I SAB/Łd 10/10

PostanowienieWSA w Łodzi2010-12-06

Skład orzekający: Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej bezczynności organu w przedmiocie wydania zaświadczenia z zakresu ubezpieczeń społecznych, strona skarżąca jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych, a wniosek o ustanowienie adwokata powinien być rozpatrywany na podstawie przesłanki wykazania niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania?
Ratio decidendi
W sprawach dotyczących bezczynności organu w przedmiocie wydania zaświadczenia z zakresu ubezpieczeń społecznych, strona skarżąca jest ustawowo zwolniona z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a. W związku z tym, postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych jako bezprzedmiotowe podlega umorzeniu. Stronie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych może być przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w przypadku wykazania, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, co w niniejszej sprawie zostało udowodnione przez skarżącego.
Stan faktyczny
Z. Sz. złożył skargę na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sprawie niewydania zaświadczenia o przebiegu ubezpieczenia społecznego. Następnie Z. Sz. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący wskazał na niskie dochody z zasiłku oraz brak majątku, co uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Referendarz sądowy postanowił przyznać Z. Sz. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata oraz umorzyć postępowanie sądowe w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 6 grudnia 2010 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2010 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. Sz. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi Z. Sz. na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie: niewydania zaświadczenia o przebiegu ubezpieczenia społecznego w czasie prowadzenia działalności gospodarczej p o s t a n a w i a: 1. przyznać Z. Sz. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata; 2. umorzyć postępowanie sądowe w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu [...] roku Z. Sz. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. ze skargą na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie niewydania zaświadczenia o przebiegu ubezpieczenia społecznego w czasie prowadzenia działalności gospodarczej. W dniu 19 listopada 2010 roku do sądu wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata. W złożonym na wezwanie sądu urzędowym formularzu PPF skarżący rozszerzył swój wniosek domagając się dodatkowo zwolnienia od kosztów sądowych w całości. W oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach Z. Sz. wskazał, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania jest zasiłek z Miejskiego Centrum Pomocy Społecznej w P. w wysokości około 318 zł netto. Z uwagi na swoją niepełnosprawność oraz wiek nie jest wstanie wykonywać dodatkowej pracy. Skarżący wskazał, że nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Mieszka w mieszkaniu spółdzielczym - lokatorskim o powierzchni 26 m2, a posiadany dochód nie wystarcza mu nawet na opłaty za media związane z tym lokalem. Dlatego nie jest w stanie uiścić żadnych kosztów przedmiotowej sprawy. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) –dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a. obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. W rozpoznawanej sprawie skarga Z. Sz. dotyczy Bezczynności Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sprawie niewydania zaświadczenia o przebiegu Ubezpieczenia społecznego, a zatem jest sprawą z zakresu ubezpieczeń społecznych i stosownie do przepisu art. 239 pkt 1 lit. e powołanej ustawy korzysta z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie z przepisem art. 64 § 3 p.p.s.a. do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W myśl przepisu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Wobec tego, iż postępowanie w przedmiotowej sprawie wolne jest od kosztów sądowych postępowanie w zakresie zwolnienia od tych kosztów jako bezprzedmiotowe należało umorzyć. Przechodząc do oceny wniosku skarżącego w zakresie ustanowienia adwokata należy podkreślić, iż zgodnie z art. 262 p.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Oznacza to, że stronom korzystającym z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych może być ponadto przyznane prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa procesowego, jeżeli spełniają określone w ustawie przesłanki. Stosownie do treści art. 246 § 1pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. We wniosku o przyznanie prawa pomocy Z. Sz. wskazał, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródeł dopchodu jest zasiłek Miejskiego Centrum Pomocy Społecznej w P. w wysokości około 318 zł netto. Skarżący nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Mieszka w mieszkaniu spółdzielczym - lokatorskim o powierzchni 26 m2, a posiadany dochód nie wystarcza mu nawet na opłaty za media związane z tym lokalem. Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania i dlatego zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 oraz art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. Sz.Ch.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło