I SAB/Łd 5/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Adamczyk Sędziowie: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Sędzia WSA Bożena Kasprzak (spr.) Protokolant: St. sekretarz sądowy Alina Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi D. P. na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. w przedmiocie niedoręczenia decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. oddala skargę. I SAB/Łd 5/17 UZASADNIENIE Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. wydał w dniu [...] r. decyzję określającą D. P. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 rok, obliczone według stałej stawki 19% zgodnie z art. 30c ust. 1 ustawy z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. z 2012 roku, poz. 361 ze zm.), w kwocie 42 099,00 zł, oraz odsetki od nieuregulowanych w terminie płatności należnych zaliczek w podatku dochodowym od osób fizycznych za styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad, grudzień 2013 roku w łącznej kwocie 579,00 zł. Powyższa decyzja została nadana w dniu 18.04.2016 r. na adres M. 535/29 73701 C., C. - wskazany przez skarżącego, jako adres do doręczeń. Na druku potwierdzenia doręczenia CN 07 na ww. adres podpisała się R. S.. W dniu 22.07.2016 r. skarżący zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. o wydanie kserokopii powyższej decyzji, którą to kserokopię wydano w tym samym dniu. W dniu 12.08.2016 r. skarżący ustanowił pełnomocnika, M. K. (pełnomocnictwo szczególne) w sprawie postępowania podatkowego wszczętego wobec skarżącego postanowieniem z dnia 29.01.2016 r. w zakresie 19% podatku dochodowego. Pełnomocnik w dniu 22.08.2016 r. złożył wniosek o doręczenie na adres kancelarii oryginału decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] r. określającej skarżącemu zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 rok. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. udzielił odpowiedzi na powyższy wniosek pismem z dnia 01.09.2016 r. odmawiając wydania oryginału ww. decyzji i argumentując, iż oryginał decyzji został doręczony za pośrednictwem poczty w dniu 21.04.2016 r. W dniu 19.09.2016 r. pełnomocnik skarżącego wezwał Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. do doręczenia oryginału przedmiotowej decyzji, podnosząc przy tym, iż decyzja ta nie została doręczona skarżącemu w sposób prawidłowy, na co wprost wskazuje podpis widniejący pod dokumentem potwierdzającym odbiór przesyłki zawierającej decyzję (R. S.) bez adnotacji, na jakiej podstawie przesyłka została wręczona tej osobie oraz bez adnotacji, że osoba ta podjęła się oddania decyzji jej adresatowi. W związku z zarzutem pełnomocnika dotyczącym skutecznego (prawidłowego) doręczenia korespondencji skierowanej do skarżącego na adres w Czechach, organ podatkowy pierwszej instancji wystąpił w dniu 28.09.2016 r. z wnioskiem do A S.A. o udzielenie informacji w sprawie doręczenia przedmiotowej przesyłki zagranicznej. W dniu 20.12.2016 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. wpłynęła odpowiedź, w której A S.A. potwierdziła doręczenie korespondencji. Mając na uwadze powyższe pismem z dnia [...]r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. udzielił odpowiedzi pełnomocnikowi skarżącego po raz kolejny odmawiając pełnomocnikowi doręczenia oryginału decyzji. Następnie pełnomocnik złożył w dniu 06.02.2017 r. pismo do Dyrektora Izby Administracyjnej w Łodzi zatytułowane "Ponaglenie", w którym wniósł o ponaglenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. do doręczenia przedmiotowej decyzji i zarządzenie wyjaśnienia przyczyn niezałatwienia sprawy w terminie. Postanowieniem z [...]r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. uznał złożone ponaglenie za bezzasadne. Powołując się na treść art. 141 § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa stwierdzono, że pisma składane zarówno przez skarżącego, jak też pełnomocnika nie pozostawały bez odpowiedzi. Skarżący otrzymał kserokopię przedmiotowej decyzji, jak również obszerne wyjaśnienia przyczyn niemożności ponownego doręczenia jej oryginału. Podkreślono, że odmowa ponownego doręczenia oryginału decyzji, nie oznacza, że organ podatkowy nie odpowiedział na wniosek skarżącego w tym zakresie. Fakt pozostawania stanowiska organu podatkowego w opozycji do argumentacji wniosków strony skarżącej, nie może świadczyć o bezczynności tego organu. Mając na uwadze powyższe stwierdzono, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego nie pozostawał w bezczynności, która skutkowałaby zasadnością ponaglenia. Ponadto, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. podkreślił, iż kontrola skuteczności doręczenia decyzji wydanej w postępowaniu podatkowym następuje po skorzystaniu przez stronę z przysługujących środków zaskarżenia (odwołanie złożone w ustawowym terminie, wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania wraz z odwołaniem) lub z tzw. trybów nadzwyczajnych. D. