów i usług, tj. zaległości skarżącej Spółki.
W ocenie referendarza wniosek Spółki zasługuje na uwzględnienie. Referendarz wziął pod uwagę, że Spółka nie posiada środków finansowych na poniesienie kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z wyboru, ponieważ jej usługobiorcy zalegają z płatnościami za wykonane przez Spółkę usługi (telekomunikacyjne i udostępnienie Internetu). Referendarz uwzględnił przy tym, że Spółka prowadzi konsekwentne działania mające na celu odzyskanie swoich należności, poprzez kierowanie wniosków o wszczęcie postępowań egzekucyjnych. Świadczy o tym m.in. zawarte w aktach podatkowych zestawienie dłużników wobec których Spółka prowadziła postępowania sądowe i egzekucyjne (karty 20-125 akt podatkowych). Z informacji zawartych we wniosku wynika jednak, że komornicy umarzają postępowania egzekucyjne ze względu na bezskuteczność egzekucji, na skutek czego Spółka utraciła swoje należności w wysokości 108.220,63 zł. Referendarz dał wiarę oświadczeniu, iż Spółka nie posiada aktualnie środków pieniężnych na rachunku bankowym i nie uzyskała dochodu z działalności gospodarczej w roku 2017.
Z wniosku wynika, że aktualnie jedynym źródłem utrzymania pozostaje świadczenie emerytalne B. J. w wysokości 1.610 zł. Zestawienie wydatków obu wspólników wskazuje, że ww. kwota nie pozwala na poniesienie niezbędnych wydatków związanych z utrzymaniem i opłacenie kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z wyboru.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
AKE.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło