I SAB/Łd 18/14
WyrokWSA w Łodzi2015-01-09
Skład orzekający: Sędzia NSA Paweł Janicki, Sędzia WSA Bożena Kasprzak, Sędzia WSA Joanna Tarno
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy pozostaje w bezczynności w zakresie zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, jeżeli przed upływem terminu zwrotu wydał postanowienie o przedłużeniu tego terminu do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia?Ratio decidendi
Organ podatkowy nie pozostaje w bezczynności, jeśli przed upływem terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wyda postanowienie o przedłużeniu tego terminu do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia. Wydanie takiego postanowienia, nawet jeśli jego merytoryczna treść jest kwestionowana, wyklucza ocenę organu jako bezczynnego w zakresie zwrotu podatku, ponieważ termin wynikający z przepisów został przedłużony w toku czynności sprawdzających. Prawidłowość wykonania obowiązku zwrotu podatku pozostaje poza zakresem kontroli sądu w postępowaniu o stwierdzenie bezczynności.Stan faktyczny
Spółka złożyła korektę deklaracji VAT-7 za kwiecień 2014 r. z wykazaną do zwrotu nadwyżką podatku naliczonego nad należnym. Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu. Po złożeniu zażalenia i ponaglenia, Dyrektor Izby Skarbowej uznał ponaglenie za bezzasadne. Spółka złożyła skargę na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w zakresie zwrotu nadwyżki podatku. Sąd oddalił skargę, uznając, że organ nie pozostawał w bezczynności, gdyż wydał postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Janicki Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Kasprzak Sędzia WSA Joanna Tarno (spr.) Protokolant: Pomocnik sekretarza Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i Wspólnicy Spółki jawnej z siedzibą w Ł. na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-Ś. w Ł. w przedmiocie zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za kwiecień 2014 r. oddala skargę.
W dniu [...] roku A Sp. z o.o. i Wspólnicy Sp. jawna złożyła w Urzędzie Skarbowym Ł.- Ś. korektę deklaracji VAT-7 za miesiąc kwiecień 2014 r. z wykazaną do zwrotu w terminie 25 dni nadwyżką podatku naliczonego nad należnym w kwocie 792.446 zł.
Do powyższej deklaracji podatnik załączył wniosek o zwrot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wynikającej z deklaracji VAT-7 za kwiecień 2014 r., w wysokości 792.446 zł, na rachunek bankowy Spółki, w terminie 25 dni.
W dniu [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. –Ś. wydał postanowienie, którym przedłużył do dnia 12 listopada 2014 r. termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w wysokości 792.446 zł, wykazanej w deklaracji VAT-7 za kwiecień 2014 r.
W dniu 25 czerwca 2014 r. do organu pierwszej instancji wpłynęło zażalenie na wskazane postanowienie, zaś w dniu 7 lipca 2014 r. akta sprawy zostały przekazane Dyrektorowi Izby Skarbowej w Ł.
Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. postanowieniem z dnia [...] r. przedłużył do dnia 7 listopada 2014 r. termin rozpatrzenia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-Ś z dnia [...] r.
W dniu 2 września 2014 r. Spółka złożyła ponaglenie do Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na niezałatwienie w terminie sprawy, dotyczącej zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, wskazanego w deklaracji VAT-7 za kwiecień 2014 r.
W dniu [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wydał postanowienie, w którym uznał ponaglenie Spółki za bezzasadne, wskazując w uzasadnieniu, że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie wykazało opieszałości w działaniach Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.- Ś., jak również naruszenia zasady szybkości postępowania.
Pismem z dnia 9 października 2014 r. Spółka złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skargę na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-Ś. w Ł. w zakresie zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za kwiecień 2014 r.
Strona w złożonej skardze wniosła o:
1) zobowiązanie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. –Ś. w Ł. do niezwłocznego zwrotu skarżącemu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za okres kwiecień 2014 r.,
2) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
3) wymierzenie Naczelnikowi grzywny w wysokości określonej zgodnie z art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: "P.p.s.a."
W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ podatkowy nie zrealizował we właściwym terminie, wynikającym z przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn. z 2011 r. Dz. U. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), dalej: "ustawa o VAT", obowiązku zwrotu na rzecz podatnika wykazanej przez niego w deklaracji podatkowej za kwiecień 2014 r., nadwyżki podatku naliczonego nad należnym.
Ponadto podniesiono, że organ podatkowy nie wykazał, aby zasadność zwrotu wymagała dodatkowej weryfikacji, a więc nie wykazał, że zaistniała przesłanka do niezwrócenia tej nadwyżki, wynikająca z art. 87 ust. 2 ustawy o VAT.
Skarżąca wskazała, iż w niniejszej sprawie organ podatkowy przedłużył termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za kwiecień 2014 r., postanowieniem z dnia [...] r. nr do dnia [...] r., pomimo niestwierdzenia jakichkolwiek nieprawidłowości, na skutek sprawdzenia dokumentacji przedłożonej przez podatnika.
Ponadto zauważono, że takie działania jak opisane powyżej, wielokrotnie się powtarzające w stosunku do podatnika (w przypadku zwrotu nadwyżki podatku naliczonego ponad kwotę podatku należnego za kwiecień, maj i grudzień 2013 r. oraz styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec i lipiec 2014 r.) są niedopuszczalne, gdyż nie jest możliwe, poprzez stosowanie środków, o których mowa m.in. w art. 87 ust. 2 ustawy o VAT, stałe i systematyczne podważanie prawa podatnika do zwrotu nadwyżki podatku naliczonego ponad kwotę podatku należnego.