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skargę na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. w przedmiocie niedoręczenia decyzji z dnia [...] roku, określającej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 rok. Autor skargi, zarzucił organowi naruszenie przepisu art. 148 w związku z art. 149 w zw. z art. 212 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, iż decyzja wydana w dniu 14 kwietnia 2016 roku została skutecznie doręczona skarżącemu, a w konsekwencji doszło do załatwienia sprawy podatkowej będącej przedmiotem wszczętego przez organ postępowania podatkowego. Mając na uwadze powyższe wniesiono o: – zobowiązanie organu do załatwienia sprawy i doręczenie skarżącemu oryginału decyzji wydanej w dniu 14 kwietnia 2016 roku - w terminie 14 dni od dnia wyrokowania; – stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; – zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że skarżącemu nie został doręczony oryginał decyzji z dnia [...] roku. Osoba, której podpis widnieje na potwierdzeniu odbioru przesyłki listowej zawierającej oryginał przedmiotowej decyzji, nie jest ani domownikiem, ani też sąsiadką, zarządcą, czy też dozorcą domu. Na potwierdzeniu brak jest również adnotacji odbiorcy przesyłki o zobowiązaniu się tej osoby do przekazania przesyłki adresatowi. Zdaniem skarżącego, brak adnotacji na potwierdzeniu odbioru przesyłki zawierającej decyzję o zobowiązaniu się do przekazania tej przesyłki adresatowi czyni to doręczenie nieskutecznym. Skarżący podniósł, iż nie zgadza się z twierdzeniem organu, iż doręczenie decyzji było skuteczne, gdyż było zgodne z regulaminem Poczty Berno 2013, ponieważ powyższy regulamin nie może stanowić podstawy uznania za skuteczne doręczenie decyzji administracyjnej, wydanej w oparciu o przepisy prawa polskiego. W odpowiedzi na skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647, z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Z kolei, instytucja skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania chroni stronę przed niepodejmowaniem przez organ w wymaganym terminie czynności procesowych albo podejmowaniem ich w zbyt długich odstępach czasu. Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., według którego: - zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; - zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; - stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W pierwszej kolejności wyjaśnić trzeba, że warunkiem dopuszczalności wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (art. 52 § 1 p.p.s.a.). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Stosownie do art. 52 § 3 i § 4 p.p.s.a. – jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę (§ 3). W przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. Termin, o którym mowa w § 3, nie ma zastosowania (§ 4). Z treści powyższych regulacji wynika zatem, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ można wnosić w każdym czasie, po wyczerpaniu przysługujących stronie środków zaskarżenia lub po złożeniu wezwania do usunięcia prawa. W niniejszej sprawie skarżący, przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego, dopełnił wymogu ww. przepisu, składając w dniu 6 lutego 2017 r. ponaglenie na niezałatwienie sprawy w ustawowym terminie. Stosownie do powyższego, stwierdzić należało, że skarga wniesiona w rozpoznawanej sprawie, jako dopuszczalna i złożona z zachowaniem wymogu określonego w art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a., podlega merytorycznej ocenie. Tytułem wstępu można wskazać, że w orzecznictwie i literaturze przyjmuje się, że bezczynność jest kwalifikowaną formą przewlekłości, gdzie "władza milczy" a sprawa nie jest załatwiana. Istotą skargi na bezczynność organu jest zatem zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy. O bezczynności organu możemy mówić wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadząc postępowanie, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, czy też nie podejmuje innej stosownej czynności. Ocena co do bezczynności organu, dokonana być musi na gruncie właściwego dla załatwienia sprawy prawa materialnego, gdyż ono rozstrzyga o legitymacji organu oraz wynikających z przepisów uprawnieniach i obowiązkach. Przy badaniu zasadności skargi na bezczynność organu nie ma znaczenia z jakich powodów określony akt, czy czynność nie zostały dokonane przez organ. Sąd bierze natomiast pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili orzekania. Skarga na bezczynność organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie załatwienia sprawy. W świetle powyższego dla uznania bezczynności organu konieczne jest ustalenie, że był on zobowiązany na podstawie obowiązujących przepisów prawa do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności i mimo to nie podejmuje działań mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi. W orzecznictwie oraz doktrynie przyjmuje się, że sąd powinien skargę na bezczynność organu oddalić, jeżeli stwierdzi, że wbrew twierdzeniom skarżącego organ nie pozostawał w bezczynności w dacie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy okolicznością niesporną pozostaje fakt, że wniosek skarżącego dotyczył żądania doręczenia mu oryginału decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. Ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wynika, że w dniu [...]r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. wydał decyzję określającą D. P. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 rok w kwocie 42 099,00 zł oraz odsetki od nieuregulowanych w terminie płatności należnych zaliczek w podatku dochodowym od osób fizycznych za styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad, grudzień 2013 roku w łącznej kwocie 579,00 zł. Powyższa decyzja została nadana w dniu 18.04.2016 r. na adres M. 535/29 73701 C., C. - wskazany przez skarżącego, jako adres do doręczeń. Na druku potwierdzenia doręczenia CN 07 na ww. adres podpisała się R. S.. W związku z zarzutem strony skarżącej, dotyczącym nieskutecznego (nieprawidłowego) doręczenia korespondencji skierowanej do skarżącego na adres w Czechach, organ podatkowy pierwszej instancji wystąpił w dniu 28.09.2016 r. z wnioskiem do A S.A. o udzielenie informacji w sprawie doręczenia przedmiotowej przesyłki zagranicznej. W dniu 20.12.2016 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. wpłynęła odpowiedź, w której A S.A. potwierdziła doręczenie w dniu 21 kwietnia 2016 r. korespondencji z oryginałem decyzji wymiarowej. W związku z powyższym uznać należy, że pod adresem organu I instancji nie może być skutecznie podniesiony zarzut bezczynności, albowiem decyzja wymiarowa z dnia [...] r. została nadana w dniu 18 kwietnia 2016 r. na adres wskazany przez skarżącego jako adres do doręczeń i jak wynika z odpowiedzi udzielonej przez pocztę – doręczona na tenże adres w dniu 21 kwietnia 2016 r. Podkreślić przy tym należy, że przy rozpoznawaniu skargi na bezczynność Sąd nie może badać prawidłowości doręczenia ww. decyzji, ponieważ wykroczyłby poza granice skargi naruszając art. 134 p.p.s.a. Sąd uprawniony jest jedynie do zbadania, czy zostało podjęte działanie organu, czy została podjęta czynność, której brak zarzucała strona skarżąca. W niniejszej sprawie organ takie działanie podjął, bowiem dokonał nadania i doręczenia decyzji na wskazany przez stronę adres do doręczeń. Jednocześnie podnieść należy, że kontrola skuteczności doręczenia decyzji wydanej w postępowaniu podatkowym następuje po skorzystaniu przez stronę z przysługujących środków zaskarżenia (odwołanie złożone w ustawowym terminie, wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania wraz z odwołaniem) lub z tzw. trybów nadzwyczajnych. Zatem, odnosząc się do zarzutów strony skarżącej dotyczących braku możliwości zakwestionowania prawidłowości przedmiotowej decyzji (w tym prawidłowości jej doręczenia), stwierdzić należy, iż doręczenie decyzji nie pozostaje poza kontrolą instancyjną, czy też nadzorczą, z tym zastrzeżeniem, że kontrola ta może przebiegać tylko w trybach przewidzianych ku temu w przepisach ustawy Ordynacja podatkowa, a nie w postępowaniu ze skargi na bezczynność organu. Postępowanie ze skargi na bezczynność organu nie służy kontroli rozstrzygnięć podjętych w postępowaniach administracyjnych, czy też kontroli skuteczności doręczenia tych rozstrzygnięć, lecz ma na celu, aby rozstrzygnięcie, czy też stosowne czynności zostały podjęte. Dodatkowo podkreślić trzeba, że przed doręczeniem decyzji z dnia [...]r. D. P. otrzymywał kierowane do niego pisma na adres w C., na których potwierdzenie doręczenia za każdym razem podpisywała R. S.. Na powyższe wskazuje odpowiedź udzielona przez D. P. (data wpływu [...] roku) na wezwania z dnia [...] roku wysłane w toku kontroli podatkowej o nr [...]. Żadne z wcześniejszych doręczeń nie było kwestionowane przez stronę skarżącą. Z tych względów uznając skargę za bezzasadną, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o jej oddaleniu. P.C.