W odpowiedzi na skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. – Ś. wniósł o jej oddalenie, szczegółowo przedstawiając stan faktyczny sprawy i podjęte działania związane z załatwieniem sprawy deklaracji VAT-7 za miesiąc kwiecień 2014 r. z wykazaną do zwrotu w terminie 25 dni nadwyżką podatku naliczonego nad należnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje:
Na podstawie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa, i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Skarga jest bezzasadna.
Zgodnie z art. 52 § 1 P.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (...). W myśl § 2 przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Stosownie do § 3 jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa.
Rozpoznając skargę w niniejszej sprawie Sąd przyjął, że o jej dopuszczalności przesądzało złożenie przez Spółkę ponaglenia załatwionego przez Dyrektora Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] r., stąd niezasadnym było wnoszenie środka w postaci wezwania do usunięcia naruszenia prawa.
Z bezczynnością organu podatkowego mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie, lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności.
Rozpoznając zaś skargę na bezczynność sąd kontroluje, analizując okoliczności faktyczne sprawy, czy w sprawie zaistniał stan bezczynności, tzn. czy organ podjął określone czynności i załatwił sprawę na danym etapie postępowania, tj. czy zrealizował swoje obowiązki, wynikające z przepisów prawa.
W myśl art. 87 ust. 6 ustawy o VAT - na wniosek podatnika, złożony wraz z deklaracją podatkową, urząd skarbowy jest obowiązany zwrócić różnicę podatku, w terminie 25 dni, licząc od dnia złożenia rozliczenia, w przypadku gdy kwoty podatku naliczonego, wykazane w deklaracji podatkowej, wynikają z faktur dokumentujących kwoty należności, które zostały w całości zapłacone, z uwzględnieniem art. 22 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447, z późn. zm.), przy czym przepisy ust. 2 zdanie drugie i trzecie stosuje się odpowiednio.
Zgodnie z art. 87 ust. 2 zdanie drugie i trzecie - jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanego w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej lub postępowania kontrolnego na podstawie przepisów o kontroli skarbowej. Jeżeli przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu, o którym mowa w zdaniu poprzednim, urząd skarbowy wypłaca podatnikowi należną kwotę wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty.
Z powyższych przepisów wynika, że zwrot różnicy podatku jest czynnością materialno - techniczną dokonywaną w realizacji wniosku podatnika i w terminie we wniosku wskazanym. Jednakże zwrotu nie dokonuje się, jeżeli przed upływem terminu do dokonania zwrotu różnicy podatku organ podatkowy termin ten przedłuży do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia objętego wnioskiem.
Wniosek o zwrot różnicy podatku załatwiany jest więc poprzez zwrot różnicy podatku na rachunek bankowy lub wydanie postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu.
Postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu podatku jest rozstrzygnięciem wydanym w toku dokonywanych czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego i na tym etapie rozstrzyga ono istotę sprawy zwrotu różnicy podatku, przesądzając, że zwrot nie zostanie dokonany we wnioskowanym terminie.
W niniejszej sprawie poza sporem jest, że Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-Ś. przed upływem terminu zwrotu podatku, termin ten przedłużył w toku czynności sprawdzających. Z akt sprawy wynika więc, że organ ten nie pozostaje w bezczynności, gdyż sprawę objętą wnioskiem załatwił postanowieniem z dnia [...]r.
Jednak merytoryczna treść tego postanowienia pozostaje poza przedmiotem sądowej kontroli w niniejszym postępowaniu, bowiem skargę wniesiono na bezczynność organu w zakresie zwrotu różnicy podatku, nie zaś na dokonanie w ustawowym terminie czynności zwrotu różnicy podatku na rachunek bankowy. Niedokonanie tej czynności było jednak uzasadnione wydanym postanowieniem o przedłużeniu terminu zwrotu, które zostało Spółce doręczone, co wykluczało ocenę, że organ pozostaje w bezczynności w zakresie zwrotu różnicy podatku, gdyż termin wynikający z art. 87 ust. 6 ustawy o VAT został przedłużony w toku czynności sprawdzających, stąd nie można twierdzić, że termin ten upłynął.
W postępowaniu wywołanym skargą na bezczynność nie jest możliwe badanie innych kwestii aniżeli obiektywny fakt pozostawania organu podatkowego w zwłoce. W konsekwencji kognicja sądu jest w tym postępowaniu ograniczona do kwestii bezczynności, co wyklucza możliwość oceny poprawności aktów związanych z wykonaniem danego obowiązku publicznoprawnego. Strona ma natomiast możliwość kwestionowania ich poprawności w odrębnym postępowaniu.
Reasumując powyższe jeszcze raz należy podkreślić, że w przypadku, gdy organ podatkowy wykonał ciążący na nim obowiązek publicznoprawny, to brak jest podstaw do występowania ze skargą na bezczynność. Natomiast prawidłowość wykonania tego obowiązku pozostaje poza zakresem sądowej kontroli w tej sprawie.
Analogiczny pogląd wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z 9 marca 2012 r. I SAB/Lu 11/11, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 22 sierpnia 2013 r. I FSK 1238/12, oddalającym skargę kasacyjną od wyroku WSA w Lublinie.
Nie było również podstaw do wymierzenia Naczelnikowi U.S. Ł.-Ś. grzywny w wysokości określonej zgodnie z art. 154 § 6 P.p.s.a. Zastosowanie środków przewidzianych w art. 154 P.p.s.a. może mieć miejsce w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności. Sytuacja taka nie wystąpiła w omawianej sprawie.
Powyższej oceny nie zmieniają argumenty zawarte w piśmie skarżącej Spółki z 30 grudnia 2014 r., kwestionujące zasadność przedłużeniu terminu zwrotu podatku.
Z powyższych względów Sąd uznał zarzuty skargi za nieuzasadnione i na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji
P.C..
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło